China is een kapitalistisch land.

De Volkskrant ziet het kapitalisme, als ik de krant goed begrijp, als de wijze van financieren van het economische leven met aandelenkapitaal, obligaties, bankleningen, termijncontracten en andere derivatives. De krant rekent tot het kapitalisme daarnaast ook de instellingen die deze financieringsmethoden organiseren en op de markt brengen. Al datgene waarschijnlijk wat men ook wel “de financiële wereld” noemt. Dat is een heel ander begrip kapitalisme dan Marx erop nahield. Diens begrip viel eerder samen met de ondernemingsgewijze productie, zoals die door Adam Smith werd beschreven en die men tegenwoordig overal op de wereld ziet, ondermeer in China en India. Het bijzondere van de opvatting van Marx was dat hij geen onderscheid maakte tussen ondernemers en eigenaren van kapitaalgoederen. Dat lijkt een merkwaardige omissie, juist omdat de rol van ondernemers in het systeem zo cruciaal is. Maar ook Adam Smith maakte dat onderscheid niet zo duidelijk. Ondernemerschap en eigendom van ondernemingen vielen nu eenmaal meestal samen voor 1850.
Wij hebben in het westen nog steeds de neiging om China socialistisch te noemen omdat het geen democratisch bestuurd land is en de enig toegestane partij zich socialistisch noemt. Toch is de samenleving daar kapitalistisch in de Marxistische betekenis van dat woord. Kapitaal wordt er geaccumuleerd in de bedrijven die de kapitaalgoederen in eigendom hebben en die zich de meerwaarde in de productie toe-eigenen. In Marxistisch-technische zin worden arbeiders in China uitgebuit. Een deel van hun toegevoegde waarde wordt niet als loon uitgekeerd, maar wordt gereserveerd voor nieuwe investeringen. Dat ze het onvergelijkelijk veel beter hebben dan onder het Mao socialisme, maakt daarbij geen verschil. Het is allemaal een kwestie van naamgeving en niet van de onderliggende werkelijkheid. De beslissingen worden er volgens het schema van de Enquiry van Adam Smith per onderneming genomen en ondernemingen reageren bij het nemen van beslissingen op de markt. Dat is ondernemerschap in de zin van Adam Smith en van het kapitalisme volgens Marx.
Kijkt men naar de financiële markten in China dan is daar sprake van een mengvorm van marktwerking en overheidsingrijpen. In beginsel marktgeoriënteerd zou men moeten zeggen , maar met grote invloed van de overheid. In wezen niet zoveel anders dan het systeem dat in de tweede helft van de vorige eeuw zo goed functioneerde in Japan, in Singapore of op Taiwan. Ook niet zoveel anders dan de manier waarop nu in de VS en Europa de overheid ingrijpt om op essentiële punten faillissementen in de financiële wereld te voorkomen. Kapitalisme en financiële markten zijn twee verschillende begrippen. Het eerste heeft met het hele bedrijfsleven te maken, het tweede alleen met de functie van geld en krediet. Geld is vanouds een functie van de overheid, maar een overheid die zelf het bedrijfsleven wil aansturen vervalt in colbertisme of stalinisme. Beide zijn historisch beroemde mislukkingen.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in geld en economie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s