Kok, Bolkestein en Europa.

Oud premier Kok en Frits Bolkestein werden bij de verkiezingen voor het Europees parlement in 2004 voor de NRC geïnterviewd door Floris van Straaten en Michèle de Waard. Kok zou volgens de interviewers menen dat Nederland Europa nodig heeft vanwege haar economie, voor het veiligheidsbeleid en voor het asiel- en immigratiebeleid. Bolkestein zou de EU willen beperken tot een douane-unie.

Ik denk persoonlijk dat Kok nog wel een paar andere gebieden zou kunnen noemen waarop de Europese landen behoren samen te werken en bovendien denk ik niet dat Bolkestein alleen maar een douane-unie zou willen, zoals indertijd de Duitse Rijnbond of meer recent de Efta. Met andere woorden over de tegenstelling in de Europese opvattingen tussen de beide staatslieden van de vorige generatie vallen meer en andere dingen te zeggen dan in het artikel dat de beide journalisten onder de naam “Gekke Henkie in Europa”publiceerden in het Handelsblad van 25 april 2004.

Kok en zijn partij zijn vanouds Europese federalisten en Bolkestein is voorstander van een Europe des Patries, een concept dat van president De Gaulle van Frankrijk afkomstig is, zonder dat hij overigens als de naamgever kan gelden.
De PvdA, maar ook de meerderheid van de VVD en het CDA zijn altijd voor een verenigd Europa geweest, een unitaire of federale staat, waar de bestaande autonome Europese staten in op zouden gaan c.q. ondergeschikt aan zouden worden. De Gaulle heeft daar om goede redenen nooit in geloofd en andere erudiete en historisch geschoolde Europeanen, waaronder Bolkestein, zijn hem daarin gevolgd. Dat neemt niet weg dat De Gaulle en ook de nationalistische Duitse Bondskanselier Adenauer meer voor de totstandkoming van de Unie hebben gedaan dan welke andere Europese staatslieden ook. Bolkestein is na zijn Nederlandse carrière Eurocommissaris geweest, terwijl Kok na zijn aftreden commissaris is geworden bij een aantal bedrijven dat het merendeel van hun winst buiten Europa behalen.
Dat de Europese landen moeten samenwerken op de door Kok genoemde terreinen daarover zijn Kok en Bolkestein het helemaal niet oneens. Bolkestein vindt alleen dat federalisering van Europa niet het juiste middel is om die samenwerking te verwezenlijken.
Hij gaat er met enig recht vanuit dat geen land bereid is zijn primaire belangen aan anderen over te laten als het daar niet door een ernstige bedreiging van buitenaf toe wordt gedwongen. Zo’n bedreiging is niet aan de horizon, dus het opgeven van de eigen autonomie op essentiële terreinen zit er nu niet in.

Een goed voorbeeld van hoever de Europa gedachte reikt is de recessie waarin Frankrijk en Duitsland hun eigen inzicht in wat nodig is voor het herstel van hun economie laten prevaleren boven verdragsrechtelijke Europese verplichtingen. Zolang Europese verplichtingen alleen voor de kleine landen gelden en voor de grote alleen als ze het tevens in hun eigen belang achten doen de kleine er beter aan om geen algemene formele bevoegdheden op te geven maar alleen specifieke.

Een dergelijk realistisch standpunt zou ook de weg vrij maken voor een rationeel beleid voor het coördineren van de gemeenschappelijk belangen daar waar dat werkelijk mogelijk en nodig is. Niet dus op militair terrein, waar de grote landen in de bestaande geopolitieke omstandigheden nooit hun soevereiniteit prijs zullen geven. Ook het recht op eigen belastingheffing en eigen economisch beleid zal niet worden losgelaten, zoals uit de vroegere budgetconflicten wel gebleken is. Concentreer de aandacht op gebieden als een gemeenschappelijk immigratiebeleid, Europol, heffingen aan de buitengrenzen, een goed gemeenschappelijk juridisch systeem met een eigen civiele Europese jurisdictie. Maak van Europa een politiek systeem sui generis en laat al die symbolen van een federale Europese staat schieten, zoals daar zijn een Europees Parlement, een Europese president en minister van buitenlandse zaken, een Europese bureaucratie, die met de nationale ambtelijke instanties concurreert, een Commissie met de pretentie om tot een Europese regering uit te groeien. Laat dat zijn en schaf dat af, het leidt alleen maar de aandacht af van de dingen waar het werkelijk om gaat in de samenwerking.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in europa. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s