René van Woudenberg, filosoof aan de Vrije Universiteit.

In de Volkskrant[1] stond een interview van Tonie Mudde met de hoogleraar René van Woudenberg, filosoof aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Van Woudenberg hekelde de idee dat wetenschap de enige manier zou zijn om kennis te verwerven. Om die stelling te onderbouwen kreeg hij 2,4 miljoen euro subsidie van de Templeton World Charity Foundation, zei de interviewer. Dat moet zijn van de John Templeton Foundation of van de Templeton World Charity Trust, waarschijnlijk de laatste. Dat is een Bahama trust, die samen met haar zusterorganisatie de Templeton Religion Trust de uitreiking van de jaarlijkse Templeton Prize financiert.
Een van de bekendste winnaars van die prijs is Moeder Teresa, die hem in 1973 kreeg. Maar ook Billy Graham en Alexander Solzjenitsyn hebben hem gehad. Templeton, die in 2008 overleden is, was wat de godsdienst of levensovertuiging van zijn doelgroep aangaat, niet erg kieskeurig. Er zitten joden, christenen, moslims, hindoes en boeddhisten bij. Templeton was niet alleen erg rijk, als gevolg van een buitengewoon succesvolle beleggingsstrategie, maar hij stond bekend om zijn originele ideeën en uitspraken. Een ervan is dat kapitalisme de arme mensen op de wereld meer gebracht heeft dan welk ander systeem ook. Die uitspraak is alleen al waar omdat er sinds het introduceren van het kapitalisme een factor tien keer zoveel arme mensen op de wereld zijn dan er ooit eerder zijn geweest.
De trust of stichting heeft in de loop van de jaren onderzoek gesubsidieerd in vraagstukken als het verband tussen gebed, vergiffenis en persoonlijke gezondheid en het effect van onzelfzuchtige liefde op de gever en de ontvanger.
Templeton was een voorstander van gespreide investeringen in risicovolle projecten, waarbij de verliezen op sommige werden gecompenseerd door de meer dan proportionele winsten op andere investeringen. Diezelfde policy volgde hij bij het verlenen van charitatieve subsidies. Een derde mocht mislukken als de andere twee derden maar een meer dan proportioneel resultaat op leverden.
Bij welke categorie het onderzoek van Van Woudenberg thuis hoort is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk had de laatste zijn ideeën beter in een zelf geschreven artikel aan zijn lezers voor kunnen leggen dan via dit interview. Het argument dat hij tegen Dick Swaab aanvoerde, is een puur wetenschappelijk argument. Toch zou het, volgens het interview, een voorbeeld moeten zijn geweest van de stelling dat niet alle kennis uit de wetenschap voortkomt maar dat ook filosofie en godsdienst daar hun aandeel in hebben.
Ook de stelling dat ethiek meer is dan een uit de genen voortkomende illusie is niet iets waar een geschoolde Darwinist van ondersteboven zou raken. De wetenschappelijke stelling zou nooit meer kunnen inhouden dan dat ethiek, die om wat voor rede dan ook is ontstaan, is blijven voortbestaan omdat zij iets toevoegt aan het individu en aan de menselijke samenleving, waardoor de kansen op voortbestaan en procreatie worden verhoogd. Godsdienst en evolutiebiologie bijten elkaar op dat punt niet en een bewijs voor de godsdienst als kennisbron is het ook al niet.
Het lijkt me wel juist om ethiek een tak van wetenschap te noemen wanneer zij systematisch wordt bestudeerd en er niet wordt uitgegaan van de waarheid van een openbaring. Zij kan dan aan onze kennis iets toevoegen, tenminste voor zover ermee vast gesteld kan worden wat ethiek allemaal niet is. Ethiek die ontleend wordt aan een geopenbaarde godsdienst is niet voor weerlegging vatbaar en voegt dus aan kennis als zodanig niets toe.
Het bestaan van God is geen vorm van kennis en dat komt niet omdat de wortel uit twee geen rationaal getal is. Van God weten we niets, kunnen we ook niets weten en waarvan we niets weten daarover moeten we zwijgen. Om Godskennis te vergelijken met het feit dat René van Woudenberg weet dat hij heet zoals hij heet of dat alles in orde is met de botten in zijn lichaam is niet alleen niet wetenschappelijk, dat is ook filosofisch niet in de haak. Misschien dat Van Woudenberg over het gescheiden houden van modaliteiten eens zijn licht zou kunnen opsteken bij de gereformeerde filosoof Dooyeweerd, die daar een generatie eerder heel verstandige dingen over heeft gezegd.

[1] Van 8/1/13

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in ethiek, onzin. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s