De westerse wereld.

Onze westerse wereld is de beschaafde wereld. Haar normen en waarden vormen de kern in het ui=model van Hofstede, het model van de samenleving. De producten van onze beschaving bepalen het aanzien van de wereld. Dat geldt niet alleen voor technische producten als auto’s, vliegtuigen of wolkenkrabbers.
Neem iets simpels als de jaartelling , die op de geboorte van Jezus van Nazareth is gebaseerd. Zij vormt de jaarrekening voor de hele wereld, ook voor mohammedanen en hindoes, voor Japanners en Chinezen. Iedereen kan daarnaast er nog een eigen tijdrekening bij hebben, maar die wordt niet gebruikt bij het zaken doen. Die is dan folklore.
De voorbeelden van Hofstede en de jaartelling zijn twee losse voorbeelden uit publicaties die ik dezer dagen in handen kreeg, waarin de centrale plaats van de westerse geschiedenis en organisatie van de wereld alleen maar zijdelings aan de orde kwam en als iets vanzelfsprekends. Dat is zij in de ogen van mensen uit andere culturen overigens niet. Vaak realiseren we ons helemaal niet in hoeverre die geglobaliseerde wereld nu een westerse wereld is geworden, met westerse waarden en westerse techniek en hoe dat drukt op mensen die in een andere cultuur zijn opgegroeid. Nu meer nog dan in het koloniale tijdperk, toen de rechtstreekse macht van het westen zoveel groter scheen. Maar wie het Japan van vandaag vergelijkt met dat van de Shoguns of het India van nu met de tijd van de Raj, die is verbaasd. De ommekeer is in beide gevallen enorm en voor een groot deel vrijwillig. Wie succes wil hebben in de wereld van vandaag wordt onvermijdelijk westers.
Dit maakt het moeilijk voor de meeste mensen om te zien wat nu eigenlijk algemeen menselijk is en wat alleen maar cultureel en dat werkt beide kanten op. We houden ook zaken die wel degelijk algemeen menselijk zijn soms voor iets dat afkomstig is uit een andere cultuur en veroordelen die daarmee impliciet.
Een goed voorbeeld is het gewelddadige karakter dat we aan de islam toeschrijven in Nederland. Dat gewelddadige is algemeen menselijk en het is de eigen westerse cultuur die op het gebruik van geweld in het gewone maatschappelijke verkeer een sterke rem heeft gezet. De islam doet dat ook wel, maar minder en zij geldt nu in vergelijking als gewelddadig. Maar in gebieden waar niet of nauwelijks een culturele afwijking van de oude genetische patronen bestaat, is burgerlijke vrede beperkt tot de naaste omgeving en geweld voor het overige heel gewoon. Neem de Kongo en een aantal van de West Afrikaanse landen waar de laatste jaren burgeroorlogen hebben gewoed. De animistische gedeelten van Afrika zijn veel gewelddadiger dan de islamitische en delen van Zuid Amerika zijn tenminste zo gewelddadig als Afrika, al zijn ze formeel christelijk. Dat jongeren hier op straat ‘oorlog voeren’ en daar weer mee ophouden als zij ouder worden en een gezin stichten is heel algemeen menselijk. Wat niet algemeen menselijk is, is dat we de islamitische jongeren en hun ouders de gelegenheid hebben gegeven zich te positioneren als ‘vreemden’ en dus als vijanden. Vreemden zijn praktisch altijd vijanden in iedere andere cultuur dan de onze.
De wetenschap van de culturele antropologie had ons dit kunnen leren als het een onderwerp was geweest dat in de menswetenschappen grote aandacht had, maar helaas doet het dat niet en moeten we over de problemen die de botsing van culturen hier vandaag produceren maar wat op eigen houtje filosoferen. Het is niet anders.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in beschaving, wetenschap en filosofie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s