Europa op kaarten.

In Opinie en Debat van de NRC stond op 28/12/13 de kaart van Europa uit de atlas Itinerarium Sacrae Scripturae van Heinrich Bünting[1], maar voor de gelegenheid verfraaid met wat modernere kleuren.
Die kaart is om twee redenen aardig of eigenlijk om drie. Het is een vroege uiting van de topologie. Je kunt erop zien dat de Nederlanden in die tijd, 1581, kaart-technisch nog niet bestonden. Toch waren we toen al in onze tachtigjarige oorlog met Spanje verwikkeld. En tenslotte: die kaart is als prent heel fraai gemaakt.
Hij wordt hier gebruikt als illustratie bij een artikel van Robert Cooper. Cooper is een Europese diplomaat van Engelse oorsprong. Hij is bang dat het met Europa de kant opgaat van de Habsburg monarchie, die bij de Parijse vredesverdragen na de eerste wereldoorlog het loodje heeft gelegd. Over die vergelijking wilde ik een paar opmerkingen maken.
Dat is dan in de eerste plaats dat de Donau monarchie dan misschien geen nationale staat is geweest, maar het was wel degelijk een staat. Dat zegt Cooper trouwens ook wel. Het was een keizerrijk, dat te vergelijken viel met het Russische en het Turkse rijk. Alle drie waren dat veelvolkerenstaten en in een aantal opzichten ook multiculturele staten. Niet te vergelijken dus met de EU, die niet meer is dan een economisch bondgenootschap. De EU lijkt veel meer op de Duitse Rijnbond die door Napoleon in het leven geroepen werd in 1806. Wikipedia geeft een samenvatting van de verdragsartikelen van die voorloper van de EU.
Maar de Rijnbond had een gemeenschappelijke taal en dat hebben wij Europeanen niet. De EU staat dus qua staatkundige hechtheid heel ver af van de Donau monarchie en ook nog een end van de Rijnbond. Het is in de kern niet meer dan een vorm van samenwerking, waarmee het nog alle kanten op kan. En dat is precies het probleem waar de Unie nu mee zit. Door de overhaaste uitbreiding is het als economische unie onbestuurbaar geworden. De euro blijkt een gifpil te zijn. Het Verdrag van Lissabon is een mislukking gebleken en belangrijke onderdelen van de samenwerking die economisch en sociaal van groot belang zijn komen al decennia niet aan hun trekken.
Dat de Eu onderdak zou bieden aan landen die zonder unie moeilijk zouden kunnen blijven voortbestaan, zoals Cooper zegt, lijkt me niet waar te zijn.
Waar Cooper op wijst en wat zeker wel waar is, is dat de Habsburg monarchie in veel opzichten een verbeterd soort EU voor Midden en Oost Europa is geweest. In dat verband is het ook doodzonde dat men na de Eerste Wereldoorlog dat rijk ontbonden heeft in plaats van het te democratiseren.
Het eerste klas ambtenarenapparaat had behouden moeten blijven. De gemeenschappelijke taal was een asset dat ten onrechte verdwenen is. De prima economische en verkeerstechnische infrastructuur waar alle onderdelen profijt van hadden is weggeraakt. In alle opzichten was het verdwijnen van de Donau monarchie een achteruitgang. Maar als dat soort voordelen waar Oost en Midden Europa in de negentiende eeuw van geprofiteerd hebben moeten eigenlijk binnen de EU gemeenschap nog allemaal gerealiseerd worden. De EU is veel meer propaganda dan werkelijkheid.
Het is jammer dat niemand er oog voor lijkt te hebben, maar al die energie die besteed wordt aan het definiëren van de bevoegdheden van een parlement, waar niemand wat aan heeft, al die regels over de kleur en de maten van de komkommers, dat gaat allemaal ten koste van essentiële voorwaarden voor een goed werkende economische unie: goede verkeersvoorzieningen, een gemeenschappelijk handelsrecht, op elkaar afgestemde fiscale systemen, een bankenunie, gelijke maten en gewichten, een onderwijssysteem waarin onder meer een gemeenschappelijke Europese taal wordt onderwezen – bij voorkeur het Engels of het Duits – met een of meer gezamenlijke Europese topuniversiteiten voor de wetenschappen waar onze toekomstige welvaart van afhankelijk is. En zo zou men nog een tijd door kunnen gaan. Het betere is de vijand van het goede, maar een blinde Brusselse bureaucratie waarin de belangen van Europa en haar burgers verwaarloosd worden is niet het betere, laat staan het goede.

[1] De naam van de kaart is Europa Prima Pars Terrae in Forma Virginis

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Balkan, europa. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s