De psychiatrische dwangverpleging.

De Vereniging voor psychiatrie wilde een paar jaar geleden de dwangverpleging herinvoeren die is afgeschaft in de gevallen waar psychiatrische patiënten geen bewijsbaar gevaar opleveren voor zich zelf of hun omgeving.
Bewijsbaar betekent in Nederland meestal bewijsbaar in strafrechtelijke zin. Wie wil weten wat dat is moet maar eens navraag doen in Rotterdam waar in die zelfde tijd gevaarlijke terroristen, tegen wie een internationaal arrestatiebevel liep, werden vrijgelaten.
Bewijs in strafrechtelijke zin was volgens de rechtbank tegen hen niet voorhanden. De rechter vond dat er bewijsmateriaal zou moeten zijn dat voortkwam uit regulier Nederlands politieonderzoek en de informatie van inlichtingendiensten in binnen- en buitenland was in zijn ogen niet ter zake doende, ofschoon aan het terroristische verleden van de betrokkenen niet kon worden getwijfeld.
Op een soortgelijke manier gaat het met psychiatrische patiënten. Het feit dat ze volgens behandelende artsen of hun naaste omgeving een acuut gevaar voor anderen of voor zich zelf zijn is niet genoeg. Er zijn gevallen waarin snelle medicatie van groot belang is en waarbij patiënten als onderdeel van hun ziektebeeld weigeren om medicijnen te nemen. Regelmatig lijdt de bestaande wetgeving tot ongelukken en in elk geval tot medisch onverantwoord uitstel in behandeling.
Het verzet tegen dwangverpleging kwam voort uit een aantal geruchtmakende gevallen waarin bleek dat mensen opgesloten waren zonder dat er een medische noodzaak was en het slachtoffer te weinig juridische bescherming had.
In wezen ging het daarbij om een species van het genus grensprobleem. Heel vaak wordt wetgeving of worden overheidsbesluiten afgestemd op een beperkt aantal spectaculaire grensgevallen, waarbij soms een enkel voorbeeld in de ene of de andere richting de gedachtevorming beslissend kan beïnvloeden. Het grensprobleem is een schijnprobleem. De gevallen waar het in de praktijk om gaat liggen meestal niet in de buurt van de grens maar ver er over heen. Een enkel geval in de buurt van de grens is niet belangrijk genoeg om er een hele regeling aan op te hangen. Het zou veel beter zijn om voor de enkele uitzonderingsgevallen aan de burgemeester of een andere verantwoordelijke persoon de bevoegdheid te geven om in te grijpen. Nu ik erover nadenk heeft de burgemeester het daar waarschijnlijk te druk voor en zou bijvoorbeeld een ombudsman een geschiktere intervenient zijn.
Bij de meeste gevallen waarin van dwangverpleging of dwangmedicatie sprake zou kunnen zijn is de grens heel ver weg. Iedereen die het goed met de patiënt voorheeft, inclusief hij zelf als hij weer bij zinnen is, ziet dat het nodig is. In zulke gevallen hoeft de afweging eigenlijk nauwelijks gemaakt te worden. Met deze veel voorkomende gevallen gevallen dient de wet op de dwangverpleging rekening te houden. In twijfelgevallen hoort de wet niet van toepassing te zijn en is een veel langere en zorgvuldiger procedure nodig. Maar ls men in noodgevallen toestemming van de psychiater, de familie en een overheidsinstantie nodig maakt en zorgt voor een procedure die in een paar uur tijd tot een besluit kan leiden, dan kan in praktisch alle gevallen waarin dat werkelijk nodig is hulp worden geboden. Twijfelt een van de drie betrokken partijen dan vindt de acute opsluiting niet plaats en zo hoort het ook.
Waarschijnlijk is voor een dergelijke wetgeving binnen en buiten het parlement wel een meerderheid te vinden, ongeacht de politieke richting van de regering. De Vereniging zelf stelde indertijd een procedure van maatschappelijke consultatie en wetgeving voor die naar eigen inschatting zes tot acht jaar kon duren. Voor men daar toe overgaat zou het goed zijn om een klein onderzoek te laten doen dat een verantwoord statistisch antwoord kan geven op de vraag hoeveel slachtoffers het uitstel zal maken en al gemaakt heeft, zowel onder de psychiatrische patiënten als onder hun omgeving. In geval de uitslag is dat dit aantal onverantwoord hoog is, zou de volgende alternatieve procedure kunnen worden gevolgd:
Een klein commissietje (maximaal vijf personen)[1], bestaande uit een aantal mensen met medische praktijkervaring en een of twee leden met wetgevende kwaliteiten maakt een concept van wet. Dit concept wordt aan deskundigen in de medische wereld en relevante maatschappelijke organisaties voorgelegd. Dat voorleggen gebeurt niet door het concept toe te sturen, maar door vergaderingen te beleggen waarop de ontwerpers hun product toelichten en verdedigen. Aan de hand van de commentaren en bevindingen wordt het concept aangepast en als een ontwerp van wet in de kamer ingediend door een Kamerlid[2] dat zich het probleem heeft aangetrokken. De nieuwe wet zou er dan binnen een jaar[3] kunnen zijn.

[1] Meestal bestaat een commissie er voorbereiding van een wet uit een breed samengesteld gremium, dat jaren vergaderd op een representatieve, maar onnodig inefficiënte manier. De maatschappelijke organisaties die op deze wijze bij de voorbereiding worden betrokken kunnen hun representatieve bijdrage beter geven in de vorm van commentaar op een ontwerp met handen en voeten.
[2] Het Kamerlid zou tevens lid van de voorbereidende commissie kunnen zijn.
[3] Een wet die op een ministerie wordt voorbereid moet in de departementale agenda worden ingepast en wordt afhankelijk van ambtelijke prioriteiten die met de merites van het probleem weinig te maken hebben. Een ontwerp dat door een Kamerlid wordt ingediend heeft alleen met de agenda van de Kamer te maken. Die is gevoeliger voor maatschappelijke prioriteiten

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Gezondheid en welzijn. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s