Czar Peter[1]

Ik reed vandaag op mijn fiets door de Czaar[2] Peterstraat naar de Oostelijke Handelskade en vroeg mij daarbij af hoeveel mensen nog weten wie Czar Peter was. Een Russische czar, maar daar blijft het meestal bij
Er zijn maar weinig mensen in de geschiedenis die in hun eentje grote delen van de wereld, zoals China, India, Europa of Rusland op een andere koers hebben weten te zetten en Peter de Grote is er daar een van[3].
Je zou hem kunnen vergelijken met Constantijn de Grote, die het Romeinse rijk een nieuwe lease on life gegeven heeft van ruim duizend jaar en aan wie we in West Europa de christelijke middeleeuwen te danken hebben. Maar Constantijn hield zich aan de grote lijn. Peter ging diep in de details.
Hij hervormde het leger, de kerk, het onderwijs en de volksgezondheid en gaf een enorme impuls aan de Russische economie. Hij maakte Rusland tot een grootmacht van Europees formaat en stelde zich hoogst persoonlijk op de hoogte van de stand van de techniek in West Europa. Hij bestudeerde de vlootbouw, artillerie, vestingbouw, waterwerken, moderne geneeskunde en de westerse godsdienst. In Kaliningrad, toen nog Koningsbergen, studeerde hij twee maanden artillerie. In Zaandam heeft hij een tijd gewoond om de scheepsbouw te bestuderen. Hij woonde daar bij Gerrit Kist in een klein houten huisje aan de dijk, dat nu nog het Czaar Peterhuis heet. Daarna wekte hij op de werven van de Vereenigde Oostindische Compagnie in Amsterdam. Hij leerde in Amsterdam horlogemaken, doodskisten timmeren, kreeg les in tekenen van Adam Silo, maakte etsen, verrichtte secties op lijken, leerde papier scheppen en zijde spinnen. Je kunt het zo gek niet bedenken of Peter wilde weten hoe het werkte en maakte zich de kennis in record tempo eigen.
Via Nicolaes Witsen leerde hij de botanicus en anatoom Frederik Ruysch kennen, die onderwijs gaf in de Hortus Botanicus, hier bij mij om de hoek. Van hem leerde hij hoe je tanden moet trekken..
Terug in Rusland voerde hij westerse kleding en cultuur in. De Ouderwetse gelovigen moesten een belasting betalen op het dragen van een baard. Peter introduceerde in Moskou met zijn brandgevaarlijke houten huizen een modern brandweer en brandsignaleringssysteem. Hij moderniseerde in Rusland de landkaarten, de gereedschappen en het wapentuig. Hij liet veel boeken uit het Nederlands en uit andere moderne talen in het Russisch vertalen. Hij zorgde voor het verschijnen van de eerste krant. Hij stichtte een Zeevaartacademie. Omdat scheepstermen onbekend waren in Rusland, hebben ze de Nederlandse termen overgenomen en gebruiken die nog steeds. Peter stimuleerde de bouw van infrastructurele projecten zoals kanalen, sluizen en wegen. In 1703 gaf hij opdracht tot het aanleggen van een vesting, in Sint-Petersburg en tot het uitdiepen van de haven. Hij bestelde in Amsterdam een model van een baggermachine, dat in Rusland op ware grootte werd nagebouwd. Na zijn overwinning in de oorlog met Zweden verplaatste hij de hoofdstad van Moskou naar Sint-Petersburg, een veel meer West-Europese stad. Wie van belang was in Moskou werd gedwongen naar Petersburg te verhuizen. Dat gold niet alleen voor de adel maar ook voor kooplieden, ambtenaren en de bekwamere handwerkslieden. Dat verhuizen en in Petersburg nieuwe huizen bouwen ging overigens op eigen kosten van de slachtoffers.
In 1713 kwam er een verordening dat de helft van alle waren, die over Archangelsk geëxporteerd werden, voortaan via Sint-Petersburg vervoerd diende te worden. Men zuiverde het geld door de introductie van de zilveren Russische roebel en introduceerde ook andere nieuwe munten, voornamelijk gebaseerd op het decimaal stelsel.
Het bijzondere van Peter de Grote is dat hij niet alleen Rusland zo grootscheeps heeft veranderd maar dat hij de regie daarover tot in de kleinste details zelf heeft gevoerd, een onvoorstelbare prestatie.

[1] Geboren: 9 juni 1672, Moskou, Rusland. Overleden: 8 februari 1725, Sint-Petersburg, Rusland.
[2] Moet eigenlijk Czar zijn i.p.v. Cszaar, maar die dubbel a is misschien Amsterdams.
[3] Met dank aan Wikipedia, waar ik veel van de info vandaan heb.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Rusland. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s