Overlevende muziek.

Twee jaar geleden, op 18 Oktober 2013, stond er een stukje in de Volkskrant, geschreven door iemand die pas een paar jaar eerder klassieke muziek had leren kennen en enthousiast was geworden. Hij was een discussie aangegaan met Ton Koopman, de organist en dirigent, over de kwaliteit van een aantal componisten. Hij vond persoonlijk Beethoven een groter componist dan Bach, maar hij kon Koopman niet overtuigen. Nu is het lastig om kunstenaars te vergelijken en zeker als ze uit verschillende perioden stammen, maar in dit bijzondere geval was het minder moeilijk dan anders. Koopman had gelijk. Johann Sebastian Bach steekt in zijn eentje boven alle anderen uit, zoals dat ook geldt voor Homerus en voor Shakespeare. Het is niet moeilijk om vast te stellen dat de Kilimanjaro de hoogste berg is op de grens tussen Kenya en Tanzania.
Als van alle muziek die in het begin van de achttiende eeuw wordt gecomponeerd die van Johann Sebastian Bach erboven uitsteekt en die muziek dan ook nog plotseling uit de mode raakt, dan lijkt het drie eeuwen later alsof alleen Bach ooit dat soort muziek gemaakt heeft.
Maar Johann Sebastian Bach was er een uit velen, net als er ooit wel dertig of veertig verschillende soorten paardachtigen en mensachtigen zijn geweest. Een van die soorten steekt wat overlevingskansen betreft uit boven de rest en het proces van natuurlijke selectie doet de rest.

Nu is de muziek van Bach naast die van zijn leermeester Buxtehude zowat de enige van de componisten uit die tijd die bij het grote publiek heeft overleefd.
Bij Bach zijn de selectiecriteria duidelijk, die zijn gelegen in de kwaliteit van zijn werk en de muzikale voorkeuren van onze samenleving. Bij mens- of paardachtigen is dat moeilijker. De natuur houdt er geen normen en waarden op na, geen ethische en geen esthetische. Fitness wordt uitsluitend gemeten aan het vermogen om meer overlevende nakomelingen voort te brengen dan concurrerende soorten en de oorzaken daarvan kunnen heel divers zijn. Ze blijven in het verloop van tijd ook niet altijd dezelfde, zodat wat eerst in het voordeel van een soort werkt later een handicap kan blijken te zijn.
Vruchtbaarheid lijkt, om een voorbeeld te noemen, de simpelste manier om je fitness aan te tonen, maar ongeremde groei verstoort het ecologisch evenwicht dat noodzakelijk is voor het overleven van alle soorten en als een soort een overvloed aan vruchtbaarheid vertoont lijdt dat op den duur tot ineenstorting van de populatie en dus van het omgekeerde van fitness.
Fitness is een dynamisch en een dialectisch proces. Wat iemand of iets geschikt maakt om te overleven hangt af van zijn omgeving en van de manier waarop hij ermee leert om te gaan.
Bij de klassieke muziek is het niet zozeer de vruchtbaarheid die het genre de nek heeft omgedraaid maar, eerder het steeds hogere niveau van abstractie. Op den duur kon alleen nog de muzikaal hoog opgeleide liefhebber de klassieke muziek appreciëren en verzandde de uitvoeringspraktijk in een voortdurende herhaling van zichzelf. De grootheid van Johann Sebastian Bach blijkt onder meer hieruit dat mensen ondanks dat met genoegen naar hem zijn blijven luisteren en mensen als Koopman hun brood blijven verdienen met een mono-praktijk van uitsluitend deze componist.
Natuurlijke selectie is het onmisbare werktuig van de evolutie. Is er geen natuurlijke selectie dan zijn alle veranderingen richtingloos en blijft alles bij het oude. Misschien dat U de moderne popmuziek van mindere kwaliteit vindt dan de klassieke muziek en objectief is dat ook wel zo, net zoals Bach een groter componist was dan Beethoven, maar dank zij de pop blijft er wel leven in de muzikale brouwerij.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in evolutie, Muziek. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s