Gelijkheids en eerbied voor het mensenlevens.

De welvaart en vrede in Europa en in de Europese landen overzee is te danken aan een grote mate van vrijwillige samenwerking en arbeidsverdeling. Het is moeilijk in te zien hoe de samenwerking tussen individuen en bevolkingsgroepen in stand zou kunnen worden gehouden zonder een zekere vorm van een gelijkheidsgedachte. In elk geval is die zeer bevorderlijk voor een wederzijds verantwoordelijkheidsgevoel in de bevolking. Er is een overlevingsgarantie aan alle leden van de samenleving, die opgesloten ligt in de hoge eerbied die men hier heeft voor ieder mensenleven. Zij neemt de noodzaak voor veel concurrentie weg, die in andere samenlevingen de samenwerking frustreert. Haal de gelijkheidsgedachte en de eerbied voor het mensenleven uit de samenleving weg, dan zal die zeker niet ongewijzigd kunnen voort bestaan. De gevolgen van het verdwijnen zouden moeilijk zijn te overzien, zeker wanneer er geen ethisch evenwaardig alternatief kan worden geboden.

Ethisch equivalent aan de humanistische uitgangspunten zou misschien de gelijkwaardigheid van alle leven kunnen zijn. Die is gericht op instandhouding van de ecologie als een biologisch samenhangend geheel, waarvan het voortbestaan van de menselijke soort een onderdeel vormt. Het dierenbevrijdingsfront en Greenpeace zijn van deze gedachte een niet heel consistente uitdrukkingsvorm.

Peter Singer, de Australische filosoof en biologen als Ernst Mayr[1] hebben aan deze gedachte vorm gegeven in hun publicaties, maar of de door hen gepropageerde ethiek de humanistische waarden zou kunnen gaan vervangen blijft de vraag.

Intussen is het probleem van de toelaatbaarheid van doodstraf en van levenslange gevangenisstraf niet zo helder als veel Nederlandse intellectuelen dat lijken te vinden. Vanuit een oogpunt van normhandhaving en proportionaliteit is er voor deze straffen geen vervangingsmiddel denkbaar en de absoluutheid waarmee men deze ultieme straffen van de hand wijst zijn gebaseerd op een ethisch systeem dat in een aantal opzichten op zijn laatste benen lijkt te lopen.

Het humanistische systeem is westers en het is duidelijk dat het in een geglobaliseerde wereld zijn algemene geldigheid moeilijk waar zal weten te maken. We zouden er mede om die reden beter aan doen ons te verdiepen in wat er voor in de plaats kan komen dan om ten koste van alles te proberen iets te behouden wat mogelijk niet meer te redden is.

Dat de discussie überhaupt in Nederland weer gevoerd zou kunnen worden is aan de andere kant voorlopig niet te verwachten. De grondwet en een aantal verdragen waaronder dat van Lissabon verbieden het. Maar vooral, het taboe dat erop rust lijkt er vooralsnog te sterk voor te zijn.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in ethiek, ideologie, maatschappelijk. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s