Aantjes en Grass.

Een paar jaar geleden kwam Günter Grass in het nieuws door zijn kritiek op Israël. In een gedicht, Ein Held unserer Tagen, bezingt hij de Israëliër Mordechai Vanunu, die veroordeeld werd tot achttien jaar gevangenisstraf wegens spionage, waarvan hij er elf heeft moeten uitzitten. Hij heeft in 1986 het geheime atoomprogramma van Israël openbaar gemaakt en daardoor Iran een soort legitimatie gegeven om met een eigen programma te komen.
Grass is niet de eerste en zal ook wel niet de laatste zijn met een fascistisch verleden dat nogal geruisloos is overgegaan in een progressief heden. Willem Aantjes heeft in Nederland een soortgelijke carrière aan de progressieve kant van de politieke gehad als Grass in Duitsland. Beiden hebben in hun jonge jaren aan de nationaal socialistische kant gestaan. Radicaal links, gewoon links en nationaal socialist, het verschil is vaak kleiner dan je denkt. Tussen de opvattingen van Kautsky en Lenin was helemaal niet zo veel verschil en tussen de praktijken van Stalin en Hitler ook niet.
De SS-er Grass was nog een kind. Zijn enthousiasme voor de radicale en misdadige beweging van Hitler kan hem niet de rest van zijn leven worden nagehouden. Maar daar gaat het hier niet om.
Zijn vijandige houding tegenover Israël en zijn gebrek aan kennis van de verhoudingen in het Midden Oosten maakten hem tegen de achtergrond van dat nationaal socialistische verleden tot een probleem en een embarrassment in Duitsland. Der Spiegel wijdde er een artikel aan. Blij is men kennelijk ook in zijn vaderland niet meer met de oud SS’er.
De meesten van de jonge nazi’s en de zevenhonderd duizend SS-ers uit 1945 hebben later een eerzaam beroep gekozen, ver weg van de publiciteit en niemand zal hen nu nog willen dwingen een verleden op te rakelen waar ze zelf afstand van genomen hebben.
Wie wel de openbaarheid kiest, zoals de zwarte weduwe Rost van Tonningen of Willem Aantjes, die zal zich moeten verantwoorden. Als zulke mensen verantwoording proberen te ontlopen vallen ze vroeg of laat door de mand, al is het maar de mand van het eigen geweten.
Zo verging het ook Günter Grass. Hij heeft zijn oorlogsverleden verborgen gehouden en bracht het pas ter sprake, vlak voordat zijn autobiografie anders tot moeilijk te beantwoorden vragen zou leiden. Dat was in elk geval verstandig. Objectief valt hem misschien ook minder te verwijten dan Aantjes. Hij heeft net als Aantjes nooit bewijsbaar op iemand geschoten of nationaalsocialistische Unfug bedreven. Grass was als Duitser bovendien geen landverrader, zoals Aantjes. Hij is nog net op tijd zelf met zijn verleden voor de dag gekomen. Wat ze beiden te verwijten valt is het preken in een parochie waarin ze niet thuis hoorden, waar ze al die tijd onder een valse vlag hebben geopereerd. Voor wie toch al niet van preken houdt in welke vorm dan ook, maakt hypocrisie in beide gevallen het onverteerbare verschil. Je kunt er niet trots op zijn een landgenoot te wezen van Aantjes en Duitsers denken nu hetzelfde over Günter Grass.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in oorlog, politiek. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s