Darwin’s Angel.

Gert Peelen besprak in De Volkskrant de vertaling van John Cornwell’s boek Darwin’s Angel. John Cornwell is historicus in dienst van het Vaticaan en een oud-seminarist, die na eerst van zijn geloof te zijn afgeraakt daar later weer is teruggekeerd. Richard Dawkins is een bioloog en evolutiefilosoof die godsdienst ziet als een besmettelijke afwijking, een cultureel virus[1]. Cornwell bestrijdt Dawkins.
Peelen’s bespreking van Cornwell’s boek is nogal welwillend en dat is niet helemaal begrijpelijk. Cornwell en Dawkins mogen dan tegenovergestelde uitgangspunten hebben, hun manier van redeneren vertoont veel overeenkomst en beide houden niet over. Bovendien zou men moeten bedenken dat wanneer twee mensen het tegenovergestelde beweren dat nog niet inhoudt dat een van de twee gelijk moet hebben. Ze kunnen er ook beiden naast zitten. Een boekbespreker zou de lezer daarop opmerkzaam kunnen maken.
De manier van discussiëren van Cornwell is om een mening van Dawkins of van Darwin te bestrijden door er op te wijzen dat die door Hitler of Stalin zou worden gedeeld. In de eerste plaats is het heel goed denkbaar en zelfs onvermijdelijk dat Hitler en Stalin ideeën hadden die door fatsoenlijk mensen worden gedeeld, maar los ervan het is gewoon geen argument. Cornwell suggereert dat Hitlers ongelovigheid aan de wortel lag van zijn antisemitisme, een vreemde redenering en bovendien verwart hij in zijn boek antisemitisme met goddeloosheid. Hitler was een racist en liet de godsdienst juist zoveel mogelijk met rust. Voor zover bekend is hij nooit officieel uit de kerk gestapt, al kan hij natuurlijk moeilijk erg gelovig geweest zijn.
Voor Stalin is het juister om haat tegen de godsdienst als drijfveer te zien voor zijn politiek. Hij heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat zijn jaren op het seminarie niet tot de prettigste van zijn leven hebben gehoord. Toch was de communistische afkeer van godsdienst geen uitvinding van Stalin. Die afkeer stamt van Marx en van Engels en hoort tot de bagage van iedere rechtgeaarde Marxist.
Dawkins haalt uitspraken aan van Russell, Crick en Watson, alle drie bekende geleerden, om daarmee zijn antigodsdienstige opvattingen te ondersteunen. Cornwell wil die argumenten weerleggen door erop te wijzen dat de uitspraken van de geleerden niet lagen op het terrein waar zij deskundig waren.
Wat doet dat ertoe? Waarom zouden de opvattingen van Russell meer gewicht in de schaal hebben gelegd als hij wel godsdienstsocioloog zou zijn geweest of theoloog? Waarom doen zijn godsdienstopvattingen en die van Watson er überhaupt toe? Een argument voor of tegen het bestaan van God kan toch wel op de eigen merites worden beoordeeld zonder daarvoor een beroep te doen op de autoriteit van een auteur?

Overigens heeft Cornwell gelijk als hij Dawkins verwijt teleologische of doelafhankelijke argumenten te gebruiken. Dat doen alle evolutiebiologen, inclusief Darwin zelf. Ze weten dat het in strijd komt met de fundamentele uitgangspunten van hun leer, maar zij doen het toch. Het lijkt een van de idols te zijn van Francis Bacon. Je komt er niet omheen omdat het ingebakken lijkt in de menselijke trant van redeneren. Maar voor het overige weerlegt Cornwell niets van wat Dawkins beweert en is Dawkins van zijn kant niet overtuigend in zijn bestrijding van de godheid en van het geloof. Hij heeft meen ik wel gelijk dat het niet op de weg van de ongelovige ligt om te bewijzen dat God niet bestaat, al besteedt hij daar dan toch maar een dik boek aan dat in anderhalf miljoen exemplaren is verkocht. De aanhanger van een geloof dient aannemelijk te maken dat er goede redenen zijn om te geloven. Die redenen zijn er ook wel, ze hebben alleen niets met het wetenschappelijke begrip waarheid van doen, zoals dat door Dawkins wordt geformuleerd. Wie gelooft doet dat omdat hij (of meestal zij) zich er lekkerder bij voelt en hij heeft dan helemaal geen behoefte om dat geloof wetenschappelijk te onderbouwen. Wie dat wel doet zoals Cornwell, geeft er blijk van evenmin iets van geloof te begrijpen als Dawkins. Darwin’s Angel is allesbehalve een must voor weldenkende mensen, zoals Gert Peelen beweert, maar dat was The God Delusion ook niet

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in wetenschap en filosofie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s