Heer van stand.

Roermond was vanouds een stad met erg veel standen. Standen te begrijpen als groepen, waarvan de leden met anderen nauwelijks omgang hadden en die voor hun sociale contacten op elkaar waren aangewezen.

Mijn familie kwam uit het noorden van het land en wij waren al weer uit Roermond weg, voor we ons daar een plaats veroverd hadden in een van de standen. Ik moet eerlijk  bekennen dat ik nooit helemaal begrepen heb hoe  standen werkten. Wij, als kinderen van immigranten, zal ik maar zeggen, hadden vooral onderling onze contacten. Maar je merkte toch wel dat men verbaasd was als we op onze feestjes mensen uitnodigden die zich zelf als van verschillende stand beschouwden. Het is nu zo helemaal verdwenen dat ook de autochtone Roermondenaren het waarschijnlijk niet meer goed uit kunnen leggen, maar het zou een interessant onderwerp zijn voor een historisch antropologisch onderzoek.

De rechterlijke macht, die van ouds in Roermond een belangrijke plaats innam, was geloof ik de hoogste stand, maar Horsten, de beste rechter die we in mijn tijd hadden en iemand die later president van het Hof in Amsterdam werd, hoorde daar om een of andere reden niet helemaal bij. Advocaten waren minder dan rechters maar hoger dan notarissen, maar ook daar waren er weer uitzonderingen. Niet te volgen voor een buitenstaander maar een interessant stuk antropologie.

Huidskleur had overigens met dat standsverschil niets te maken. Ik had een  slimme jongen in de klas met kroeshaar en een heel lichte bruine tint. Bij zijn vader was de negroïde afkomst duidelijker zichtbaar, al moet ik zeggen dat ik me dat pas realiseerde toen ik in Amsterdam studeerde en daar wat vaker Eurafrikanen tegenkwam. De huidskleur  van die vader zou hem in de zuidelijke staten van de VS gediskwalificeerd hebben in die tijd, maar niet in Roermond. Hij was leraar, ik meen op de ambachtsschool en een geacht burger. Zijn kinderen zaten op het gymnasium en gingen allemaal studeren en om dat soort dingen ging het toen.  Dokter Wong was een populaire en bekwame huisarts en ondanks zijn Aziatische afkomst iemand van – ik geloof – de een na hoogste stand. Achteraf gezien heeft dat eigenlijk wel iets aardigs, vind ik.

Er waren indertijd meer steden in het zuiden met een dergelijke cultuur. Den Bosch bijvoorbeeld en Breda hadden het ook, maar nergens was het zo uitgesproken als in Roermond. Het heeft er zeker aan bijgedragen dat het leven in de stad door de eeuwen heen nauwelijks veranderde.

Door de culturele invloed van het noorden en de economische revolutie die in de regio heeft plaats gevonden in de zestiger jaren is de standenmaatschappij als het ware opgeblazen. Maar het ressentiment dat dit heeft achtergelaten bij degenen die zich tot de hoogste standen rekenden, moeten we  niet onderschatten. Het heeft zeker  bijgedragen aan de heksenjacht op wethouder Van Rey, die meer dan iemand anders wordt vereenzelvigd met het modernere en welvarender Roermond, maar die in Roermond niet gold als een heer van stand..

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in herinneringen, maatschappelijk, Nederland, zo maar wat. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s