Hollandse zeevaart.

Zeevaart is per hoeveelheid en per gewicht de goedkoopste vorm van vervoer. Dat is niet alleen nu zo, nu we olieschepen hebben van een paar honderdduizend ton. Dat was ook al zo in de middeleeuwen toen de lading van een Nederlands koggeschip beperkt bleef tot een paar honderd ton.
In de vroege middeleeuwen was de Middellandse Zee het centrum van de westerse wereld en werd die wereld gedomineerd door de Arabieren. Het deel dat we nu West Europa noemen werd door de Arabieren in die tijd Francia genoemd. De Franken, die de baas waren in Francia, waren eigenlijk geen Fransen, met een romaanse taal en cultuur, zoals we die nu kennen. Dat waren toen nog Germaanse veroveraars, afstammelingen van Karel de Grote en hun thuisland was het Rijnland.
In de latere middeleeuwen, rond het begin van de Honderdjarige Oorlog, waren de Franken geïntegreerd in de romaanse bevolking van Frankrijk. Ze spraken Frans of iets wat erop leek en waren zich als Fransen gaan beschouwen, een nationaliteit die onderscheiden moest worden van Engelsen en Duitsers.
De kalief en de paus waren de twee centra van de macht in de vroege middeleeuwen toen het nog de Middellandse Zee was waar omheen de westerse beschaving zich afspeelde.
In diezelfde tijd dat de grote West-Europese naties ontstonden, hield de Middellandse Zee op het middelpunt van de beschaving te zijn. Bagdad werd twee keer veroverd door de barbaren en was niet langer de hoofdstad van de islam beschaving. De verbanning van de pausen naar Avignon verdeelde de christenheid en ondermijnde de macht van de paus en daarmee van christelijke kerk.
De Noordzee werd het nieuwe centrum van de westerse beschaving en Frankrijk en Engeland waren daar de hoofdrolspelers. In economisch opzicht waren ook de Lage Landen een belangrijk centrum. Samen met Engeland domineerden die de scheepvaart en ze onderhielden de handel tussen de Oostzee, Noordzee en Middellandse Zee.
Ze haalden graan en vis uit het Oostzeegebied, wijn en zout uit Frankrijk en Spanje en distribueerden het door Europa, tezamen met het bier dat ze zelf produceerden. Een tijdlang deden ze dat in concurrentie met een Europese stedenbond die de Hanze werd genoemd, maar naar verloop van tijd werd de Hanze uit de markt geconcurreerd. De Hollanders bouwden betere schepen die meer konden vervoeren en tegelijk ook dichter onder de kust konden varen
De landen aan de Middellandse Zee vormden geen concurrentie meer voor de bewoners van de Noordzee kusten, omdat de schepen uit de mediterrane landen niet geschikt waren om buiten de Straat van Gibraltar te worden gebruikt. Het weer was hier te woest en de scheepvaart te gevaarlijk. De Hollanders verloren behoorlijk wat schepen in het gebruik. Maar hun vervoer per schip was en bleef een heel stuk goedkoper dan ieder alternatief. Daarom hadden zij aan het einde van de middeleeuwen een praktisch monopolie op de intereuropese handel. Dat monopolie was in handen van een betrekkelijk klein groepje Hollandse reders. Ook de kapiteins kwamen hoofdzakelijk uit Holland en Zeeland. Maar het scheepsvolk kwam van het platte land en voor een belangrijk deel uit Duitsland. Holland gold in die tijd als het meest welvarende deel van de wereld. Das steinreiche Holland heette het in Duitsland.
De culturele invloed van het kleine Holland op het enorme gebied langs de kusten van de Noordzee en de Oostzee was groot. Ook nu nog zijn de oude steden in de Baltische landen en aan de Sont Hollands van uiterlijk. Hamburg en Bremen waren cultureel en handelstechnisch Hollandse steden. Dat kwam natuurlijk ook omdat het Duitsland zoals we dat nu kennen nog niet bestond Dat was in de middeleeuwen een verzameling steden en kleine rijkjes van lokale betekenis en dat is zo gebleven tot de Habsburgers in Oostenrijk de macht in handen kregen en later de Pruisen in het noordelijk deel van Duitsland. Toen kromp de macht en invloed van de Lage Landen tot we nu kunnen worden gezien als een van de grotere deelstaten van Duitsland, in elk geval in economisch opzicht.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in europa, geschiedenis. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s