Het onrechtmatig verkregen bewijs.

De Europese conventie voor de bescherming van de rechten van de mens bevat een artikel dat aan verdachten een eerlijk proces garandeert of eigenlijk een fair trial, een wat ruimer begrip: een eerlijk en fatsoenlijk proces. Als een verdachte wordt afgeluisterd in strijd met de regels en daarbij komen belastende feiten aan het licht dan is dat niet oneerlijk, maar het overtreden van de regels is niet fair, niet fatsoenlijk. Het daarmee verkregen bewijs wordt om die reden ontoelaatbaar geacht. Wat de verdachte vermoedelijk gedaan heeft is doorgaans zeer onfatsoenlijk en het zou unfair zijn als de waarheid daarover niet aan het licht zou komen, dus men zou zich ook kunnen afvragen of een afweging door de rechter omtrent de toelaatbaarheid in voorkomende gevallen niet een evenwichtiger procedure zou zijn. Nu volgt een bot verwerpen van alle bewijs dat als gevolg van de regelovertreding gevonden is. Soms – en eigenlijk deugt dat ook niet – constateert de rechter tegen beter weten in dat het afluisteren er niet toe gedaan heeft voor de bewijsvoering. Waarheidsvinding is een belangrijk rechtsgoed, even belangrijk als fairness. Een afweging van de regels en belangen die hier concurreren is de essentie van het recht. De rechtsleer van het onrechtmatig verkregen bewijs is on-juridisch. Daarmee is niet gezegd dat het onrechtmatig verzamelen van bewijs nu zo maar zou moeten kunnen.

Het gaat niet aan dat degenen die zijn aangesteld om de regels te beschermen deze zelf gaan overtreden. Een sanctie op norm overschrijdend gedrag tijdens opsporing en gerechtelijk vooronderzoek is nodig, maar die sanctie zou niet noodzakelijk de vorm van ontoelaatbaarheid van het bewijs hoeven te hebben. Die sanctie schrikt de opsporingsambtenaren onvoldoende af, want de ervaring leert dat het hen niet weerhoudt om de overtreding te herhalen, hoogstens om het voortaan handiger aan te pakken. De sanctie bevoordeelt de verdachte aan de andere kant onevenredig en is dus in meer dan een opzicht ongeschikt.
Over recidive bij het onrechtmatig vergaren van bewijs bestaan om begrijpelijke redenen geen cijfers. Begrijpelijk, want de door het Centraal Bureau voor Statistiek gepubliceerde criminaliteit cijfers zijn van de opsporing afkomstig en van deze vorm van onrechtmatigheid houden zij geen boek, in ieder geval niet op een manier die gemakkelijk tot publicatie leiden kan.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie, strafrecht. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s