De organisatie bij justitie.

Vollaard (NRC 12/12/09) noemde de mensenhandelaar die tijdens een strafverlof ontsnappen kon als voorbeeld van een tekort schieten als gevolg van geldgebrek. Hij lichtte dat niet toe en zou dat ook niet kunnen. De betrokken officieren en rechters in Arnhem hadden hun werk gewoon niet goed gedaan. Niet omdat ze van nature lui of slordig zijn, dat heb ik tenminste niet gehoord, maar omdat hun werk niet goed georganiseerd is. Wanneer de top van BiZa en Justitie zich vijf jaar lang zou concentreren op het versimpelen van procedures, het gebruik van efficiëntere middelen en vooral met het afschaffen of uitbesteden van werk met lage prioriteit, dan zou na afloop naar schatting dubbel zoveel kunnen gebeuren met dezelfde bezetting en hetzelfde geld. In het buitenland kan het, dus waarom hier dan niet? Twintig jaar geleden kon het hier ook en de criminaliteit is heus niet verdubbeld in die tijd.
Er zijn zulke voor de hand liggende maatregelen die genomen zouden kunnen worden dat men zich afvraagt waarom die er niet al heel lang zijn. Bijvoorbeeld het splitsen van de organisaties voor de verkeerspolitie en criminaliteitsbestrijding. Men heeft voor het één een heel ander soort mensen nodig dan voor het ander. Waarom is er niet een landelijk IT systeem voor de politie dat goed werkt en dat voor iedereen die het nodig heeft toegankelijk is? Waarom heeft de politiecomputer geen rechtstreekse toegang tot het bevolkingsregister? Allerlei gegevens die nu drie keer moeten worden opgeschreven en gecontroleerd zijn dan verkrijgbaar met een druk op de knop. Zo gaat het toch ook met kentekenbewijzen? Er kan door gebruikmaking van de juiste macro’s en computerverbindingen binnen tien minuten een aangifte worden gedaan. Nu kan dat soms uren in beslag nemen. Allerlei communicatie die schriftelijk gaat met behulp van ingewikkelde formulieren kan vlugger en beter met computers. Dat zijn dan betrekkelijk simpele technische dingen. De reden waarom ze nog niet zijn ingevoerd kan ik U wel vertellen: iedereen heeft het zo druk met routineklussen dat niemand bij de politie aan nadenken en reorganiseren toekomt. De verantwoordelijken hebben geen tijd!
Het werk van justitie zou behalve door een betere organisatie ook kunnen worden vergemakkelijkt door een beter Wetboek van Strafrecht en van Strafvordering. Die twee wetboeken bevatten veel overbodigs en stellen onvoldoende prioriteiten.
Veel landen kennen geen fiscaal strafrecht. Die doen fiscale overtredingen met boetes af of bestraffen in bijzondere gevallen fiscale delicten als gewone strafbare feiten. Dat werkt ook beter omdat men op justitie geen verstand heeft van belastingrecht en dat is voor het fiscale strafrecht natuurlijk wel nodig.
Men zou zonder schade de titels II,III,VI en XIXA uit het Wetboek van Strafrecht kunnen schrappen en voor een aantal minder ernstige delicten een aparte rechtsgang kunnen bedenken naast de strafrechtelijke. Dat zou het apparaat behoorlijk ontlasten. Minder ernstige delicten zouden niet alleen separaat maar ook met eenvoudiger middelen kunnen worden afgedaan. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle overtredingen, voor boek III van het wetboek dus en voor de meeste economische delicten. Die delicten kunnen toe met lichtere vormen van bewijs en een veel snellere procedure. Ook dat ontlast het apparaat.
Vollaard vergeleek de criminaliteitsbestrijding met een evolutionair proces zoals dat door de Oxford bioloog Dawkins wordt beschreven. Ten onrechte lijkt me, om twee redenen.
Hij noemt het opsporingssysteem – net als de natuur- een sadistisch universum. Maar sadistisch impliceert een normatief oordeel dat niet geldt voor de natuur en alleen op zijn plaats is binnen de menselijke samenleving. Op dat punt gaat de vergelijking niet op. De criminaliteitsbestrijding is bovendien geen sadistisch universum, in de zin dat het bewust zo slecht is georganiseerd. Maar het is wel een heel slecht georganiseerde wereld en dat is geen toeval. In de natuur moeten de levende wezens het doen met de middelen die ze hebben en als dat niet lukt verdwijnen ze. Slecht georganiseerde organismen houden het om die reden in de natuur niet vol. Bij ons in de Nederlandse samenleving blijven justitie en politie bestaan ook als ze er helemaal niets van bakken omdat er steeds nieuwe middelen bijkomen als ze het met de bestaande niet rooien.
Zouden we tekort schieten in prestaties afstraffen door vermindering van inkomen of ontslag van degenen die er verantwoordelijk voor zijn, dan zou dat de efficiency met sprongen doen stijgen. Dat zou een toepassing van evolutionaire principes zijn, maar een waar het ambtenarenrecht een stokje voor steekt. Met instemming van Vollaard, denk ik.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in strafrecht. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s