Roma locuta causa finita.

Bij theologische twisten in het Latijnse christendom lag vóór de reformatie het laatste woord bij Rome. Dat was niet een gevolg van het feit dat de paus onfeilbaar was. Die onfeilbaarheid dateert pas van het eerste Vaticaanse concilie, uit de negentiende eeuw dus. Het kerkelijke recht en alle andere rechtssystemen hebben behoefte aan een instantie die het laatste woord heeft, waarna voor iedereen vast staat wat in het gegeven geval recht is. Uitspraken van de hoogste rechter hebben daarom overal een soortgelijke functie als een formele rechtsregel. De Hoge Raad is net zo min onfeilbaar als de paus. Dat er fouten worden gemaakt blijkt alleen al uit het feit dat de Hoge Raad met een zekere regelmaat “omgaat”, dat wil zeggen terug komt op een eerder gewezen arrest. Maar zolang hij dat niet gedaan heeft blijft de inhoud van het foute arrest gelden als recht.
De Hoge Raad heeft ooit het in de etalage leggen van Mein Kampf strafbaar geacht en eerder heeft de Nederlandse overheid met succes gebruik gemaakt van haar auteursrecht op de vertaling van dat boek om een heruitgave ervan te voorkomen.
Egbert Dommering, hoogleraar advocaturiële wetenschappen, betoogde in een artikel in De Volkskrant dat een wetenschappelijke uitgave van Mein Kampf niet strafbaar is.
Hij begon met de stelling dat de overheid op grond van artikel 7 van de Grondwet niet zomaar een boek kan verbieden, maar gaf vervolgens toe dat het wel kan met een bestaand boek als de inhoud ervan in strijd komt met het recht. Dat was volgens de H.R. met Mein Kampf het geval.
Het gebruik van het auteursrecht om een boek op inhoudelijke gronden te verbieden was volgens Dommering ’s oude kantoorgenoot Feer Verkade een kwestie van gebruik van een recht voor een ander doel dan waarvoor het door de wetgever was gegeven en dus een onderdeel van het leerstuk misbruik van recht.
De strafwet verbiedt het verspreiden van racistische en voor bevolkingsgroepen beledigende publicaties, maar naar het oordeel van Dommering is een wetenschappelijke uitgave niet in deze zin beledigend of racistisch ( immers niet met en beledigend doel op de markt gebracht ). Met Feer Verkade acht hij het gebruik van het auteursrecht om een onwelgevallige publicatie tegen te gaan onrechtmatig. Dat nu is een opmerkelijke stelling uit de mond van een hoogleraar met zijn leeropdracht. De Hoge Raad heeft gesproken en daarmee staat vast dat het verbod conform het Nederlands recht is. Dat het Hof Den Haag daar anders over heeft geoordeeld in een geval dat de auteur van het onwelgevallige geschrift publicatie zelf wilde verbieden staat hier los van. Het Hof is geen Hoge Raad en de afweging van rechten en belangen kan hier een andere zijn geweest.
Dat het publiceren van Mein Kampf, of het verspreiden ervan strafbaar is, is voor een advocaat een uitgemaakte zaak, zolang de regel van de Hoge Raad niet opzij is gezet. Dat kan tegenwoordig door een nog hogere rechter, in casu het Europese Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg. En natuurlijk kan de Hoge Raad omgaan. Maar zolang dat niet gebeurd is, geldt het verbod als recht. Wie aan het publiek vertelt hoe het recht in Nederland luidt komt daar niet omheen. Maar, zal Dommering zeggen, hoe kan de Hoge Raad ooit omgaan als er geen geleerden zijn die eerdere uitspraken in twijfel trekken en advocaten die op zo’n punt in cassatie willen gaan?
Roma locuta, causa finita, maar er zijn uitzonderingen.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in recht. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s