Grote mannen in de tweede wereldoorlog.

Frankrijk was na de eerste wereldoorlog uitgeteld als de dominante Europese mogendheid en werd in de tweede wereldoorlog in een paar weken tijd door de Duitsers onder de voet gelopen.
Charles de Gaulle heeft in die weken hard gevochten, zij het niet met veel succes en is net op tijd naar Engeland ontsnapt. Daar wierp hij zich op als leider van de ‘vrije Fransen’, maar om te beginnen deed hij dat ook met weinig succes.
Winston Churchill mocht hem wel. Zij deelden een grote eruditie en een soortgelijk staatkundig inzicht. Dat was niet het geval met president Roosevelt van de Verenigde Staten, een niet zo bekwame, maar wel heel populaire politicus. Die was president tijdens de grote wereldcrisis en probeerde met The New Deal, een groot en staat-gestuurd hervormingsprogramma, de economie weer op gang te krijgen. Dat lukte niet en het heeft onnoemelijk veel geld gekost. De New Deal programma’s zijn gefinancierd door een verdriedubbeling van de federale belastingen. De federale regering hief in 1940 $80.9 miljard aan belastingen en gaf ook nog eens ver boven het begrote bedrag uit: $117 miljard. Dat resulteerde in een tekort van $36 miljard in een tijd dat de dollar ruim meer dan tien keer zoveel waard was als tegenwoordig
Omzetbelasting, accijnzen, inkomstenbelasting, successierechten, vennootschapsbelasting, alles ging omhoog. Maar de zwaarste stijging was die van de accijnzen en omzetbelasting op dagelijkse levensbehoeften als drank, sigaretten, lucifers, snoepjes, kauwgum, soft drinks, banden – waaronder de banden van invalide wagentjes – bioscoopkaartjes, speelkaarten, radio’s en elektriciteit. Die keuze hield in dat de minst bedeelden van de samenleving relatief de zwaarste lasten kregen te dragen.
De media waren op de hand van Roosevelt en zijn populariteit heeft er nauwelijks onder geleden. Maar met de Amerikaanse economie is het pas weer goed gekomen tijdens de wereldoorlog en eigenlijk al in de periode vlak ervoor toen er onder leiding van generaal Marshall op een hele efficiënte manier werd herbewapend.
Geschiedenis is een rare wetenschap. Vaag weten we allemaal wel dat Marshall een belangrijke man is geweest. We denken dan meestal aan de Marshall hulp van na de oorlog, die voorkomen heeft dat de naoorlogse periode net zo desastreus uitpakte als die na de eerste wereldoorlog. Maar Marshall heeft ook het Amerikaanse leger vernieuwd, er betere officieren voor uitgezocht en hij het oorlogsplan opgesteld dat tot de overwinning van de geallieerden heeft geleid. Hij was met afstand de belangrijkste Amerikaanse bestuurder van de twintigste eeuw. Roosevelt was dat in elk geval met zekerheid niet.
In veel opzichten was De Gaulle het tegenovergestelde van Roosevelt. Toen Roosevelt aan de macht kwam was de economie van de VS groter dan die van de rest van de wereld bij elkaar. Hij beschikte over enorme financiële en technische mogelijkheden. De Gaulle begon als aanvoerder van de vrije Fransen eigenlijk met niks. Hij had de sympathie van Churchill, maar die verkeerde niet in een positie om ruzie te krijgen met Roosevelt over een ondergeschikte Franse generaal, die maar een klein deel van het Franse volk achter zich had staan.
De Gaulle heeft zijn positie als redder van Frankrijk in hoofdzaak eigenhandig op moeten bouwen, tegen alles en iedereen in. De Vichy regering had hem ter dood veroordeeld. De Franse troepen in Afrika stelden zich neutraal op en ook de grote Franse vloot in Mers-el-Kébir in Algerije weigerde zijn kant te kiezen. Het Franse verzet was noga verbrokkeld en erkende De Gaulle pas als leider van het vrije Frankrijk toen de bevrijding door de geallieerden al in volle gang was.
Maar toch bleek De Gaulle de Fransman die wereldwijd werd erkend als degene die de eer van Frankrijk had gered en toen hij in 1958 opnieuw aan de macht kwam is hij het geweest die Frankrijk een behoorlijk regeringssysteem heeft gegeven en de Franse economie in staat heeft gesteld om in samenwerking met Duitsland weer naar een wereldniveau terug te komen. Niet omdat hij zelf zoveel verstand van economie had, maar hij had groot inzicht in mensen en wist altijd de juiste man op de juiste plek te brengen. Per saldo heeft Frankrijk veel meer aan hem te danken gehad dan aan Lodewijk XIV of Napoleon.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Frankrijk, oorlog. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s