De steun van Balkenende aan de Irakoorlog.

Recht is geen exacte wetenschap. Er is geen scientia juris, de wetenschap van het recht. Het is de ars juris, de kunst van de rechtstoepassing. Wat een jurist achter zijn studeertafel uitdoktert zijn opinies, geen zekerheden. Daarom is er ook geen recht zonder rechters. Rechters zijn geen mensen die de wijsheid in pacht hebben, maar ze doen uitspraken waar anderen zich aan houden. Dat blijkt heel helder in het Amerikaanse recht waar bij uitspraken van het hoogste rechtscollege niet alleen de opinie van de meerderheid wordt gepubliceerd die ten grondslag ligt aan de uitspraak maar ook de opinies van de leden van het college die het met die uitspraak niet eens waren. De meerderheidsopinie is niet noodzakelijk beter maar zij geldt wel.
Pas als er een uitspraak ligt en er geen hoger beroep meer mogelijk is weten we wat in een bepaald geval recht is. Namelijk de opinie die door een meerderheid in het hoogste college wordt gehouden. Gaan er een paar dood en worden ze vervangen door mensen met andere opinies dan verandert het recht.
De uitspraken van de hoogste rechter worden met alle macht van de overheid afgedwongen als dat nodig is en in een vreedzame samenleving houdt zich de grote meerderheid aan rechterlijke uitspraken ook zonder gedwongen te worden.
De Romeinen waren een volk van ingenieurs, van bij uitstek praktische mensen. Het Romeinse recht was hun grootste intellectuele prestatie. Zij begrepen precies waar het in het recht om gaat, n.l. dat het duidelijk is, dat het niet het summum van rechtvaardigheid hoeft te zijn maar ook niet onrechtvaardig moet wezen en dat het afgedwongen moet kunnen worden.
Het Romeinse recht zoals we dat uit de Instituten kennen is een verzameling van de rechtsregels die door de praetoren zijn gecreëerd. De praetor was ooit de hoogste instantie in het Romeinse recht. Bij zijn ambtsaanvaarding publiceerde hij de acties[1] waarvoor hij rechtsingang zou geven. Bijvoorbeeld zou hij iemand die een os gekocht had die twee jaar ouder bleek dan was overeengekomen een evenredig deel van de koopprijs teruggeven. Of als de koper dat liever zou willen zou de koop ongedaan worden gemaakt en de koopprijs gerestitueerd. Van dit soort acties publiceerde hij een hele lijst en verder liet hij weten welke acties van zijn voorgangers hij zou overnemen en welke niet. Heel duidelijk, iedereen wist wat wel kon en wat niet en procedures waren heel wat simpeler dan tegenwoordig.
Op den duur werd de lijst wel erg lang en ook wat onoverzichtelijk en vandaar de digesten, bloemlezingen waarin rechtsgeleerden als Ulpianus en Paulus wat orde brachten in al die praetoriaanse acties. Van die digesten stammen onze wetboeken af, maar van oorsprong bestond het recht uit datgene waarvan de praetor zei dat je hem kon vragen en wat hij dan af zou dwingen.
Wie begrijpt hoe het recht zoals wij dat kennen ontstaan is ziet meteen in dat staatsrecht geen recht is en volkerenrecht al helemaal niet. Het kan niet worden afgedwongen, er bestaan alleen opinies over en het is allemaal veel te onzeker. Volkerenrecht is politiek en soms is het ook slechte politiek.
De gedachte is vreemd dat men politici zou kunnen houden aan zoiets onzekers als het volkerenrecht wanneer zij in crisissituaties beslissingen moeten nemen. Men kan hoogstens van hen verwachten dat ze geen dingen doen die in strijd zijn met algemeen aanvaarde regels van moraal en fatsoen en met name dat ze zo goed mogelijk proberen een afweging te maken tussen de verschillende verplichtingen en belangen waarmee ze te maken krijgen. Dat is geen recht maar moraal zoals die geldt in het internationale verkeer.
Tegen die achtergrond is het niet helemaal begrijpelijk waarom het kabinet Balkenende een vroegere president van de Hoge Raad gevraagd heeft de commissie voor te zitten die uit moest zoeken of een eerder kabinet van dezelfde naam in strijd met het volkerenrecht zou hebben gehandeld
Het rapport van de commissie Davids is goed geschreven, daaraan wil ik niets afdoen, maar het had er nooit moeten komen. Ik begrijp ook niet waarom een ex-president van de Hoge Raad, zich met volkerenrecht wil bezig houden. Davids c.s. hebben zich daarom terecht ook alleen maar bezig gehouden met het vaststellen van de feiten. Die waren voor zover ik heb kunnen nagaan geen van alle nieuw. Ik heb het niet helemaal uit gelezen maar in wat ik gelezen heb stonden geen verrassende dingen.
Ik had gehoopt op de vraag waarom de Amerikanen en Engelsen zo zeker waren van de aanwezigheid van wapens voor massale vernietiging in Irak. Was dat omdat ze een spion hadden in de onmiddellijke nabijheid van Saddam Hoessein? Ik zou me kunnen voorstellen dat in een land als Irak de officieren niet tegen hun hoogste baas durven zeggen dat ze chemische of bacteriologische wapens uit veiligheidsoverwegingen hebben laten vernietigen. Terecht misschien is men internationaal erg voorzichtig met de officiële bevestiging van dit soort vermoedens. Het geeft andere spionnen een veiliger gevoel als er over collega’s wordt gezwegen.
Hoe dan ook, Davids heeft voor zover ik weet niet nieuws vastgesteld en in strijd met het volkerenrecht was het eigenlijk ook niet wat Balkenende heeft gedaan. Politieke steun aan Amerika en Engeland geven valt sowieso niet onder welke rechtsregel dan ook en over de inval in Irak is er een opinie van een voortreffelijke jurist, de Engelse Attorney General Lord Goldsmith, die ik hieronder voor U zal citeren. Zoals de man zelf al gezegd heeft kun je er ook anders over denken, maar bij gebrek aan rechters die met gezag kunnen oordelen mag Balkenende erover denken zoals hij wil.

Authority to use force against Iraq exists from the combined effect of resolutions 678, 687 and 1441. All of these resolutions were adopted under Chapter VII of the UN Charter which allows the use of force for the express purpose of restoring international peace and security:
1. In resolution 678 the Security Council authorised force against Iraq, to eject it from Kuwait and to restore peace and security in the area.
2. In resolution 687, which set out the ceasefire conditions after Operation Desert Storm, the Security Council imposed continuing obligations on Iraq to eliminate its weapons of mass destruction in order to restore international peace and security in the area. Resolution 687 suspended but did not terminate the authority to use force under resolution 678.
3. A material breach of resolution 687 revives the authority to use force under resolution 678.
4. In resolution 1441 the Security Council determined that Iraq has been and remains in material breach of resolution 687, because it has not fully complied with its obligations to disarm under that resolution.
5. The Security Council in resolution 1441 gave Iraq ‘a final opportunity to comply with its disarmament obligations’ and warned Iraq of the ‘serious consequences’ if it did not.
6. The Security Council also decided in resolution 1441 that, if Iraq failed at any time to comply with and cooperate fully in the implementation of resolution 1441, that would constitute a further material breach.
7. It is plain that Iraq has failed so to comply and therefore Iraq was at the time of resolution 1441 and continues to be in material breach.
8. Thus, the authority to use force under resolution 678 has revived and so continues today.
9. Resolution 1441 would in terms have provided that a further decision of the Security Council to sanction force was required if that had been intended. Thus, all that resolution 1441 requires is reporting to and discussion by the Security Council ofIraq’s failures, but not an express further decision to authorise force.
I have lodged a copy of this answer, together with resolutions 678, 687 and 1441 in the Library of both Houses and the Vote office of the House of Commons.

________________________________________
[1] Een actie is een rechtsregel in de vorm van een model dagvaarding of tenlastelegging.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in politiek, recht. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s