Allende en Pinochet.

Het is geen toeval dat Argentinië na het fascistische regime van Peron een reeks rechtse en linkse regeringen heeft gehad die per saldo weinig verschilden, in de zin dat zij geen van alle erg deugde. Argentinië vertoont als samenleving al even weinig verband als de Arabische wereld en dat gold in de zeventiger jaren eigenlijk voor heel Latijns Amerika. Overal waren er linkse krachten en rechtse tegenkrachten die zich aan God noch gebod stoorden en die over en weer de meest vreselijke misdrijven begingen.
In Uruguay[1] ontstond eind zestiger, begin zeventiger jaren de studentenbeweging van de Tupamaros. Zij kreeg in een reeks van andere Zuid Amerikaanse landen navolging en heeft een langdurige neerwaartse geweldsspiraal ingezet.
Het Chili van Eduardo Frei, de christendemocraat, bleef een tijd lang de enige uitzondering op de regel. Chili was toen met afstand het meest liberale en democratische land van het Zuid Amerikaanse continent. De ellende begon daar toen een minderheidsregering onder leiding van Salvador Allende aan de macht kwam en een aantal maatregelen afkondigde die in strijd kwamen met de Chileense grondwet. Allende was zich van zijn grondwet schending bewust en terecht nogal bang dat het leger zou ingrijpen. Het leger had zijn eed op de grondwet afgelegd en was verplicht om die te beschermen tegen de communistische aspiraties van Allende. Diens bezorgdheid was gegrond. Uit voorzorg had hij een legercommandant benoemd die niet uit een van de traditionele rechtse families kwam. Pinochet was een man uit het volk. Maar hij bleef Allende niet trouw. Hij pleegde de staatsgreep waar Allende de rechtse legertop van had verdacht en hij gaf zijn president een ultimatum om te vertrekken. Deze negeerde de way out die hem geboden werd en bleef in zijn paleis. Tijdens de beschieting die daar later plaats vond  heeft hij zelfmoord gepleegd, zoals zijn lijfwachten hebben bevestigd
Het regime dat door de coup van Pinochet opzij werd gezet, was waarschijnlijk net zo slecht of slechter dan het Pinochet regime, maar dat laatste kreeg internationaal de volle laag. Toch zijn er in Chili, dat een erg veel groter land is dan Cuba, bij lange na niet zo veel slachtoffers gevallen als bij Fidel Castro. In democratisch opzicht waren Allende en Pinochet lood om oud ijzer. Allende was persoonlijk misschien minder moorddadig dan zijn opvolger, maar dat er onder zijn regime minder moorden zijn gepleegd is vooral een gevolg van het feit dat zijn communisten minder tijd gehad hebben voor het organiseren van hun moordcampagnes. Maar in alle andere opzichten was de regering Allende verder de mindere van het Pinochet regime. Na de val van Allende gingen alle reguliere criminaliteitsstatistieken in Chili omlaag en schoot de welvaart spectaculair omhoog. Pinochet heeft op geen stukken na het aantal doden op zijn geweten dat de leiders van Argentinië en Uruguay veroorzaakt hebben.
Misschien dat Allende zelf het beste met zijn land heeft voorgehad, dat is niet helemaal duidelijk, maar de mensen waarmee hij zich omringde had deugden niet. Daaronder bevond zich niet alleen Pinochet, maar ook veel twijfelachtige figuren uit Frankrijk en van elders uit links Europa. Het Allende regime was van het kaliber van Fidel Castro en Daniel Ortega en het is goed dat het nooit de gelegenheid heeft gekregen om van Chili een soort super Cuba te maken. Pinochet was erg genoeg, maar Allende was een paar graden erger geweest.

[1] Onder president Jorge Pacheco Areco, die zich tegen de Tupamaros verzette, gleed Uruguay meer en meer af naar een dictatuur. De Tupamaros waren een stadsguerrillabeweging., die opkwam voor de armen op de manier van Robin Hood, met moord en doodslag. De Tupamaros hebben in die periode onder meer de ambassadeur van Groot-Brittannië gegijzeld, en Dan Mitrione, de CIA-topman voor Brazilië, Paraguay en Uruguay. Uiteindelijk hebben ze Mitrione geëxecuteerd, omdat ze hem verantwoordelijk achtten voor de martelpraktijken van hun eigen Uruguyaanse veiligheidspolitie. Op 14 april 1972 tekenden de Tupamaros hun ondergang, door een aantal topmensen van de beruchte Doodseskaders om te brengen. De reactie was navenant: in één dag tijd werden de meeste leiders van de Tupamaros geëxecuteerd.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Zuid Amerika. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s