Wiskundeonderwijs.

Francis Bacon was een vooraanstaand jurist, hoge ambtenaar en geleerde uit de tijd van Elisabeth I van Engeland. Hij is niet erg bekend bij het publiek van tegenwoordig, maar hij werd door grote filosofen als Hume en Kant voor een van hun gelijken gehouden.
Zijn belangrijkste filosofische geschrift is het Novum Organum, een vervolg en een kritiek op Aristoteles, maar daarnaast een belangrijk en zelfstandig epistemologisch werk. Bacon is bekend vanwege het begrip idols. In de terminologie van Bacon betekende een idol een vervorming van de werkelijkheid. Het novum organum beoogde een opsomming te geven van al de verschillende redenen waarom mensen de werkelijkheid anders ervaren dan zij is.
In de negentiende eeuw was een trompe-l’ œil iets om aan de wand te hangen; het was een voorwerp dat een vorm van gezichtsbedrog bevatte, iets wat de mensen in die tijd fascineerde. Tegenwoordig zijn trompe l’ oeils hulpmiddelen in de psychologie, om aan te tonen dat de beelden die in onze hersens worden waargenomen een deel van hun vormgeving danken aan die hersenen zelf in plaats van aan wat waargenomen wordt. Dat is een van de fenomenen die Bacon een idol noemde.
Bacon stond aan het begin van de natuurwetenschappelijke revolutie, de grondslag van de technische en industriële beschaving. Wetenschap en techniek zijn afhankelijk van de wereld zoals die werkelijk is en niet zoals wij er ons een beeld van vormen. Men had grote behoefte aan een middel waarmee de werkelijkheid kon worden beschreven onafhankelijk van al de vertekeningen, die ondermeer samenhangen met het gebruik van de menselijke taal.
Dat middel was de wiskunde. Wiskunde beschrijft de werkelijkheid niet maar wel de relaties tussen zaken en gebeurtenissen en het verloop van processen. Het abstraheert de verschillende soorten relaties en maakt ze daarmee los van de intuïtieve benadering die we aan onze genen en van de sociale benadering die we aan de cultuur ontlenen.
Veel van de idolen die Bacon definieerde kunnen op die manier vermeden worden. De wetenschap komt daardoor op een steviger fundament te staan. Techniek op industriële schaal en daarmee de moderne samenleving zouden zonder wiskunde niet mogelijk zijn geweest.
Het is niet zo dat wiskunde het intuïtieve menselijke begrip vervangt. Vooruitgang in de wetenschap en opmerkelijk genoeg ook in de wiskunde zelf is afhankelijk van plotselinge inzichten die niet door toepassing van wiskunde kunnen worden verkregen. Met wiskunde kan wel de validiteit van zulke inzichten worden getoetst. Men kan er mee aantonen wanneer intuïtieve inzichten foutief blijken te zijn, vaak omdat ze berusten op een vorm van vooringenomenheid, een andere idol van Bacon.
Wiskunde is een taal. Een beperkte taal waarin niet veel kan worden uitgedrukt van wat mensen bezig houdt, maar wel de enige heldere taal die over de hele wereld wordt verstaan. Als we ook de symbolische logica tot de wiskunde rekenen is het de enige taal die we kennen die misverstanden vermijdt en die duidelijk kan maken waar we echt van mening verschillen. Dat scheelt een hoop overbodig gedoe. Daarom alleen al zou iedereen erin moeten worden opgeleid.
Er zijn mensen die zeggen: doe mij maar niet, want ik heb geen wiskundeknobbel. Dat berust op een misverstand. Iedereen kan wiskunde leren, zoals iedereen de taal kan leren spreken waarin hij wordt opgevoed, talenknobbel of niet. Niet iedereen zal een wiskundig genie worden maar iedereen kan wel de wiskundige methode leren. Het wiskundeonderwijs is jammer genoeg niet altijd en overal even goed. Over de basisprincipes die voor nieuwkomers heel moeilijk zijn wordt vaak luchtig heen gesprongen, maar daar zou juist alle nodige tijd aan moeten worden besteed. Wie die niet beheerst en toch het wiskunde gebouw moet betreden, die verdwaalt.
Waarschijnlijk zou iedereen eerst een tijd privéonderwijs moeten hebben in dat vak, aangepast aan zijn eigen bevattingssnelheid. Pas als je de grondbeginselen beheerst ben je in staat klassikaal wiskundeonderwijs volgen. De computer biedt op dit terrein grote mogelijkheden. Waarom wordt daar niet meer gebruik van gemaakt?

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in wetenschap en filosofie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s