De tijd van Willem Drees.

Willem Drees staat tegenover Joop den Uijl als Jezus van Nazareth tegenover Judas Iscarioth. Een deel van die tegenstelling is, met andere woorden, een wat opgeblazen mythe, maar de kern is toch wel waarheid. Jezus was een verrassend aardig mens die met beide benen op de grond stond en Judas Iscarioth een geldbeluste deugniet.
Ook Den Uijl was een deugniet en een fantast. Drees daarentegen was een hoogst bekwame man, de beste minister-president die we ooit hebben gehad.
Den Uijl heeft in zijn politieke carrière eigenlijk niets goed gedaan, behalve dan zijn optreden in de Lockheed affaire, waardoor het land een strafprocedure bespaard is gebleven tegen die andere boef, de echtgenoot van onze e.t. koningin en de vader van haar opvolgster.
Dat mislukken geldt voor de tijd van Den Uijl als wethouder in Amsterdam maar zeker ook voor zijn optreden als premier en vicepremier.
Het gebruik van de aardgasopbrengsten voor exorbitante overheidsuitgaven en de verkoop van het gas naar het buitenland tegen afbraakprijzen is waarschijnlijk financieel het stomste wat hij heeft gedaan. Maar het meest ridicule was toch wel de onafhankelijkheid van Suriname.
Die onafhankelijkheid hebben we gekocht voor een bedrag van 3,7 miljard – guldens toen nog – terwijl de Surinaamse regering zelf om die onafhankelijkheid had gevraagd. Als we ze die gegeven hadden in ruil voor bijvoorbeeld de cessie van de exploitatierechten van de bauxietmijnen, dan hadden ze het ook gedaan. Er was geen enkele reden voor Nederland om die onafhankelijkheid van ze te kopen, vooral niet omdat we van te voren konden weten dat we het land ook na de onafhankelijkheid zouden blijven onderhouden.
We hebben vervolgens een van die andere rare blunders van Den Uijl, de bouw van de Bijlmer, gebruikt om al die emigranten die Suriname als gevolg van de onafhankelijkheid ontvluchtten, te huisvesten.
Den Uijl en Pronk wilden de onafhankelijkheid van Suriname perse. Wat ze tenminste hadden horen te verhinderen is de massale emigratie uit Suriname naar Nederland. Die heeft ons heel wat meer gekost dan die 3,7 miljard. En ook die kosten zijn nog maar een fractie van alle ellende die we aan Den Uijl te danken hebben.
Hoe het mogelijk is dat er in Nederland links en rechts nog steden zijn met Den Uylstraten en Den Uyl bruggen en dat iemand op een eulogie van de man heeft kunnen promoveren, dat blijft allemaal onbegrijpelijk voor wie geen aanhanger is van de progressieve godsdienst die Nederland in het tweede helft van de vorige eeuw in zijn greep heeft gehouden.
In de jaren vijftig kreeg ik op mijn middelbare school in Midden Limburg problemen omdat ik een fan was van Willem Drees. Drees kwam voor een verkiezingstoespraak naar Roermond, een bolwerk van de K.V.P. Dit gebeurde tot ongenoegen van de leraren aan het Bisschoppelijk College in de stad. Ons werd verboden naar de verkiezingsbijeenkomst op de markt te gaan waar hij zou spreken, behalve wanneer we van plan waren om daar de orde te gaan verstoren, dan mocht het. Socialisten in Roermond waren toen op de vingers van één hand te tellen, maar ik kwam uit een rood nest en Drees was onze held.
Hij was een socialist uit de SDAP traditie. Die partij had een grote groep Nederlanders, die nooit een kans gehad had om zich te ontwikkelen, uit een moeras van armoe en onwetendheid getild en onderdeel gemaakt van de burgerlijke samenleving. Dat had niets met consumentisme en met virtuele achterstanden te maken. De armoe die Drees bestreed was reëel, die was te ruiken, bij wijze van spreken. En zelf heeft hij aan het emancipatieproces een werkzaam aandeel gehad. Hij was een serieuze en integere man die het landsbelang stelde boven dat van zijn partij en gezond verstand boven dweperij.
In zijn tijd stonden ‘rode rakkers’, zoals wij toen genoemd werden, bij de burgerij in een kwade reuk. De nog jonge PvdA was helemaal niet de elite partij die zij in de zestiger jaren is geworden. Ambtenaren waren toen nog liberaal of christelijk. Socialisten waren idealisten en voor banen kon je toen beter ergens anders terecht.
Toen Drees het morele verval van zijn partij onder Den Uijl niet langer aan kon zien en uittrad, werd dat in de progressieve pers massaal doodgezwegen.
Niet lang voor het overlijden van Drees herinnerde Bart Tromp ons nog eens bewonderend aan ‘de partij van Drees’ die hij in gunstige zin vergeleek met die van Wouter Bos. Ik denk dat Tromp misschien net iets te jong was om nog tot Tien over Rood te hebben gehoord, maar hij was ondanks die bewondering zeker wel een vertegenwoordiger van het soort PvdA dat Drees heeft bewogen om uit te treden.
Van de SDAP hebben we definitief afscheid genomen toen drs. Den Uijl in plaats van Vondeling tot fractievoorzitter en partijleider werd gekozen. In plaats van een emancipatie partij van verstandige mensen met een missie werd zij met haar Klaas de Vriezen, de Kalma’s en de Van Kemenade’s een partij van baantjesjagers en regenten. Die partij heeft zich in de zestiger jaren de staatsmacht toegeëigend, maar er was weinig socialistisch meer aan te bekennen.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in herinneringen, Nederland, politiek. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s