Cyrille Offermans.

Cyrille est un con, stond te lezen op de weblog van een Franse toerist in Sofia, die moeite had met het Cyrillische schrift dat in het Russisch en in andere Slavische talen wordt gebruikt. Maar Cyrille is geen con, het was een heilige uit de Grieks orthodoxe kerk. Cyrillus, de Byzantijn die bekend staat als de bekeerder van de Slaven heeft zijn naam aan een reeks van patriarchen uit Constantinopel doorgegeven. Ook in Frankrijk is Cyrille een populaire naam gebleven. Niet in Nederland, waar de voornaam eigenlijk alleen in Limburg bekend is, de provincie waar ook de naam Offermans veel voorkomt.

Cyrille Offermans, uit het Limburgse Geleen, is in Noord Nederland bekend als publicist. Net als de scriba van de protestantse kerk in Nederland, Dr. Plaisier, verdedigde hij de Accra verklaring van de Wereldraad van Kerken.
In een pagina groot artikel in de NRC van 28 mei 2009 trekt hij ten strijde tegen de globalisering. Hij betreurt de eenzijdige concentratie op de groei in de wereldeconomie en pleit voor een links perspectief, dat de lokale, regionale en nationale problemen kan zien in hun mondiale vervlechting, waarbij rekening wordt gehouden met de rechten en belangen van in principe alle wereldburgers.

Hij ziet de tweedeling tussen rijk en arm als het grootste probleem en de groei in het Noordelijk deel van de wereld als de oorzaak van de afhankelijkheid en de machteloosheid van het Zuiden. Een soortgelijke tegenstelling tussen rijk en arm ziet hij groeien binnen de rijke landen zelf, tussen de rijke buitenwijken en de arme binnensteden in de VS, waar armen ruim tien procent van de bevolking uitmaken.
Zo erg is het hier nog niet, geeft hij toe, maar een soortgelijke verdeling als in de VS komt er wel aan. De gedachte dat bij ons rellen als in Franse banlieue niet mogelijk zouden zijn, ziet hij als pure wishful thinking. De oplossing ziet hij in een afzien van verdere groei en in het creëren van ruimte voor een zelfstandige economische ontwikkeling in de derde wereld. waarbij hun economie niet langer wordt aangestuurd door de economische behoeften van de rijke landen.

Ik denk dat ik met deze weergave van zijn artikel Offermans niet te kort doe. Ik hoop dat ook, want wanneer je de redenering van degene met wie men het niet eens is geen recht doet discussieer je met een zelf gecreëerde parodie en dat is zinloos.
Offermans en ook Plaisier, die ongeveer tegelijkertijd een soortgelijk artikel schreef in Trouw, hebben nogal medestanders. De gewelddadige manifestaties van de antiglobalisering beweging in die tijd bewezen dat hun opvattingen op steun kunnen rekenen.
Ik zal proberen het standpunt pro-globalisering even kort weer te geven als ik dat met het artikel van Offermans heb gedaan.

De tegenstelling noord- zuid of rijk- arm is niet het grootste wereldprobleem. Dat is de explosieve groei van de wereldbevolking. Die groei doet zich vooral voor in de landen waar vanouds oorlog, ziekten, natuurrampen en hongersnood een hoog sterftecijfer veroorzaakten en waar nu, dank zij westers ingrijpen, het sterftecijfer drastisch is teruggebracht. Helaas is dat gebeurd zonder dat het corresponderende geboortecijfer is gedaald[1]. Kijkt men naar de leeftijdsopbouw van de bevolking dan zijn het de armste ontwikkelingslanden die veruit de breedste basis van de bevolkingspiramide vertonen. Veel kinderen is een betrouwbare indicatie voor veel armoede[2].
De ecologische ramp die zich op de wereld voltrekt is net als de armoede een gevolg van de wereldoverbevolking. De industrie zorgt voor vervuiling, maar de industrie in deze omvang is nodig voor het in leven houden van het bevolkingsoverschot[3]. Industriële groei is verder onder meer nodig om de ecologische schade te herstellen en minder belastende methode van productie en energiegebruik te ontwikkelen. Tot zover de globalisten.

Soms, zoals in de Arabische landen, wordt de armoede gecamoufleerd door de macro economische cijfers waarin olie inkomsten of grondstoffen opbrengsten zijn verwerkt waar nauwelijks een eigen economische prestatie tegenover staat. Maar zulke inkomsten komen maar voor een klein deel terecht bij de meerderheid van de bevolking in die landen[4]. Inkomen voor een groeiende bevolking kan alleen worden gegenereerd door industrialisatie, waar de hele bevolking bij betrokken is. Hieronder is ook te verstaan de bio-industrialisatie, die in Zuid Oost Azië al meer dan een generatie grootschalige hongersnoden heeft weten te voorkomen.

Een eigensoortige ontwikkeling voor de arme landen als door de antiglobalisten wordt bedoeld komt neer op een niet-industriële ontwikkeling en dat is armoede. Waar Offermans e.a. dus feitelijk voor pleitten was niet voor een betere verdeling van het wereldinkomen maar voor een herstel in de oude toestand: een terugval van de ontwikkelingslanden in een pre-industriële economie met bijbehorende sterftecijfers.
De voorstanders van een globale economie hopen op termijn de geboortecijfers te zien dalen naar een nieuw evenwicht dat ecologisch en economisch “supportable” is en of die hoop bewaarheid zal worden is een kwestie van afwachten. Persoonlijk ben ik daar niet optimistisch over.
Vast staat wel dat zonder globalisering van de economie er uitsluitend een apocalyptisch scenario denkbaar is voor de ontwikkelingslanden. Burgeroorlogen als in Soedan, Roeanda en Somalië en epidemieën als de aids golf in Zuidelijk Afrika[5] zijn dan niet meer dan een voorproefje, het kan allemaal nog veel erger.

In onze gespecialiseerde samenleving beschikken nog maar weinig mensen over zoveel algemene kennis dat zij in staat zijn te begrijpen hoe in de wereld de hazen lopen. Dat maakt hen bevattelijk voor het emotionele appèl in de oproep van Offermans en Plaisier, een appèl dat kort samen is te vatten als:
“Laten we hier allemaal een boterham minder eten, want dan blijft er van zelf meer over voor de arme landen. Als wij nu eens de ontwikkelingshulp zouden verhogen van één naar tien procent van het nationaal inkomen en de rest van de westerse wereld zou dat ook doen, dan was het probleem in een decennium opgelost en voor ons zelf is het ook beter want we worden allemaal te dik.”

Economen proberen dan op een rationele manier uit te leggen dat de hulpabsorptiecapaciteit van de arme landen daarvoor onvoldoende is en dat eerst de infrastructuur verbeterd moet worden voordat grootschalige hulp effectief kan zijn. Maar dat klinkt in de oren van de progressieven onder ons als uitvluchten. Het appel aan de kerkenleden om een offer te brengen ter wille van de armen past beter in een christelijk-humanistische ethiek. De sociografen en economen die wijzen op de desastreuze gevolgen die het beleid van de Wereldraad zou hebben als het zou worden uitgevoerd, hebben dus gelijk, al zouden die wetenschappers zich wel eens in een meer begrijpelijke taal kunnen uitdrukken.

[1] De leer van Darwin brengt mee dat bij een bevolking met een hoog sterftecijfer gezinnen met een hoog geboortecijfer snel de overhand krijgen, terwijl wanneer een hoog geboortecijfer om genetische of culturele redenen niet mogelijk is, een bevolking met een hoog sterftecijfer uitsterft.
[2] Zo was het ook in het Limburg, waar Cyrille Offermans en ik onze jeugd doorbrachten, maar daar is de welvaart drastisch gestegen en de reproductiequote gedaald naar het nationale niveau.
[3] Ook wel voor de luxe in ons eigen deel van de wereld, maar zonder de westerse inkomens en consumptie is het westerse industriële apparaat niet in stand te houden en indirect trekt de derde wereld daar dus ook voordeel uit.
[4] Inkomen per hoofd van de bevolking is een abstractie. Het is een afgeleide van het nationaal inkomen en heeft alleen in de verte te maken met het inkomen dat een gemiddelde inwoner van een land verdient met productieve activiteiten. Duurzame hulp bestaat dan ook uit het creëren van de mogelijkheid voor bewoners van ontwikkelingslanden zelf in hun levensonderhoud te voorzien.
[5] Zuidelijk Afrika is het meest spectaculaire voorbeeld van een bevolkingsexplosie, maar Zuid Amerika en de moslimlanden in Noord Afrika en Azië geven een vergelijkbaar beeld te zien.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in geld en economie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s