Het Europa van Nicolaïdis.

Ik pleit nu al zo lang voor een Europa van projecten in plaats van een centralistisch of federaal Europa dat ik bijna vergeten was hoe ik ooit aan dat idee voor een grondige herziening gekomen ben. Ik heb dat ooit opgepikt in een nummer van Foreign Affairs dat dateerde van vlak vóór het grondwet referendum in Frankrijk. Daarin stond een artikel van de Griekse Kalypso Nicolaïdis, die indertijd don was in Oxford en hoogleraar aan het Instituut voor Politieke Studies in Parijs. In dat artikel pleitte ze voor een nieuw politiek concept van de Unie.
Mevrouw Nicolaïdis is zelf actief geweest in de internationale politiek. Ze heeft Papandreou bijgestaan in diens onderhandelingen over het rapport van de commissie Giscard. Misschien is het deze diplomatieke achtergrond die haar er toe bracht haar pleidooi voor een herziening van het verdrag wat bedekt te formuleren. Ik vond het wel intelligent gedaan. Haar lofbetuigingen aan de nieuwe grondwet waren als de toespraak van Havelaar tot de hoofden van Lebak. Zij zag veel goeds in het nieuwe verdrag, maar intussen vertelde ze nauwkeurig wat er allemaal fout in was.
Zij pleitte voor het loslaten van de idee van een Europese staat, unitair, federaal of confederaal, en voor het overstappen naar een Europa van inter-Europese projecten. Impliciet ook voor afschaffing van het Europese parlement en voor een onttakeling van Brusselse bureaucratische apparaat, maar dat laatste zei ze niet openlijk. Wat ze wilde was de oprichting van projectbureaus, met specifieke bevoegdheden die op het project waren afgestemd. Die bureaus hoefden van haar dan niet in Brussel te zijn gevestigd en niet alle Europese landen zouden aan alle projecten hoeven deel te nemen. Er zou bijvoorbeeld een Donauproject kunnen komen voor de bewaking van de kwaliteit van het water en het milieu van de oeverlanden van de Donau. Een ander bureau voor de Rijn en een voor de Middellandse Zee. Aan het eerste doet Oostenrijk wel mee maar aan het tweede en derde niet. De Euro zou op de lange duur in heel Europa wettig betaalmiddel moeten worden en iedereen moest meedoen aan de douane unie en de gemeenschappelijke fiscale en juridische infrastructuur die daar bij hoort.
Zoals U ziet heb ik dit, op de euro na dan, al zo lang zelf bepleit dat ik meende dat ik het ook zelf bedacht had, maar dat is dus niet zo.
Voor zover de EU tot nu toe succesvol geweest was, ging ze verder, was dat op het terrein van de inter-Europese projecten. Dat was haar stelling en het werd tijd om voor dat succesvolle Europa een staatkundige vorm te ontwerpen.
Wanneer de EU in het verleden op problemen stuitte die de verdere samenwerking belemmerden, is dat steeds een gevolg gebleken van de pogingen om een hiërarchisch verband te ontwerpen tussen de nationale staten en een bovenstatelijke autoriteit. Terecht stelde ze dat staten best bereid zijn een deel van hun autonomie af te staan aan de gezamenlijkheid, voor projecten die zij op nationaal terrein niet regelen kunnen, maar even terecht verwachtte ze dat staten eindverantwoordelijkheid willen houden voor het welzijn van hun burgers. Dat is wat in een moderne staat de burger van zijn overheid verwacht. Niemand heeft behoefte aan nog een nieuwe laag bureaucratie tussen burgers en overheid. Daar komt bij dat de Europese overheid in wezen door niemand meer gecontroleerd kan worden, zelfs niet door een Europese pers, want die is er niet.
Het probleem van toetreding van nieuwe leden zou in de samenwerkingsvorm die door Nicolaïdis werd bepleit, goeddeels uit de wereld zijn. De projecten waar Turkije en andere Balkan landen wel of niet aan mee doen, zouden ad hoc kunnen worden bekeken. Het zou voor niemand meer slikken of stikken zijn en dat alleen al zou een grote vooruitgang betekenen.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in europa. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s