Democratie komt niet vanzelf.

Robert Kaplan, een neocon die ooit voorstander was van de Irakoorlog is intussen om. Hij vindt het met terugwerkende kracht een verkeerde beslissing geweest om de oorlog te beginnen en constateert dat er ergere dingen zijn dan de tirannie van Saddam Hoessein. Maar is dat ook zo?
De oorlog heeft veel geld gekost en heel wat mensenlevens. Veel meer dan de Gazaoorlog bijvoorbeeld. Maar in Kongo en Darfoer zijn er dagen geweest dat er evenveel doden vielen als in de hele Irakoorlog bij elkaar, dus ook dat is relatief.
Het probleem is dat we niet weten wat er gebeurd zou zijn als de Amerikanen Saddam Hoessein hadden laten zitten. Voor de beslissing die de Amerikanen moesten nemen maakt het niet uit dat achteraf bleek dat hun informatie niet klopte. Dat is achteraf. Als de informatie wel geklopt had, was Hoessein en zijn bende rovers in Irak pleitbaar een te groot risico geweest. Risico’s moet je nu eenmaal van te voren inschatten en niet achteraf. Dat de Amerikaanse en Britse regeringen achteraf de informatie waarover ze beschikten wat aangedikt hebben om hun besluit te rechtvaardigen was niet erg slim, maar wel begrijpelijk.
Ik denk dat het een goed uitgangspunt is om nooit als eerste aan te vallen maar altijd de eerste klap te absorberen en dan pas zelf geweld te gebruiken. Daarvoor moet je natuurlijk wel in staat zijn de klap te absorberen. Dat is Amerika in het algemeen wel maar Israël bijvoorbeeld niet. Een abc aanval op Israël leek een reële mogelijkheid. In elk geval dachten de Israëli’s er zo over, zoals ze daar nu zo over denken t.a.v. Iran.. Bij de risicoafweging in Amerika heeft dat zeker een rol gespeeld. Misschien ook wel de overweging dat als je een keer laat zien dat je kunt bijten je de volgende paar keer alleen maar je tanden hoeft te laten zien. Als dat zo is dan heeft het averechts gewerkt. Niemand gelooft dat Irak voor herhaling vatbaar is en dat is misschien wel de grootste fout die Amerika heef gemaakt.
Wat ook een rol gespeeld heeft is de gelegenheid om een permanente militaire aanwezigheid in het Midden Oosten te creëren onder eigen controle. Voor de Irak oorlog hadden de Amerikanen wel bases in Saoedie Arabië en in enkele Golfstaten, maar die waren ‘on sufferance’. Ze stuitten op nogal wat bezwaren bij de lokale bevolking.
Alweer achteraf bezien zijn de lokale bezwaren in Irak heel wat groter en is de hoeveelheid goodwill die verknoeid is door de oorlog ook veel groter dan de voordelen ooit geweest hadden kunnen zijn. Dat was wel te voorzien geweest. De verwachting van de Amerikanen dat de bevolking hen als bevrijders van de tiran zouden binnenhalen was gebaseerd op gebrek aan kennis van de wereld waar ze in terecht kwamen. Het soort oorlog dat ze gevoerd hebben, of liever gezegd het soort bezetting dat erop gevolgd is was plus qu’ un crime, c’ était une faute.
Ze hadden er zo snel mogelijk weer uit moeten trekken en de chaos die ze dan achterlieten voor lief moeten nemen. In Koeweit of Saoedie Arabië hadden ze dan af kunnen wachten of een tweede invasie nodig zou worden. Ook dat zou nogal wat kritiek hebben uitgelokt, maar toch veel minder dan nu het geval was. En het had de Amerikanen veel minder gekost. De Irakezen had het meer gekost waarschijnlijk, maar die zijn voor hun eigen chaos verantwoordelijk.
Een dictator als Saddam Hoessein zit er in een land niet voor niets. De chaos die na zijn verdwijnen ontstond was latent altijd al aanwezig en het was de reden voor zijn harde optreden. Omgekeerd bevordert het optreden van een dictator het soort latente chaos dat in Irak aanwezig is zodat er in feite sprake is van een vicieuze cirkel. Hoe dan ook, democratie vereist voorbereiding. Het breekt nooit vanzelf uit in een land met een criminogene cultuur. Wie in een Arabisch land de democratie wil brengen zwemt tegen de stroom in. Zodra hij even moe wordt gaat het subiet weer de andere kant op. Eerst moet er orde komen dan een rechtsstaat en dan pas is er ruimte voor democratie. Dat is de les die men uit de tweede golfoorlog zou kunnen trekken.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Amerika, Midden Oosten, oorlog. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s