Politici belazeren de kluit

‘Politici belazeren de kluit aan de lopende band’, zei Marcel van Dam. Dat is een sentiment dat bij een hoop Nederlanders aanslaat.
Zo hoor je bij de VVD regelmatig de oneliner: de burgers betalen niet te weinig belasting, de overheid geeft te veel uit. Daarmee suggererend dat als de staat maar minder uitgeeft de burgers er geld bij krijgen of minder hoeven in te leveren. De waarheid is dat alle bezuinigingen in feite lastenverhogingen zijn die altijd door de burger moeten worden opgebracht. Bezuinigen is een zero-sum game’.
Als je zo iets leest dan knipper je toch even met de ogen. Ben ik nu gek ? Wie belazert nu de kluit? Van Dam schreef de citaten hierboven in zijn column in de Volkskrant. Hij pleitte daarin voor belastingverhoging om de tekorten in onze overheidsbegroting te dekken. Bezuinigingen van de overheid, bijvoorbeeld door dingen efficiënter te gaan doen, helpen dus volgens hem niet, de burger draait daar op een niet nader aangegeven ingewikkelde manier toch voor op.
Die Van Dam is minister geweest, die is niet dom, die zal wel gelijk hebben, moeten veel lezers hebben gedacht. Terwijl het toch echt onzin is wat hij hier zegt. Waarom zegt die man zulke dingen? Ik weet het niet zeker. Misschien omdat hij wil uitproberen of hij er mee weg kan komen, want daar houdt hij wel van. Hij is bovendien socialist en vindt in principe alles goed wat de overheid doet. Maar dat is het punt natuurlijk niet. Zo zijn er meer. Rusland heeft zeventig jaar haar staat gerund op basis van de gedachten die Van Dam hier verdedigt. Daar waren de belastingen 100% op alles. En toen alles eenmaal van de staat was gaf die het geld weer uit aan haar onderdanen op een manier die haar politiek goed uitkwam. Dat is socialisme in een notendop. Nee, dat Van Dam dit soort ideeën heeft is niet zo vreemd. Het gaat om de argumenten die hij ervoor gebruikt. Die deugen niet. Of liever gezegd, die zijn er niet. Als de overheid minder uitgeeft dan kan zij met minder geld toe en dan kunnen de belastingen omlaag. Op dat punt heeft de VVD gewoon gelijk. Van Dam zou kunnen beweren dat dan de burgers die het meest van de overheid afhankelijk zijn dan minder zullen krijgen. Dat zou namelijk kunnen als er verkeerd bezuinigd wordt of als, zoals in Griekenland, de overheid met haar uitgaven zo alle perken te buiten is gegaan dat er overal in gesneden moet gaan worden. Maar dat is in Nederland nog niet het geval. Natuurlijk doen vakbonden wel alsof. Als er geen loonsverhogingen komen bij de ambtenaren dan gaan heus niet de beleidsambtenaren staken of de hoogleraren aan de universiteit. Dan leggen de vuilnismannen het werk stil of het personeel van de treinen en de trams. En dan roepen ze: zie je wel wat er van komt als er minder ambtenaren zijn. Want het is natuurlijk weer wel waar dat je niet alle overheidsuitgaven en alle ambtenaren over een kam kunt scheren. Dat de overheid dat zelf wel graag doet op grond van de gelijkheidsgedachte is een van de redenen waarom zij zo inefficiënt werkt. Bezuinigen is een kunst, maar niet zo moeilijk als veel socialisten menen.
Bij ons kun je zo aanwijzen waar op bezuinigd kan worden zonder dat het iemand pijn doet. Ik zal daar twee voorbeelden van geven. Ik ga er daar bij van uit dat hoogleraren en leraren op hoge scholen wel een andere baan kunnen krijgen ongeacht het vak waar ze nu les in geven en dat ze dat ook zullen doen als het moet..
Voorbeeld1. In de zorg werd bezuinigd door diagnose-behandelcombinaties te rantsoeneren. Dat had tot gevolg dat operatiekamers leeg kwamen te staan zonder dat dit betekende dat er minder salarissen werden uitbetaald aan medisch personeel of minder afgeschreven werd op de apparatuur. In wezen was de bezuiniging dus nul, maar de verzekering betaalde wel minder aan het ziekenhuis. Dat is een schijnbezuiniging die veroorzaakt door een verkeerde manier van boekhouden. Als er minder wordt uitgegeven komt dat in dit voorbeeld alleen omdat er meer mensen dood gaan voor ze geopereerd kunnen worden.
Voorbeeld 2. Wanneer sociologie en alle daarvan afgeleide vakken zoals bestuurskunde, culturele antropologie, onderwijskunde, orthopedagogie e.t.q. vanaf het volgend studiejaar niet meer gegeven zouden worden aan alle Nederlandse universiteiten en hogescholen zou dat een forse bezuiniging opleveren. Niet alleen direct aan de salarissen van de betrokken leraren en hoogleraren, maar het effect op langere termijn zou erg gunstig zijn. Al die hoogleraren en studenten zouden iets nuttigs gaan doen waar de samenleving behoefte zou hebben. Voor zover ze met die vooropleiding politicus, journalist of bestuurder zouden zijn geworden kunnen ze dat nog steeds. Een middelbare schoolopleiding of sociologie, dat maakt in de praktijk niet uit. De lange boekenlijsten die de universiteiten voorschrijven worden niet gelezen, zoals die opleiders zelf erkennen. Het meeste wat er in die boeken staat is bovendien onbruikbaar. We zouden prima zonder kunnen en in feite doen we het zonder want die opleiding is maar schijn. Die meisjes en jongens hebben een leuke tijd, nemen een baantje erbij in hun studententijd en doen de examens zonder dat ze een enkel sociologisch probleem zouden kunnen oplossen.
Wat ik met de voorbeelden bedoel is dat je van overheidsuitgaven als zodanig niet kunt zeggen dat ze goed of slecht zijn en evenmin van overheidsbezuinigingen. Overheidsuitgaven zijn goed als ze bijdragen aan de welvaart of het geluk van de samenleving. Overheidsuitgaven zijn verkeerd als ze dat niet doen. Medische uitgaven zijn goed als ze aan zieke mensen ten goede komen. Uitgaven voor sociologen komen aan niemand ten goede en Van Dam zou een even goede minister of VARA voorzitter zijn geweest zonder die opleiding. En waarschijnlijk ook een betere stukjesschrijver.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in overheid, politiek. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s