Joden uit het Rijnland.

Het Jiddisch is een Rijnlands dialect. Er zitten nogal wat Hebreeuwse woorden door en de uitspraak is wat speciaal, maar wie uit het oude gebied tussen Maas en Rijn komt, het gebied van Thomas Haemerken zal ik maar zeggen en het dialect dat daar vroeger gesproken werd nog verstaat die heeft ook geen moeite met Jiddisch. Zoals bekend was dat dialect niet veel anders in het Limburgse Ruremonde dan in het Duitse Köln.
Veertig jaar geleden had je nog Kibutzim waar Jiddisch de voertaal was en ik heb dat kunnen verstaan met hulp van mijn Limburgse dialect. Het duurde even een dag voor alles op zijn plaats viel, maar daarna had ik geen moeite, zoals ik een paar jaar later ook het Zuid Afrikaans na een dag of wat moeiteloos kon volgen.
De vlucht van de joden uit het Rijnland naar Oost Europa dateert uit de Middeleeuwen en dat ze daar Jiddisch zijn blijven spreken en niet een of ander Slavisch dialect hebben opgepikt, is eigenlijk merkwaardig. Maar joden hebben wat met het Duits als taal en met de Duitsers. Eigenlijk is dat een van de bitterste kanten van de Shoah dat de haat van Hitler en van veel Duitsers voor de joden niet wederzijds was. Waar de joden konden integreren in Duitsland hebben ze het altijd graag gedaan.
In Roermond was het joodse mensentype in mijn jonge jaren nogal normaal. Dat waren dan gewoon katholieke mensen zal ik maar zeggen die zich ook helemaal niet als joods beschouwden, maar die zichtbaar van joodse afkomst waren. De oom van het eerste Kamerlid van Groen Links, Tof Thissen, die dezelfde naam had, was priester en biologieleraar, maar je had hem gemakkelijk voor een rebbe kunnen houden. De jonge Tof heeft dat wat minder, maar hij had of heeft een tante die model had kunnen staan voor een schilderij van Judith als in Judith en Holofernes.
Het is me niet bekend dat dit soort mensen in de oorlog last gehad hebben met de Nazi’s. Die waren nogal formeel in dat soort dingen. Je was joods als voldoende van je voorouders zich als joods beschouwden en registreerden en anders niet. Er werd wel wat schamper over gedaan als je er joods uitzag of joden in de familie had, zoals Heydrich bijvoorbeeld, maar men was daar verder heel ambtelijk in.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in geschiedenis, herinneringen. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s