Franse filosofie.

Het bezwaar dat Hegelianen tegen Kant hebben is dat zijn filosofie een historische dimensie mist. Verder vinden ze dat hij te absoluut is, dat hij dus onvoldoende relativeert. Die twee verwijten hangen samen en helemaal onterecht zijn zij niet. Het eerste verwijt kan men Hegel niet maken. Zijn wereldbeschouwing is in alle opzichten historisch, ook in normatieve zin. Hij beschouwt de geschiedenis als de rechtvaardiging van iedere willekeurig feitelijke uitkomst.
De historische methode van Hegel is nogal omstreden, net als zijn heel eigen invulling van het begrip dialectiek. De drievoudige logica van stelling, ontkenning en synthese is logisch en historisch niet erg dwingend en ze laat in elk geval meer dan een uitkomst open. Van de voorspellingen die Hegel of Marx, Heidegger en Derrida, zijn drie leerlingen op grond van hun theorieën meenden te kunnen doen is nooit iets uitgekomen en ook hun analyses van het verleden lijken achteraf gezien nogal tijdgebonden te zijn geweest.
Voor zover men de geschiedenis in plaats van de logica gebruikt om filosofische stelsels te toetsen vallen Hegel en Marx door de mand. Marxisten en Hegelianen zitten er daarnaast ook filosofisch naast omdat ze de fout maken waar Hume zo voor gewaarschuwd heeft : ze halen normatieve en feitelijke aspecten door elkaar. Het duidelijkst komt dat tot uiting bij de Hegeliaan Alexandre Kojève, de leermeester van de Franse naoorlogse intellectuelen. Zijn door Sartre beroemd geworden stelling dat de gang van de historie zal bepalen wat goed is en verkeerd, dat ethiek relatief is en afhankelijk van de uitkomst van ethisch handelen is een schoolvoorbeeld van de vermenging van normatieve met feitelijke elementen en als gevolg daarvan kan een groot deel van de Franse filosofie van de tweede helft van de twintigste eeuw de prullenbak in.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in wetenschap en filosofie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s