De fouten van bankiers.

In De Volkskrant [1] stond een artikel over Van Keulen, tot kort ervoor de c.e.o van SNS Reaal. De schrijver nam het voor de man op, die zo door twitteraars op de korrel werd genomen en van wiens woning de Telegraaf een foto had gepubliceerd, zodat boze slachtoffers hem zouden weten te vinden.
Ik denk dat je inderdaad voorzichtig moet zijn met het publiceren van gegevens en het opstoken van boze gevoelens die de verantwoordelijken voor de teloorgang van banken in gevaar kunnen brengen. Eigen richting is iets wat we niet willen en de levens van familie en buren op het spel zetten al helemaal niet.
Dat neemt niet weg dat het pleidooi van de journalist in kwestie om Van Keulen geen persoonlijke verantwoordelijkheid aan te rekenen mij verbaast. Het is waar dat hij opereerde in een omgeving waar het soort fouten die hij gemaakt heeft zich gemakkelijk kan voordoen. Bankiers worden nog steeds afgerekend op hun kwartaalcijfers en op de beurskoersen van hun aandelen. Het is daarom geen toeval dat de Rabobank, die geen beurskoers heeft het in de crisisperiode beter heeft gedaan dan de beursgenoteerde banken. En terugkijkend geldt dat ook voor de jaren ervoor.
Maar dat neemt niet weg dat het hoogst onverantwoordelijk was van Van Keulen om een zo grote o.g. financieringsportefeuille over te nemen terwijl hij met o.g. geen enkele ervaring had en bovendien had kunnen weten dat er met die portefeuille waarschijnlijk van alles mis was. We hebben het over de Bouwfonds portefeuille, die ooit onder beheer stond van Jan van Vlijmen die daarvoor tot vier jaar gevangenisstraf is veroordeeld. Dat de ABN Amro, die de portefeuille voor een prikje had overgenomen er zo snel weer van af wilde was ook al geen goed teken. Dus dat Van Keulen hier persoonlijk dingen te verwijten vallen lijkt me moeilijk te ontkennen. De man is een cowboy en dat hij nu publiekelijk verantwoordelijk wordt gesteld lijkt me daarom terecht.
Maar hij is de enige niet die in de fout gegaan is en hoort ook niet de enige te zijn die nu voor de gevolgen op moet draaien. Om de schade die zo’n man heeft aangericht door hem persoonlijk te laten vergoeden is natuurlijk sowieso niet mogelijk. Maar het vertrouwen in de bankwereld is geschaad en doen alsof er niets gebeurd is zou verkeerd zijn.
Iemand als Jelle Brandt Corstius zou zich beter niet bezig kunnen houden met die ene miskleun maar liever de oorzaken onderzoeken van al die bank deconfitures die de belastingbetaler in een hele reeks van westerse landen veel geld hebben gekost.
Een briljante man als Alan Greenspan heeft het niet zien aankomen. Hij zei bij zijn verhoor in de Senaat er ten onrechte op te hebben vertrouwd dat de bankiers zelf wel zo wijs zouden zijn om geen onverantwoorde risico’s te nemen. Achteraf gezien was dat onbegrijpelijk omdat het duidelijk moet zijn geweest dat er hypotheken van honderd procent en meer van de o.g. waarde werden gegeven. Dat is per definitie onverantwoord, tenzij men een garantie heeft dat de waardestijging van onroerend goed altijd door zal blijven gaan of dat in geval van nood iemand anders bij gaat springen.
We denken nu allemaal dat de bankiers zo slim waren om te zien dat de overheden zouden ingrijpen als puntje bij paaltje kwam, maar eerlijk gezegd denk ik dat men ze daarmee te veel intellectueel krediet geeft. Zij gaven die hypotheken omdat iedereen het deed en omdat het goed was voor hun kwartaalcijfers. Men dacht inderdaad dat de waardestijging altijd door zou gaan, met zo nu en dan een klein dipje. Hoge hypotheken aan mensen met een laag inkomen zijn indertijd door president Clinton geïntroduceerd, dus ook de politiek gaat hier niet vrij uit. Ik ben bang dat een kwestie is geweest van een algemeen en ongefundeerd optimisme en dat de multiplier effecten in het systeem daarbij een belangrijke rol hebben gespeeld. Optimisme versterkt met andere woorden zich zelf, zoals nu ook pessimisme een duidelijk zich zelf versterkende werking heeft.
Het lijkt daarom zaak om die effecten zo veel mogelijk uit het systeem te elimineren. Een simpele maatregel zou zijn om alle banken van de beurs te halen. Dat is gezien de grote omvang van de belangrijkste banken geen simpele operatie. Men kan de aandeelhouders niet zonder meer met de gevolgen opzadelen, vooral omdat ook dat weer onoverzienbare repercussies zou hebben. Maar wat men wel kan doen is het ontstaan van nieuwe kleine banken bevorderen die goed controleerbaar zijn, niet beurs genoteerd en die veel goedkoper kunnen opereren dan de bestaande mammoet banken. Vervolgens kan men de concurrentie zijn werk laten doen en de overheidssteun aan de systeembanken langzaam afbouwen. Over twintig jaar hebben we dan weer een werkzaam geldsysteem zonder dat de belastingbetaler gegijzeld hoeft te worden voor de fouten van de bankiers.

[1] van 7/2/13

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in bedrijfsleven, zo maar wat. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s