De fout van ‘der Dicke’.

Peter de Waard is financieel redacteur bij de Volkskrant. Als je van fraai geschreven Nederlands houdt sla je hem niet over. Ik hou daarvan dus ik sla hem niet over. Maar vaak, als ik hem lees, komt de gedachte op, Peter denk dat nu eens even door! Het klopt niet wat je zegt, man! Meestal gaat het dan om logische fouten, van die dingen waar je intuïtief van hoort aan te voelen dat er een fout zit in de redenering. Ik neem zijn stukje ‘Is de Euro het werk van der Dicke’, als voorbeeld.
Goeie titel om te beginnen. Dan heeft het een fraaie intro, met de uitspraak van Churchill dat de geschiedenis vriendelijk voor hem zal zijn omdat hij van plan is die zelf te gaan schrijven. Die intro gebruikt hij dan om Bolkestein te verwijten dat die Helmut Kohl heeft aangewezen als de aanstichter van het euro leed, terwijl dat eigenlijk Mitterrand[1] had moeten zijn.
Monocausale redeneringen kloppen strikt genomen nooit. Maar dan heb je het over logica en niet over algemeen spraakgebruik Als Bolkestein Kohl een grotere verantwoordelijkheid toewijst dan Mitterrand dan mag hij dat uitdrukken door te zeggen dat Kohl ons met die munt heeft opgescheept.
Kohl zag zich daartoe gedrongen omdat hij anders Mitterrand niet meekreeg voor de Duitse hereniging. Die hereniging had er ook veel beter niet kunnen komen in 1990. Wat in het vat ligt verzuurt niet en als de DDR de kans gekregen had in Europa te acclimatiseren was dat voor iedereen veel beter geweest, zoals op dit blog bij diverse gelegenheden omstandig uiteengezet is.
De Waard verwijt Bolkestein verder dat hij als politiek leider van de VVD niet dwars is gaan liggen nu hij er zo van overtuigd was dat het invoeren van de euro een fout was.
Dat lijkt me een overschatting van de macht van Bolkestein en diens partij in Europa. Het is uitgesloten dat Bolkestein de euro in zijn eentje had kunnen tegenhouden als Duitsland en Frankrijk ervoor waren en een meerderheid in de Nederlandse politiek een andere mening was toegedaan dan hij zelf.
De Waard citeert daarbij de inderdaad prachtige beeldspraak van de SGP’er Bas van der Vlies over de eend die in alle vrijheid de kooi in zwemt en dan merkt dat hij er niet meer uit kan. Op zijn Nederlands is echt niets aan te merken, evenmin als op dat van Van der Vlies, maar van toepassing is het beeld dus eigenlijk niet.
Dat Kohl door Mitterrand gedwongen zou zijn is ook maar relatief. Hij heeft toegegeven, omdat hij de Wiedervereinigung belangrijker vond dan de Duitse mark en hij en Mitterrand beiden onvoldoende financieel inzicht hadden om te begrijpen welke risico’s zij namen. Duisenberg en Zalm, die dat inzicht wel hadden, zagen het risico, maar meenden dat landen als Griekenland en Italië zich gedwongen zouden zien hun leven te beteren, omdat het alternatief ook voor hen zelf zo onaangenaam zou zijn. Dat bleek een verkeerde inschatting.
Wat De Waard in zijn verhaal over het hoofd ziet, is dat Mitterrand nog een andere belangrijke fout maakte toen hij de euro als voorwaarde stelde voor een Duits hereniging.
Hij zag niet in dat Duitsland met afstand de belangrijkste economische macht zou worden in de eurozone en dat daarom de euro in de praktijk een Duitse munt zou zijn, de oude D-Mark in disguise als het ware.
In plaats van de macht van Duitsland te beknotten veroordeelde Mitterrand Frankrijk tot een langdurige recessie omdat Franse devaluaties niet langer mogelijk bleken en de opeenvolgende Franse regeringen niet in staat waren de vakbonden in toom te houden. Maastricht was een verkapte nederlaag voor Frankrijk en Mitterrand en De Waard zagen het geen van beiden.
Om Bolkestein een verwijt te maken over de rol die hij gespeeld heeft bij de invoering van de euro is niet terecht. Hij zag het inderdaad goed en een financiële redacteur van de Volkskrant hoort hem daar met minder terughoudendheid voor te prijzen.

[1] Met dubbel r Peter.

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in europa, geschiedenis. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s