Het verdrag van Lissabon werkt niet.

Euthanasie en abortus , dat zijn twee ethische kwesties, die de identiteit van de lidstaten raken in de EU. Brussel gaat daar niet over, zei Jaap de Zwaan een paar jaar geleden. De Zwaan is hoogleraar Europees recht in Rotterdam, en deze uitspraak dateert uit de tijd van de Europese grondwet en het verdrag van Lissabon.
Dat Europa er niet over gaat zei hij wel, maar eigenlijk kan iemand zoals hij, die een grondige kennis heeft van het Europese recht, dat niet werkelijk menen.
Inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting zijn ook kwesties van de lidstaten. De EU gaat daar niet over volgens het verdrag, maar het Hof EG ziet dat anders. Het zijn zaken die niet alleen de overheidsfinanciën maar ook de vrijheid van verkeer raken meende het Hof en dus gingen ze er wel over. De zaak Marks en Spencer is een voorbeeld, maar dat is er maar een in een reeks. Het Hof heeft Kompetenz Kompetenz, d.w.z. het mag zelf zijn grenzen bepalen. De EU gaat daarom over alle zaken waar het Hof van Justitie meent dat de Unie over gaat.
Niet dit Hof, maar dat andere Europese Hof in Straatsburg was een van de redenen waarom Groot Brittannië de EU verlaten heeft. Terecht vond men daar de kwaliteit van de rechters een stuk lager dan die van de eigen Law Lords en de idee dat zij, of andere Noord Europese landen, een buitenlands Hof voor de Rechten van de Mens nodig hadden sprak niemand aan
Maar ook in het Verdrag van Lissabon staan grondrechten. De grondrechten vormen de kern van de moderne ethiek, de EU gaat daarom ook over grondrechten en ethische kwesties, via haar Hof EG. Eventueel in concurrentie met het EVRM. Wacht maar af!
De inkomstenbelasting was daarom zo’n goed voorbeeld omdat daarvan nadrukkelijk tussen de lidstaten was afgesproken dat het geen EU onderwerp zou zijn. Dat was een lex specialis die zoals U weet derogeert aan meer algemene bepalingen, maar Het Hof legde die afspraak naast zich neer en zal dat in voorkomende gevallen bij andere onderwerpen ook doen.
Het is niet dat ik tegen een Europees belastingsysteem ben, zolang ik maar wist dat het overal op dezelfde manier zou worden toegepast. Zo’n systeem zou zeker voordelen hebben en met name ook de gemeenschappelijke markt bevorderen, daar is geen twijfel over. Maar het komt er voorlopig niet, als er een of meer lidstaten zijn die het tegenhouden. En het zou er in de praktijk dus ook niet komen als men er in Italië, Spanje en Griekenland een ander soort belastinginspecteurs op na blijft houden dan in Duitsland en andere noordelijke landen.
De EU had vanouds uitsluitend zeggenschap over een beperkt aantal indirecte belastingen: de omzetbelasting, de accijnzen en invoerrechten. Het heeft zich, via de achterdeur van het Hof EG en langs de weg van de vrijheid van verkeer, een inbreukrecht verzekerd bij de directe belastingen. Maar het resultaat daarvan is een onoverzichtelijke brij geworden. Het ingrijpen heeft onvoorspelbare gevolgen voor de burgers en de ministers van financiën van de lidstaten.
Het is een goed voorbeeld van wat ik tegen de EU in zijn tegenwoordige vorm heb en waarom ik nee heb gestemd tegen de nieuwe grondwet, net als twee derden van de Nederlandse kiezers.
Voor sommige terreinen is het essentieel dat alle landen die tot de Unie horen samenwerken en voor andere is het dat helemaal niet. Een gezamenlijke buitenlandse politiek is nodig wanneer het essentieel gaat worden dat Europa als geheel macht uitoefent in de wereld. Dat is nu niet essentieel en zo lang dat niet het geval is kunnen we het zonder een gemeenschappelijk minister van BZ.
Andere dingen zijn weer wel nodig. Voor een gemeenschappelijke markt is een fatsoenlijk transportnet een voorwaarde, dat kan iedereen begrijpen. Wat moeilijker, maar toch ook nog te begrijpen, is dat je een gemeenschappelijke financieel-juridische infrastructuur nodig hebt. Een contract dat in Nederland wordt gesloten moet in alle EU-landen op dezelfde voorspelbare manier kunnen worden afgedwongen als een Spaans contract. Is dat anders dan hindert dat het internationale handelsverkeer.
Voor de bewaking van de kwaliteit van het Rijnwater hebben we Italië en Spanje niet nodig, maar een identieke vorm grensbewaking waaraan alle lidstaten meedoen die aan de buitengrens gelegen zijn is weer wel nodig. Doen we het anders, dan stroomt alles door het gat van de lidstaat die in de praktijk de lichtste toelatingseisen heeft.
Het ligt eigenlijk voor de hand dat de samenwerking niet globaal en op alle punten dezelfde is, maar juist specifiek en per probleem georganiseerd. Dat was misschien niet zo duidelijk toen we nog met zijn zessen waren, maar nu met acht en twintig lidstaten is dat onvermijdelijk. De verschillen zijn domweg te groot. Het Verdrag van Lissabon voorziet niet in efficiëntere samenwerking en kan om die reden dan ook niet als een stap vooruit worden beschouwd.
Maar ondanks die verdragsrechtelijke mislukking moeten niet bij de pakken neerzitten. We vervangen op termijn het Verdrag van Lissabon wel door een nieuw en beter verdrag. Bij voorkeur meer op de bestaande problemen gericht en zonder al die negentiende eeuwse staatsrechtelijke constructies waar geen Europese burger behoefte aan heeft.
Gebeurt dat niet, dan is het op den duur onvermijdelijk dat de noordelijke lidstaten uit de Unie treden en afzonderlijk of met elkaar doorgaan. Ook een tussenstap lijkt mogelijk, dat de noordelijke staten, die in de VS de Duits sprekende landen worden genoemd, uit de muntunie en de ECB treden en met een gezamenlijke nieuwe munt en centrale bank verder gaan. De euro zou dan pijlsnel devalueren, wat het saneren van de zuidelijke overheidsfinanciën zou vereenvoudigen. De devaluatie zou de landen, waar de economisch recessie het zwaarste heeft toegeslagen, op een simpele manier meer lucht geven.
Het zou wel een abrupt einde maken aan de pogingen om Europa te federaliseren, maar het zou de samenwerking niet schaden, integendeel. Wat de samenwerking schaadt zijn de pogingen van Brussel en van de ECB om tegelijkertijd de kop in het zand te steken en met het hoofd door de muur te lopen.

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in europa. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s