De sterke euro.

Nederland en Duitsland hebben een paar jaar geleden in het geheim voorbereidingen getroffen om uit de euro te stappen, hoorden we. Dat verbaasde me niet, vooral ook omdat het de meest efficiënte oplossing lijkt om aan de economische stagnatie in de zuidelijke eurolanden een einde te maken.
De euro in zijn bestaande vorm is veel te sterk voor landen als Griekenland en Portugal. Ze kunnen daar nu wel goedkoop lenen, maar dat blijkt onvoldoende te helpen. Voor wat ze in die landen produceren is in de rest van de wereld geen belangstelling als de kostprijs in euro’s moet worden berekend. Door met de noordelijke landen in een muntunie te zitten hebben de zuidelijke zich uit de wereldmarkt geprijsd. Daar wegen de lage rentekosten niet tegen op.
Klaas Knot, de directeur van de Nederlandsche Bank legde ons in Nieuwsuur uit waarom deflatie zo slecht is en inflatie goed, mits met mate. Hij zei dit in verband met zijn aansporing aan Duitsland om grote overheidsuitgaven te plannen, met name in het westen van het land, waar men de infrastructuur wat verwaarloosd heeft. Men heeft daar de laatste vijf en twintig jaar steeds aan de voormalige DDR en aan de Ossies voorrang gegeven. Onderhoud aan wegen en andere infrastructurele werken in het westen van het land zouden de economie een impuls geven en omdat Duitsland de grootste economie van Europa is zou dat ook voor de rest van de EU van nut zijn.
Klaas Knot is nog jong en waarschijnlijk is hij minder op de hoogte dan de oudere generatie hoe gevoelig het thema inflatie ligt in Duitsland. Men heeft daar na de eerste wereldoorlog hyperinflatie meegemaakt en dat heeft daar sporen achter gelaten die qua omvang met de latere wereldcrisis te vergelijken waren.
Knot had daarom beter over stagnatie kunnen spreken in plaats van over deflatie en beter over stimulering of priming the pump dan over inflatie. Ook zou het, meen ik, op zijn weg liggen om het publiek uit te leggen dat je best twee dingen tegelijk kunt doen. Nuttige overheidsuitgaven verhogen en onnutte uitgaven achterwege laten, waardoor je per saldo toch het overheidsbeslag op het BNP kunt beperken. Onnutte uitgaven stimuleren de economie niet, die zijn een vorm van kapitaalvernietiging. Nuttige uitgaven hebben een multiplier werking; onnutte uitgaven hebben hooguit wat effect als het salarisbetalingen zijn en dan zijn uitkeringen eigenlijk nuttiger om de consumptie te bevorderen. Onnutte functies leveren niet alleen niets op, ze hinderen als regel anderen in een organisatie.
Ook zou ik het verwelkomen als een financiële autoriteit ons zou uitleggen hoe het komt dat in Nederland de consumptie zo achter is gebleven de laatste jaren. Daar zijn, denk ik, twee belangrijke oorzaken voor aan te wijzen. De hypotheekrente aftrek wordt afgebouwd en dus geven mensen nu de voorkeur aan aflossing van hun hypotheekschulden. Daar zijn grote bedragen mee gemoeid en die worden niet consumptief aangewend. Verder verwachtte men kennelijk nog een verdere prijsdaling, vooral in de onroerend goed sector en bij de duurzame consumptiegoederen en wachtte dus even met de aanschaf. Dat eerste effect was onvermijdelijk maar tijdelijk en ook het tweede is uit zijn aard tijdelijk, zoals intussen al is gebleken.
Ik denk dat de aandacht van onze overheid zich zou horen te richten op het bevorderen van nieuwe vormen van economische activiteit. Dat zou in hoofdzaak zijn het faciliteren van nieuwe industrieën rond de Nederlandse technische universiteiten, met name die van Eindhoven. Ook zou het erg helpen als we van de gedachte af zouden kunnen komen dat werkloosheid altijd slecht is. Als er nieuwe technische ontwikkelingen zijn kreeg je vroeger altijd een periode van verminderde werkgelegenheid, maar we zijn Luddieten als we ons daartegen verzetten. Eigenlijk is het onbegrijpelijk dat de ontwikkelingen in de IT en de automatisering niet tot een grote economische groei en een daarmee verbonden tijdelijke werkloosheid hebben geleid. Dat is bij mijn weten voor het eerst in de geschiedenis dat dit gebeurd en er zou een verklaring voor moeten kunnen worden gevonden.
Het lijkt me waarschijnlijk dat het schrikbeeld van werkloosheid bij de mensen veel en vooral veel grote ondernemingen er toe gebracht heeft meer mensen in dienst te houden dan strikt nodig was. Dat vermindert de arbeidsproductiviteit en tast de concurrentiepositie aan. De voor ons relatief lage koers van de euro zorgde ervoor dat de export in Nederland en Duitsland voorlopig toch wel op peil bleef, maar de groei werd er door aangetast en dat kunnen we ons eigenlijk niet permitteren. Misschien dat Klaas Knot, die toch over een stal van uitstekende economen beschikt bij zijn DNB, daar een volgende keer iets over zou kunnen zeggen?

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in europa, geld en economie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s