De gespeeld overheid.

Van nature kunnen mensen op zijn best tot tien tellen. Werken met grote getallen is een aangeleerde capaciteit. Veel mensen maken daarom in hun hoofd niet echt verschil tussen tienduizend of tien miljard, het is allebei heel veel.
Onze voorouders hadden de grote getallen niet nodig, maar wij wel. Wij leven in een samenleving die voor het hanteren van statistische verbanden en voor het maken van andere abstracties grote getallen wel nodig heeft. Ook het omgaan met groepen die groter zijn dan die van onze antropoïde voorouders gaat niet van zelf. Daar zijn allerhand trucs voor nodig. We verkleinen met kunstgrepen de samenleving waarin wij leven en brengen haar terug van haar werkelijke omvang tot een die wij behappen kunnen.
Het succes van de TV zit er ondermeer in dat zij de wereld kan reduceren tot de omvang van een huiskamer en haar langs die weg vertrouwd maken voor de kijker.
Wij hebben een regering van ongeveer twintig bewindslieden en worden alleen maar niet geregeerd door het parlement omdat twintig gemakkelijker is dan honderd vijftig.
In wezen worden we helemaal niet door de regering geregeerd en ook niet door het parlement, maar door honderd vijf en twintig duizend ambtenaren en voor een deel ook nog door niet-ambtelijke functionarissen. De verantwoording die de ambtenaren aan de regering verschuldigd zijn en die regering weer aan het parlement is vooral symbolisch. Van meer dan 99% van het overheidsbeleid komen regering en parlement nooit iets te weten. Dat zou ook niet kunnen, want er is domweg te veel beleid en teveel uitvoering. Het beleid en de informatie over het beleid is te ongeorganiseerd om er op ordelijke wijze in het parlement over te debatteren. Als eens per jaar over het beleid als geheel gesproken dan gebeurt dat in de vorm van het toekennen van geld voor de uitvoering. Men weet dan wat het kost maar over het algemeen og steeds niet wat het inhoudt.
De taak van de staatkundige leiding is niet het maken of controleren van beleid maar het maken van de regels waarop de ambtenaren zich oriënteren in hun bestuurlijk werk. Een vorm van eenheid en samenhang moet er immers wel zijn. Dat willen ook de ambtenaren, want anders werken ze in een luchtledig. Boven het netwerk dat door al die verschillende organisaties binnen de overheid wordt gevormd blijft een autoriteit nodig om knopen door te hakken, wanneer de betrokken ambtenaren er zelf niet uitkomen. Die autoriteit verschaft het idee van structuur en vooral van zichtbaarheid, al is die structuur vooral symbolisch en voldoet die zichtbaarheid in de praktijk meer aan een emotionele dan aan een organisatorische behoefte.
Het hebben van een autoriteit aan het hoofd van de samenleving is waarschijnlijk een van de eigenschappen van die samenleving die ons genetisch door onze voorouders is doorgegeven.
De zichtbaarheid van de regering en de premier maken het politieke gebeuren hanteerbaar, of schijnbaar hanteerbaar voor gewone mensen. Daarom worden ministers naar huis gestuurd voor een beleid dat ze alleen maar in de Kamer verdedigen, maar dat door hun ambtenaren buiten hen om werd gemaakt. Ministers zelf liegen nooit in het openbaar, ze zijn wel wijzer, ze liegen in commissie en dat is onvermijdelijk.
Het zijn hun ambtenaren die hun te weinig of de verkeerde informatie geven en de minister is dan het slachtoffer. Maar de verontwaardiging van de journalist, die beter zou moeten weten, is niet gespeeld. Hij meent echt dat de minister een hart van graniet heeft op het moment dat hij dat schrijft. Ook hij is slachtoffer van de komedie die we met zijn allen opvoeren om de wereld begrijpelijk te houden voor ons zelf.

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in maatschappelijk, overheid. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s