De winti priesteres

Patrick Meershoek hoefde niet naar Suriname te reizen om Marian Markelo, de winti priesteres, te interviewen. Dat kon hij hier doen, in Amsterdam, waar zij tegenwoordig woont[1].
Zij houdt hier de gebruiken en de bijbehorende taal in stand die door haar voorouders vanuit de Goudkust zijn meegenomen naar de plantages en de binnenlanden van Suriname.
Anders dan veel Nederlanders voelen Surinamers een levende band met hun voorouders, zegt zij. Een winti priesteres dient voor het onderhouden van die spirituele contacten met de lang overledenen. Slavernij vormt een belangrijk deel van de gespreksonderwerpen.
Er zijn ieder jaar slavenbijeenkomsten her en der in Nederland, overal waar Surinamers wonen. In Amsterdam vinden die plaats in het Oosterpark, waar we op het verzoek van de Surinaamse Nederlanders een monument hebben geplaatst dat onze rijksgenoten aan dat verleden moet herinneren.
Het is ruim anderhalve eeuw geleden dat de slavernij in Suriname werd afgeschaft. Zoals bekend heeft die hier in Nederland nooit bestaan, niet in het Koninkrijk na 1813, maar ook niet eerder in de Franse tijd of ten tijde van de Republiek.
Vreemd genoeg lijkt Markelo nu te denken dat de Afrikanen uit Ghana de eerste slaven waren die de wereld heeft gekend. Dat is niet zo. Nederlanders en andere Europeanen hebben helemaal de slavernij niet uitgevonden. Het is omgekeerd, zij hebben haar juist afgeschaft. Slavernij bestond al in de prehistorie en het Romeinse recht dat in de Renaissance werd gerecipieerd, bevatte een uitgebreide juridische regeling van het instituut. Spanjaarden en Portugezen vonden het pasklaar in de digesten en hebben het toegepast voor de handel en eigendom van slaven op hun plantages. Een klein aantal Noord Europeanen hebben dat toen van de Iberiërs overgenomen tot het verzet er tegen onder de eigen bevolking te groot werd.
De verlichting, die hier in Nederland is ontstaan, heeft uiteindelijk overal op de wereld een einde aan de slavernij gemaakt, behalve hier en daar in Arabië en Afrika, waar de beschaving nog niet is doorgedrongen. Waarom Surinamers in dit duistere verleden blijven wroeten alsof het iets is om trots op te zijn, blijft onbegrijpelijk, ook als je het interview met Marian Markelo leest.
Verantwoordelijk voor de slavernij van haar voorouders waren in de eerste plaats de Ghanezen zelf, die die mensen gevangen genomen hebben en aan de slavenhandelaren verkocht. Verder zijn het de transporteurs die de schepen naar Ghana hebben gestuurd om ze naar Zuid Amerika te brengen. Tenslotte zijn het de plantagehouders in Suriname die ze gekocht hebben en te werk gesteld. Dat de bosnegers weg liepen van de plantages en de bush in trokken is begrijpelijk. Dat de plantagehouders die daar last van hadden er niet blij mee waren snap ik ook nog wel, maar wat hebben wij daar in Nederland nu mee te maken? Zijn wij het die verantwoordelijk zijn of de Surinamers zelf, die bijna allemaal van slavenhouders afstammen? Geen van mijn voorouders heeft er iets mee van doen gehad, dat weet ik zeker, al was het alleen maar omdat de meesten helemaal niet in Nederland woonden.
Meershoek wilde weten hoe Markelo aankeek tegen excuses van de ‘nazaten’ in Nederland. Welke nazaten zei hij er niet bij en misschien zou hij daar eens onderzoek naar moeten doen. Ik wed dat de grote meerderheid in Amsterdam Zuid Oost woont en die excuseren zich zelden als ze hun jaarlijkse bijeenkomst hebben in het Oosterpark.
Als gewone Nederlander, zonder voorouders die op wat voor manier dan ook met de slavernij van doen gehad hebben, voel ik me niet aangesproken. Ik voel me niet betrokken bij het onderwerp, tenzij ik er door Surinamers of door mijn krant met mijn neus op wordt gedrukt. Dat Surinamers zich met die voodoo onzin bezig houden en blijven grübeln over hun verleden, daar begrijp ik niets van.
Dat de kosten van de slavernij herdenking door de Amsterdamse belastingbetaler worden gedragen in plaats van door de Surinaamse regering vind ik daarnaast een vorm van diefstal. Hoe minder aandacht aan het onderwerp wordt besteed hoe beter en zeker geen publieke aandacht hier in Amsterdam! Suriname is onafhankelijk en alle lasten en lusten uit het verleden berusten nu rechtens in Paramaribo. We willen dat de Surinamers hier emanciperen en niet teruggeworpen worden in hun zwarte verleden. De subsidie voor het jaarlijkse evenement in het Oosterpark zou in het kader van de bezuinigingen dienen te worden afgeschaft
Het Parool is een Amsterdamse krant en Surinamers vormen hier een substantiële bevolkingsgroep. Dat aandacht besteed wordt aan wat Surinamers bezig houdt is daarom op zich begrijpelijk. Maar er moeten toch andere en interessantere dingen zijn dan de heidense Surinaamse folklore die Markelo zo lijkt te interesseren.

[1] http://werkgroepcaraibischeletteren.nl/tag/markelo-marian/

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in geloof, geschiedenis. Bookmark de permalink .

Een reactie op De winti priesteres

  1. Ad zegt:

    “We willen dat de Surinamers hier emanciperen en niet teruggeworpen worden in hun zwarte verleden.”
    Niet teruggeworpen worden? Ze werpen zichzelf terug als je het woord terugwerpen wilt gebruiken. Maar eigenlijk geven ze hun verleden niet op zou ik zeggen. Dat wil zeggen ze geven hun identiteit die ontleend wordt (en blijft worden) aan het slaaf zijn en slachtoffer van de blanke zijn niet op. Waarom?, het moet toch ergens een voordeel opleveren. Op het eerste gezicht; ze horen dan niet bij ‘de slechten’, en ook hebben ze het gevoel van recht op genoegdoening. Ze kunnen daarvoor (voor de goede zaak, ook volgens de schuldgevoelige blanken) vechten en hebben een eigen doel in hun leven. Maar ook zou het om de zielenrust van de voorouders kunnen gaan die door de slavenhalers werden opgekocht.
    Maar tegelijk ik zie er een soort van rassendiscriminatie in. Goed – slecht op basis van ras, kleur en afkomst. Wat betreft de kant van de blanken, we moeten toegeven dat het fout was om mee te doen in die Afrikaans, Aziatische mensonwaardige en misdadige handel. We deden dat ongeveer 2 eeuwen lang. We schaften het daarna af, en probeerden het ook afgeschaft te krijgen in de rest van de wereld. Tot nu toe is dat werk nog niet klaar. Dat zou in geschiedenis boekjes eens benadrukt moeten worden.
    Maar mensen zijn vrij. Ze kunnen dus generaties en generaties lang aan ‘hun zaak’ blijven hangen. Dat is ook cultuur. Voorouder cultuur helpt daar bij. Voorouders moeten bevrijdt worden, moeten (zielen) rust en vrede krijgen door erkenning, spijt en excuses (liefst + financiële compensatie of herstelbetalingen) van de nazaten van de schuldigen. En die moeten dus wit zijn. Dit ‘nazaten argument’ past logisch in dat ‘voorouder denken’. Wat mij betreft ook weer een grote steun aan het denken in rassen met alle racistische gevolgen die dat hebben kan. De Afrikaanse, Ghanese en Arabische slavenmakers en verkopers vallen geheel buiten beschouwing. Dat moet ook wel want anders moeten ze de hand in eigen boezem steken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s