Politiek in Frankrijk

7 januari 2015 vonden er aanslagen door moslim jongeren plaats in Parijs. Niet alleen op de redactie van Charlie Hebdo maar ook bij een Parijse synagoge. Die aanslagen kwamen niet zo maar uit de lucht vallen. Het waren zeker niet de eerste.
Tien jaar eerder als braken er gewelddadige rellen uit onder de allochtone jongeren in de achterstandswijken van de Franse steden. Nicolas Sarkozy, die toen nog minister van binnenlandse zaken was, noemde het tuig bij zijn Franse naam ‘racaille’ en werd daarover onderhouden door de Nederlandse verslaggever Pieter van den Blink en de Franse socioloog Laurent Mucchielli. Die twee meenden dat Sarkozy zijn excuses hoorde aan te bieden aan de relschoppers.
Van den Blink en Mucchielli zijn typische vertegenwoordigers van een sociaal maatschappelijke stroming die in Nederland sinds de dagen van het kabinet Den Uyl de overhand heeft in media en overheidskringen, maar die in België en Frankrijk pas later boven is komen drijven[1].
De Franse president Chirac werd ooit als rechtse gaullist en vertegenwoordiger van recht en orde gekozen. Maar omdat hij geen behoefte had het slachtoffer te worden van oude of nieuwe beginselen, sloot zich bij deze nieuwe stroming aan.
De Villepin, zijn eerste minister, toonde duidelijke politieke verwantschap met Van den Blink en Mucchielli. Ook de Belgische vroegere eerste minister Guy Verhofstadt is van deze generatie, die de overheid ziet als verantwoordelijk voor het welzijn en de welvaart van alle inwoners van het land en met name van de minder bedeelden onder hen. In West Europa is de aanwezigheid van moslims die in eigen wijken leven en zich vijandig opstellen tegenover de autochtone bevolking het grootste probleem van de laatste decennia en de overheid steekt er om ideologische redenen de kop voor in het zand. Zij is tegelijk waarschijnlijk ook niet competent genoeg om er werkelijk iets aan te doen.
De overheid in een moderne geglobaliseerde samenleving kan niet alles meer in de hand houden wat er in het land gebeurt en eigenlijk konden ze dat ook al niet in de tijd dat de welfare state ontstond. Doen alsof en credit nemen waar geen verdienste is, verwijten incasseren waar geen mogelijkheden tot ingrijpen aanwezig zijn, dat veroorzaakt de toenemende desillusie met de overheid in alle westerse landen.
Men ziet daarbij in de media onvoldoende dat de politiek alleen de sluitsteen vormt op het overheidsgebouw. Zij is formeel aansprakelijk voor wat de overheid doet, maar heeft het ambtenarenapparaat niet meer in de hand. Dat geldt voor Nederland maar net zo goed voor België en Frankrijk.
Het heeft verschillende oorzaken. Het ambtenarenrecht maakt het praktisch onmogelijk om incompetente of onwillige ambtenaren te corrigeren. De organisatie van de departementen[2] en andere overheidslichamen dateert uit een tijd dat alles veel kleinschaliger was en de problemen waar de overheid mee kampte van een andere orde waren. Iedere wijziging in ambtelijke instellingen is ad hoc geweest, een grondige reorganisatie heeft nooit plaats gevonden. De politiek en de ambtelijke top hebben in de regel geen idee van wat er op de werkvloer gebeurt terwijl zij toch naar buiten toe er de verantwoordelijkheid voor dragen.
Dat steeds weer misleidende informatie uit het ambtelijke apparaat naar boven komt is geen toeval. Er bestaat geen geordende communicatie van top naar bottom en omgekeerd en instructies worden vaak gebrekkig en ongecontroleerd uitgevoerd.
In Italië heeft Berlusconi het als politicus niet gered, omdat hij er niet in geslaagd is het totaal vastgelopen overheidsapparaat te hervormen. Daarvoor heeft hij allerhande excuses aangevoerd, onder andere de buitensporige aandacht die hij heeft moeten besteden aan de rechtszaken die tegen hem worden gevoerd en de tegenwerking die hij bij iedere stap van de overheidsdienaren en hun beschermheren in de politiek heeft ondervonden. Het hielp hem niet. Het is hem niet gelukt zijn hervormingen door te zetten, zomin als het eerder Margaret Thatcher is gelukt. Die heeft wel de macht van de vakbonden gebroken maar die van de ambtenaren is ongeschonden uit de strijd gekomen. De paradox hoe overheden kunnen worden hervormd met behulp van het overheidsapparaat is eigenlijk maar in één land en door één politicus redelijk succesvol opgelost: door Ronald Reagan in de VS. Hij had het voordeel dat in de States veel minder dan 50% van de bevolking direct of indirect van de overheid afhankelijk was. Bovendien heeft in Amerika de politiek een betere grip op het apparaat waarmee zij moet werken. In de Europese landen is het punt al gepasseerd waarop zelfreinigende werking nog een kans zou hebben. Het overheidsapparaat kan hier niet meer hervormd worden. Het wachten is op iets nieuws en iets beters.

[1] De socialistische Franse president François Mitterrand en de Duitse oud bondskanselier Helmut Schmidt waren tijdgenoten van Den Uyl en geen van beiden erg enthousiast over het politiek correcte socialisme dat in hun tijd opkwam. Dat was naar hun mening niet in het belang van de arbeidende klasse of van hun land. Onze minister president Den Uyl is in het buitenland nooit erg populair geweest. Beide socialistische politici hadden meer op met de hier door de lokale socialisten gehate Dries van Agt. Ze vonden dat hij betere manieren had.
[2] Naarmate de werkzaamheden van een departement minder afwijken van de agenda uit de negentiende eeuw zal de organisatie in het algemeen beter zijn. Verkeer en Waterstaat, een technisch departement met een totaal gewijzigde agenda is een voorbeeld van slechte organisatie. Algemene Zaken of BZ zal er minder last van hebben

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in europa, Frankrijk, geweld. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s