De essentie van een democratisch kiesstelsel.

Boven een artikel van Ton Planken [1] stond een verkeerde kop: Politici houd Uw handen schoon. Die kop was een vlag was die de lading niet dekte.
Dat de VVD en de PvdA gingen samenwerken was geen kwestie van kiezersbedrog maar het bleek de enige mogelijkheid om een stabiele regering te vormen. De fout lag niet bij de partijen of bij de door hen gevoerde campagne, maar bij het Nederlandse kiessysteem.
Zouden we een forse kiesdrempel invoeren zoals in Duitsland of een districtensysteem zoals in de Angelsaksische landen dan hadden de Nederlandse kiezers twee duidelijke alternatieven en dat hebben ze nu niet. Ieder apart kunnen VVD en PvdA immers niet regeren. Ook de grootste van de twee zou om over rechts te kunnen regeren de steun nodig hebben van de PVV en dat is nu even een politieke onmogelijkheid.
Toch is een politiek tweestromenland kennelijk wat de kiezers willen en wat past in een moderne geseculariseerde samenleving. Ook Planken komt tot de conclusie dat de kiezers hoofdzakelijk op de VVD hebben gestemd omdat ze links niet wilden en op de PvdA als ze iets tegen rechts hadden. Het resultaat is dat het nu rechts links wordt, wat het buitenland massaal heeft geïnterpreteerd als een coalitie van het midden, maar wat het natuurlijk eigenlijk niet is. Wat het is, is gemeentepolitiek op rijksniveau.

De vertrekkende Kamervoorzitter had laten weten niet voor een kiesdrempel te zijn. Ze zei niet waarom, maar waarschijnlijk vindt ze het niet ‘democratisch’. Dat is een vaak gehoord argument. Er zijn meer mensen die er zo over denken. Misschien is het goed om je eens af te vragen wat nu eigenlijk democratisch is, in het kader van parlementsverkiezingen.
Wie een maximale invloed van de kiezer op de overheid een toetssteen vindt voor het democratische gehalte van de samenleving, zou toch beter af zijn met een systeem waarin bij de kiezer de beslissing ligt welke stroming het dit keer niet wordt. Het ultieme recht van de kiezer is volgens Winston Churchill ‘to kick the bastards out’ en Churchill was een onvervalste democraat. Als je dan al niet kunt bepalen wie ‘er in komt’ dan moet je toch in elk geval de mogelijkheid hebben om er voor te zorgen dat mensen die je ‘als een gevaar voor de samenleving’ beschouwt ‘er niet in komen’. Dat lijkt me democratisch.
Op de samenstelling van de kieslijsten heeft de kiezer geen invloed. Die wordt bepaald door de partijen. Wie niet wilde dat Samsom in de regering kwam, bracht dat tot uiting door op de VVD te stemmen en omgekeerd, wie Rutte niet wilde stemde Samsom. Maar zie, vervolgens regeerden hun partijen samen. Dat is niet wat de kiezers wilden. Aldus ook Planken.

Natuurlijk heeft een behoorlijke kiesdrempel of een districtensysteem het nadeel dat niet alle kleine sub-samenlevinkjes aan hun trekken komen, maar er valt dan ook voor ons in Nederland eindelijk iets te kiezen en dat zou een vooruitgang zijn. In democratisch opzicht tenminste.

[1] in de Volkskrant van 22/9/12

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Nederland, politiek. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s