De Schelde, een twistappel.

De contouren van ons land zijn op twee plekken wat vreemd. De ene plek is de Nederlandse provincie Limburg. Limburg is in sommige gedeelten zo smal dat je er dwars door heen kunt lopen van Duitsland naar België in een paar uur tijd. Het lijkt Israël wel met de grenzen van 1949. De Duitsers hebben aan het begin van de tweede wereldoorlog laten zien hoe gemakkelijk dat kon. Het stamt uit de vredesonderhandelingen van 1648 in Münster.
Tijdens die vredesonderhandelingen ging men er van uit dat de grenzen niet dichter bij de Maas mochten liggen dan zes kilometer. Dat was de afstand waartoe een kanon reikte in die tijd.Venlo en Maastricht waren van ouds Nederlandse vestingen geweest en Maastricht wilde men ongestoord vanuit Venlo en via de Maas kunnen bevoorraden: zodoende. Dat was genoeg in 1648, maar bleek dat niet meer te zijn in 1940.
De andere vreemde grens is Zeeuws Vlaanderen. Dat stuk Nederland hoort zo overduidelijk bij België dat er een uitgebreid verhaal nodig is om uit te leggen waarom het toch Nederlands is geworden en gebleven. Misschien niet zo lang meer trouwens, want de bevolking is er in snel tempo aan het vervlaamsen. Als de meerderheid eenmaal Vlaams is zal die wel ooit afdwingen dat er een afruil plaats vindt met een paar stukken België in de buurt van Eindhoven en Maastricht, waar tegenwoordig meer Nederlanders wonen dan Belgen. Er zijn bovendien modernere redenen voor de Belgen om dit stuk Vlaanderen terug te willen hebben.
Zeeuws Vlaanderen is bij de Unie van Utrecht gekomen omdat de Geuzen het bezet konden houden dankzij hun overmacht op het water. De Geuzen hielden het bezet om de handel van Antwerpen af te kunnen snijden. En die handel sneden ze af omdat Antwerpen in Spaanse handen was gevallen en later bij het Habsburgse Oostenrijk terecht kwam.
Toen er na de vrede van Munster geen strategische reden meer was om Antwerpen te blokkeren deed men het voortaan uit commerciële overwegingen. Oostenrijk bekommerde zich niet erg om haar Belgische bezittingen en heeft er nooit oorlog over willen voeren met Holland. Toen België na de opstand van 1830 zelfstandig werd, was Zeeuws Vlaanderen al zo lang in Nederlandse handen geweest, dat het daar maar gebleven is.
In de eerste wereldoorlog was België een van de geallieerden en was Nederland neutraal. Daarvan heeft België gebruik proberen te maken om bij de vrede Zeeuws Vlaanderen in bezit te krijgen. Maar al was Nederland geen oorlogvoerende partij geweest, het had zich erg ingespannen om een miljoen Belgische vluchtelingen op te vangen van wie er honderdduizend de hele oorlog door in Nederland zijn gebleven. De andere geallieerden vonden dit een te schrijnend gebrek aan wellevendheid en dankbaarheid en gingen daarom op het Belgische verzoek niet in.
Wel heeft Nederland toen op verzoek van België een spoorverbinding aangelegd tussen de Belgische en Duitse grens, de z.g. IJzeren Rijn. Die loopt door het smalle stuk Limburg bij Roermond. Mijn moeder heeft jaren aan die IJzeren Rijn gewoond. Een van de rustigste plekjes in de stad. Zelfs in die stad zijn er maar weinig mensen die van het bestaan ervan op de hoogte zijn. Het is een enkel spoor en het aantal treinen dat er langs komt is een per week of zo.
Zeeuws Vlaanderen heeft nog steeds de commerciële functie om België het gebruik van de haven van Antwerpen lastig te maken. De Westerschelde is de toegang tot Antwerpen en die moet uitgebaggerd worden om de haven bereikbaar te houden. Dankzij Zeeuws Vlaanderen is de Westerschelde helemaal Nederlands. Over dat uitbaggeren is indertijd zo’n jaar of tien onderhandeld en toen het verdrag[1] met België en Vlaanderen eenmaal gesloten was, kwam de milieubeweging en eiste dat er niet gebaggerd zou worden zonder compensatie voor het milieu.
Dat leidde tot een kort geding procedure die voor de Raad van State werd gevoerd. België stuurde voor de veiligheid een amicus curiae, want je weet maar nooit in Nederland. Het was nog niet eerder voorkomen dat een ondertekend en geratificeerd verdrag[2] door een rechter buiten werking werd gesteld, maar de gang van zaken rond de haven van Antwerpen was nu eenmaal uniek en de Belgen waren terecht wantrouwend.
Wat niemand verwacht had gebeurde. De rechter zette het verdrag opzij en tot woede van Antwerpen en Vlaanderen werd het baggeren verboden tot er milieucompensatie was gegeven. Het verdrag voorzag in het onder water zetten van de Hedwigepolder, die gedeeltelijk op Nederlands en gedeeltelijk op Vlaams grondgebied ligt. Vlaanderen had zelfs een bedrag toegezegd voor het deel van het werk dat in Nederland plaats moest vinden. De inundatie ging niet door omdat de boeren in de polder in opstand kwamen en zij het CDA in Zeeland aan hun kant kregen. Dat had in beginsel niets voor Vlaanderen hoeven te betekenen want er waren andere compensaties voor het milieu denkbaar en hoe dan ook, dat was een Nederlandse zaak. Vlaanderen had op grond van het verdrag recht op haar toegang via de Westerschelde tot Antwerpen en dus op baggeren door Nederland.
De Staatsraad Van Buuren dacht daar in zijn kort geding vonnis[3] anders over en opnieuw stond Antwerpen met lege handen.
Als verdragen straffeloos geschonden kunnen worden dan is er nog maar een oplossing: Zeeuws Vlaanderen hoort terug te gaan naar Vlaanderen tezamen met de linker helft van de Westerschelde. Dan heeft Vlaanderen het uitbaggeren in eigen hand en kunnen ook Nederlandse rechters geen spaken meer in het wiel steken. Als een meerderheid van de bewoners van Zeeuws Vlaanderen daar achter staat, dan is het democratisch om daar mee in te stemmen.
Ik denk niet dat er nu nog geallieerden zullen zijn die Nederland gelijk zullen geven als het tot een arbitrage zou komen. Dat zouden we in elk geval niet meer verdienen. Men is in Antwerpen en Vlaanderen niet blij met Nederland en daarin hebben onze buren groot gelijk.

[1] Een getij-ongebonden vaart naar de haven van Antwerpen werd gerealiseerd voor schepen met een diepgang van 11,60 meter. Er kwamen in feite vier nieuwe Scheldeverdragen (2005)Maar al in 1999 bereikten Nederland en Vlaanderen overeenstemming over een Lange Termijn Visie op het Schelde-estuarium. Deze visie werd uitgedrukt in een Ontwikkelingsschets. Zij vormt een integraal en samenhangend pakket van projecten en maatregelen waarin de maritieme toegankelijkheid van de Scheldehavens en met name van die van Antwerpen, de natuurlijkheid van het gebied en de veiligheid ervan tegen overstromingen op evenwichtige wijze aan bod komen en waarin alle belanghebbenden, verenigd in het zgn. Onafhankelijk Advies Platform (OAP) zich konden vinden. De Ontwikkelingsschets vormde de inhoudelijke basis voor de onderhandelingen over en vervolgens het sluiten van de vier Scheldeverdragen in december 2005: Het Verdrag over de uitvoering van de Ontwikkelingsschets Schelde-estuarium 2010; Verdrag inzake de samenwerking inzake beleid en beheer in het Schelde-estuarium; Verdrag inzake het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer in het Scheldegebied; Verdrag inzake de beëindiging van de koppeling van de loodsgeldtarieven.
[2] http://www.vnsc.eu/uploads/2011/10/verruimingsverdrag-1995.
[3] Zie deze site 3 oktober 2016

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in België, Nederland. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s