Clusterfuck.

Clusterfuck, een samenstelling uit clusterbom en fucking up, is de benaming van de Engelse politie voor een voorval dat in de publieke belangstelling komt, aan de politie wordt toegerekend en dan links en rechts de meest onvoorspelbare en verdragende gevolgen heeft. De gebeurtenissen in Hoek van Holland zijn een Nederlands voorbeeld van het fenomeen. De gevolgen van een clusterfuck zijn meestal averechts. Ze leiden altijd tot meer bureaucratie, te grote voorzichtigheid op de verkeerde plaatsen en de consequenties treffen vaak de verkeerde mensen.
Het is goed dat Hoogenboom ( Volkskrant 18/12/09) hier een voorbeeld noemt want dank zij het rapport van het COT en het debat in de Rotterdamse gemeenteraad weten we wel ongeveer waar we over praten met dat incident. Misschien moeten we wisten zeggen in plaats van weten, want het rapport is intussen van het web gehaald, zodat een buitenstaander er niet zo gemakkelijk meer toegang tot heeft.
Hoogenboom citeert Adang van de politieacademie die, kort samengevat, er voor waarschuwt dat bij clusterfucks achteraf een schijnorde wordt aangebracht in een situatie die in principe chaotisch is. Vervolgens worden dan de gebeurtenissen beoordeeld vanuit een virtuele orde in plaats vanuit de chaos die er in werkelijkheid was .
Dat is een schrandere observatie. Mensen hebben inderdaad twee gewoontes die bij het analyseren van gebeurtenissen roet in het eten kunnen gooien. De eerste is het waarnemen van patronen en regelmatigheden waar die niet uit zich zelf aanwezig zijn. De tweede is op momenten van chaos in paniek te raken en te handelen zonder een grondige analyse vooraf.
Tegen dat tweede verschijnsel kan men zich wapenen, door voor veel voorkomende situaties vaste procedures te ontwikkelen en die te oefenen.
Ik ben ooit de niet-medische commandant geweest van een mobile medische brigade van de Bescherming Burgerbevolking. Dat was een goed voorbeeld van een organisatie waar die geoefendheid mankeerde. Procedures werden een of twee keer per jaar in een wat lacherig sfeertje op papier geoefend. De medici hebben in mijn tijd nooit uit hoeven te rukken, maar de BB brandweer wel, bij de brand in het Westelijk havengebied in Amsterdam. Dat was de brand bij de Marbon. De afdeling kwam van de Weesperzij en wilde door de Utrechtse straat richting Centraal Station en vandaar het havengebied in. Op het Frederiksplein, dus na een paar honderd meter, werden ze tegengehouden door de politie en teruggestuurd. Volkomen terecht; ze hadden de professionals alleen maar voor de voeten gelopen. De BB was een klassiek voorbeeld van een organisatie die nooit had kunnen werken door een gebrek aan geoefendheid in haar procedures. Dat zij zonder veel publieke aandacht is opgeheven en haar dure materiaal is overgedragen aan de echte professionele organisaties, was een verstandig besluit.
Als het COT haar vak verstaat dan heeft het wat er werkelijk is gebeurd in Hoek getoetst aan de binnen de Rotterdamse politie en de Rotterdamse driehoek bestaande procedures. De burgemeester en de hoofdcommissaris hebben daadwerkelijke verantwoordelijkheid voor zowel het bestaan als voor de kwaliteit van de organisaties die moeten optreden bij rampen. Hoe langer ze in functie zijn hoe meer verantwoordelijkheid.
Maar toch, hun eigen operationele verantwoordelijkheid in een crisissituatie kan niet anders dan een afgeleide zijn. Het is duidelijk dat zowel de burgemeester als de hoofdcommissaris te veel werk op hun bord hebben liggen om alles goed te kunnen doen. Te veel in elk geval om voldoende geoefend te zijn in alle crisissituaties die zich onder hun verantwoordelijkheid voor doen. Waar ze wel voor kunnen en moeten zorgen is dat de juiste mensen op de juiste plaatsen zitten en dat er behoorlijke procedures zijn. Eigenlijk horen ze zich ook regelmatig op de hoogte te stellen of de procedures geoefend worden. Voor de rest zijn ze afhankelijk van wat hun door hun ondergeschikten wordt voorgelegd. Doen ze het anders dan loopt het zeker fout. Dan vergroten ze alleen een al bestaande chaos.
Het COT was nogal kritisch over het gebeuren en dat moet dan gelegen hebben aan de gevolgde procedures. Ik heb het dan over de noodprocedures die in werking worden gesteld als iets al grondig fout is gelopen. Niet het feit dat er om te beginnen niet voldoende ME aanwezig was bij het strandfeest. Als dat vaste procedure zou zijn kunnen er beter geen strandfeesten meer georganiseerd worden. Het is praktisch niet mogelijk om de ME bij alle feesten en gelegenheden te laten uitrukken. Zelfs niet bij alle gelegenheden waar drank of drugs aanwezig zijn. Misschien had in dit specifieke geval geen vergunning moeten worden gegeven. Dat hangt af van de informatie waarover de autoriteiten beschikten, maar de verantwoordelijkheid van Aboetaleb en Meijboom daarvoor was wel erg indirect.
Het gaat om de noodprocedures. Er hoort altijd een meldpunt te zijn waar in geval van nood agenten die in de verdrukking komen contact mee kunnen krijgen. Via de mobilofoon of een speciaal nummer via de mobile telefoon. Liefst allebei. Het meldpunt moet beschikken over een telefoonnummer van de permanent bereikbare commissaris of andere functionaris die verantwoordelijk is voor noodgevallen[1]. Deze beschikt over een logboek met telefoonnummers van mensen die gebeld moeten en welomschreven acties die moeten worden genomen. Die acties zijn zo vaak geoefend dat op ieder gewenst moment de betrokkenen ze uit kunnen voeren zonder er bij na te hoeven denken.
Bleek de persoon in kwestie niet bereikbaar te zijn dan hoort, bijzondere omstandigheden voorbehouden, die man of vrouw ontslagen te worden. Heeft een van de tussenschakels gefaald, dan geldt voor hem hetzelfde. Was er geen behoorlijke procedure of was die onvoldoende geoefend, dan komt het functioneren van Meijboom in het geding. Was het incident een jaar later gebeurd dan misschien het functioneren van Aboutaleb. Nu was er alleen sprake van een politiek spel zwarte pieten en van de vraag waar de Raad de verantwoordelijkheid neer wenste te leggen. Het echte probleem lijkt, aan de berichten in de media te zien, niet aan de orde te zijn geweest. Dat is waar de Rotterdamse politie zich terecht zorgen over maakt. Want de Raad is wel in staat om verdragende besluiten door te voeren. Als dat gebeurd op politieke in plaats van organisatorische gronden, dan zijn de politie en het publiek daar de dupe van.

[1] Dat is de man die de speciale toelage krijgt, waar ooit wat over te doen was, om permanent bereikbaar te zijn

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in maatschappelijk, Nederland. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s