Waarom stokt de economie?

De export neemt toe, de consumptie neemt toe. Er zijn eigenlijk alle redenen om te verwachten dat de ook de werkgelegenheid toe zou nemen, zeker in een land als Nederland, waar export de helft van GDP uitmaakt. Maar nee dus. De enige logische verklaring daarvoor is dat Nederlandse bedrijven aan de vooravond van de recessie een overschot aan arbeidskrachten hadden, dat ze niet durfden of konden ontslaan.
Nu de economie weer aantrekt kopen ze arbeid vervangende machines die veel goedkoper zijn dan de zogenaamde laagbetaalden. Die zijn net als de dadels van Hassan twee keer zo duur als ze zijn. Behalve het uitbetaalde loon moet je als werkgever nog eens zo’n bedrag aan belastingen en premies aan de overheid afdragen en dat bedrag is te hoog, daar komt een werkgever niet mee uit.
Als we werkgelegenheid voor laag betaalden willen behouden en nieuwe werkgelegenheid willen creëren dan moet we ondernemers in de gelegenheid stellen het soort bedrijven op te zetten waar relatief ongeschoolden bruikbaar zijn tegen een reële prijs aan lonen plus inhoudingen. Verder moeten we zorgen dat we zo weinig mogelijk laaggeschoolden hebben in Nederland.
Wie hier van de basis school komt moet vlot Nederlands kunnen spreken, lezen en schrijven en liefst daarnaast ook Engels spreken. Hij moet met een computer kunnen omgaan en behalve verbaal ook technisch kunnen communiceren. Zolang dat niet het geval is zou iemand op de basisschool horen te blijven en desnoods op een aparte school voor moeilijk opvoedbaren.
Het vervolgonderwijs moet gesplitst worden in een deel dat gericht is op wetenschap en een veel groter deel dat leerlingen de praktische kennis en de vaardigheden bijbrengt die in het bedrijfsleven en bij de overheid van de een en twintigste eeuw worden gevraagd.
Voortijdig schoolverlaten betekent prompt een einde aan alle uitkeringen voor de rest van iemands leven, niet alleen voor de schoolverlater zelf, maar ook voor de verantwoordelijke opvoeders. Daar mogen uitzonderingen op worden gemaakt voor duidelijke kassian gevallen, maar dat kunnen er nooit meer zijn dan een betrekkelijk laag percentage.
Wat je in de praktijk ziet gebeuren is dat er heel voorzichtig wat veranderingen komen in het arbeidsrecht en dat ministers nu lezingen aan het houden zijn waarin ze vertellen dat we er rekening mee moeten houden dat robots in de toekomst banen van mensen gaan overnemen. Robots ja en allerhande andere machines. En als de overheid het niet tegen had gehouden waren we daar nu al veel verder mee geweest.
De belangrijkste rem op de economie is naast een gebrekkig onderwijs met onvoldoende discipline, een overheid die verouderd is georganiseerd en daardoor ongeveer twee keer zo duur als we ons veroorloven kunnen.
Wat we nodig hebben is een breed in de politiek gedragen takenlijst, in volgorde van prioriteiten en een schema hoe we die taken die nu inefficiënt worden uitgevoerd opnieuw kunnen organiseren. Daarbij zullen ongetwijfeld taken sneuvelen.
Voorbeelden kunnen dat laten zien. Omdat gebrekkig onderwijs de andere grote oorzaak was van het achterblijven van de economie, produceren verbeteringen in die wereld dubbel nut. We krijgen beter geschoolde mensen en het kost minder. De reguliere en de technische universiteiten hebben bèta, alfa en gammavakken. Die bèta vakken zijn op zich zelf misschien niet allemaal productief maar de opleiding die ze hun studenten geven maken ze geschikt voor veel banen, die daar alleen in de verte mee te maken hebben. Astronomen zijn misschien maar weinig werkzaam in hun eigen vak, maar ze zijn ook heel weinig werkloos.
Hetzelfde geldt voor alfavakken met een voldoende hoge moeilijkheidsgraad. Wie Assyrisch of Egyptologie als studierichting kiest zal niet vaak onvrijwillig werkloos zijn. Dat ligt anders met gammavakken, die vooral opgang hebben gemaakt sinds we het percentage van de bevolking dat academisch onderwijs geniet zo onwaarschijnlijk hebben laten groeien. Daar zitten nu studenten tussen, die vijftig jaar geleden met geen mogelijkheid een eindexamen gymnasium of HBS B hadden kunnen halen. Als die nu afstuderen vormen zij de kern van de academische werkloosheid. Daarnaast maken ze een disproportioneel deel uit van de academisch gevormde overheidsfunctionarissen. Onderzoek wijst uit dat ze de kennis die ze tijdens hun studie hebben opgedaan in hun latere werk niet of nauwelijks te pas kunnen brengen. Dat ze gemiddeld nog geen tien procent van de voorgeschreven boeken van de verplichte lijsten ooit in handen hebben gehad, blijkt er in de praktijk weinig toe te doen.
Het lijkt me duidelijk dat we er goed aan zouden doen dat soort studierichtingen af te schaffen of dat we ze in elk geval voortaan zouden moeten laten financieren door de studenten zelf en hun ouders. De samenleving kan beter zonder. Dat zou dus meteen veel besparingen kunnen opleveren op met name de beleidsafdelingen van de overheid. Waar we daar nu met agogen werken zouden dat ook vwo’ers kunnen zijn, jonger en goedkoper. Overheidsuitgaven zijn voor een heel groot deel personele uitgaven. Wanneer hetzelfde werk kan worden gedaan door mensen met een middelbare opleiding als nu gedaan wordt door academici, zou dat salariskosten schelen en bovendien zou het beroep van ambtenaar minder aantrekkelijk worden. Beide factoren zouden een flinke bezuiniging meebrengen. Maar veel belangrijker is het om de overheidstaken om te beginnen goed te definiëren en er vervolgens een op de taak gerichte organisatie voor op te zetten.
Zulke nieuwe organisaties kunnen dan een tijdlang naast de oude departementen werken tot duidelijk is dat ze het beter doen dan de oude en die laatste kunnen dan stukje bij beetje worden afgeschaft. Daar zal tijd en geld mee gemoeid zijn maar oud vervangen door nieuw is toch de beste oplossing. Het opknappen van bestaande organisaties blijkt in de praktijk steeds weer op bezwaren te stuiten en daar komt dus weinig van terecht.

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in bedrijfsleven, geld en economie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s