De Imitatione Christi.

Het boek ‘Over de Navolging van Christus’ in de Latijnse versie, was in de eerste honderd jaar na de uitvinding van de boekdrukkunst het op een na meest gedrukte boek in Europa. Van alles, wat in Nederland geschreven is, is het waarschijnlijk nog steeds het meest herdrukt. De schrijver Thomas a Kempis, die er misschien teksten van Geert Grote voor heeft gebruikt, is in het buitenland een van de meest genoemde en geciteerde Nederlanders . Toch zullen niet veel mensen uit onze tijd van het boek gehoord hebben of de naam van de schrijver kennen.
De Moderne Devotie, de geestelijke stroming waar het boek uit voort kwam, was een voorloper van het protestantisme. Maar net als Franciscus van Assisi, die ook een criticus was van het geloof in zijn tijd, bleven Geert Grote en zijn volgelingen binnen de Kerk. De kloosters van Windesheim van De Broeders van het gemene Leven, de lekenorde die de Moderne Devotie uitdroeg, hebben een grote invloed gehad op het geestelijk klimaat in het Noorden van Europa, met name in de tijd van Erasmus, het begin van de zestiende eeuw.
Omdat de orde binnen de kerk van Rome bleef zijn haar kloosters hier bijna zonder uitzondering door de geuzen in brand gestoken en vernietigd. Erasmus zelf heeft in Deventer in het klooster van Geert Grote op school gezeten. Hij was priester en de zoon van een priester , al heeft hij zich nooit effectief met de zielzorg bezig gehouden.
Wie mij volgt zal niet in duisternis verkeren. Deze woorden uit Johannes 8-12 vormen het begin van De Navolging van Christus en daar slaat ook de titel op. Het is een oproep om de theologie en de kerk te laten voor wat zij is en het leven van Jezus van Nazareth zoals dat bekend is uit het Nieuwe Testament tot leidraad te nemen voor het eigen leven. Dat is wat Spinoza twee eeuwen later zei: kijk niet naar de tijd en plaatsgebonden aankleding, vergeet de kerkelijke ballast en concentreer je op de ethische kern. Dat was in de tweede helft van de zestiende eeuw de inhoud van het geloof van veel gewone Nederlanders, in de periode dat niemand nog de scherpe scheiding tussen protestanten en katholieken maakte die er later is gekomen. Een hekel aan de uitvreters die ons vanuit Rome werden gestuurd had eigenlijk iedereen, maar nogal wat van onze voorouders bleven katholiek omdat ze aan de liturgie en de katholieke leefgewoonten gehecht waren.
Om die reden was de verwarring in het begin van de tachtig jarige oorlog hier groot. Iedereen was tegen Alva en zijn Spanjaarden. De genocidale verwoesting van Naarden en Zutphen was de belangrijkste oorzaak van de volkswoede. De opstandelingen in Zeeland en op de Zuid-Hollandse eilanden en ook in de kop van Noord Holland waren in grote meerderheid gewoon gelovige mensen net als hun ouders. Van de calvinistische geuzen, grotendeels zuiderlingen uit het tegenwoordige België en Noord Frankrijk, moest die meerderheid evenmin iets hebben als van de Spanjaarden. Les gueux waren het mindere kwaad, maar niet eens zo veel minder dan de Spanjolen. Eigenlijk was er niet zoveel verschil tussen protestanten en katholieken in die dagen. Beiden hadden meer met de navolging van Christus dan met de kerk van Rome.

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in geloof, geschiedenis. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s