Beter onderwijs.

Finland heeft een homogene cultuur met gemengd Zweeds-Finse wortels. Het onderwijs wordt er gegeven door het hoogst gekwalificeerde onderwijspersoneel van de EU. Er bestaat een soort middenschool, d.w.z. iets dat lijkt op de Amerikaanse highschool, maar met nogal wat interne diversiteit. Die wordt mogelijk gemaakt door de kwaliteit van de leraren en door de kleine klassen.
Zo ziet het ideaalbeeld er ongeveer uit dat wij van Finland hebben en dat maar voor een deel overeenkomt met de werkelijkheid.
Finland scoort relatief hoog op het aantal afgeleverde academici en op de gemiddelde kennis van schoolverlaters, maar hoe komt dat? Ligt dat aan de samenstelling van de bevolking, aan de kwaliteit van de leraren, aan het schoolsysteem met een hoog aantal lesuren, of misschien wel aan het klimaat? Komt het omdat er nergens in Finland een grote stadscultuur bestaat of omdat het televisieaanbod er beperkt is? Misschien wel omdat de kinderen veel aan sport doen en in de buitenlucht verblijven?
Veronderstellingen zijn er genoeg, maar hoeveel hard onderzoek is er gedaan? De mensen zeggen wat hun plausibel voorkomt, maar bijna al die mensen kennen Finland niet, spreken de Finse taal niet en hebben geen weet van de omstandigheden die Finland doen afwijken of juist laten lijken op het Europese gemiddelde.
In elk geval zou niemand met het oog op het Finse systeem reclame moeten maken voor het soort middenschool dat Van Kemenade en Den Uijl voor ogen stond. Egalisering als politieke doelstelling is in Finland onbekend. Het tegendeel is het geval. Een zo hoog mogelijke onderwijskwaliteit is het uitgangspunt, maar met doelstellingen en uitgangspunten alleen kom je er niet.
Het is niet onwaarschijnlijk dat de belangrijkste bepalende factoren voor de gunstige Finse onderwijsresultaten zich buiten het bereik van de onderwijspolitici bevinden. Maar ook weer niet allemaal natuurlijk. Het zou mooi zijn als we een beter overzicht hadden over wat we wel en niet kunnen beïnvloeden met ons onderwijs beleid. Niet alleen in Finland maar ook hier.
Een belangrijke factor waar een overheid waarschijnlijk wel wat aan kan doen is de kwaliteit van de leraren. Zou je in Nederland die kwaliteit kunnen verhogen door betere salarissen te betalen en betere vooropleidingen te eisen? Jein. Het zou wel helpen, in de zin dat op den duur minder van de betere leraren weglopen uit het onderwijs als ze beter worden betaald. Maar de kans dat je veel nieuwe liefhebbers voor die hoger gekwalificeerde opleidingen en die beter betaalde banen vindt lijkt me niet zo groot. En in Finland mogen de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden dan beter zijn, ook Finse leraren hebben alternatieven. Ook zij kunnen meer verdienen bij Nokia dan in het onderwijs.
Ze moeten meer redenen hebben dan alleen de goede opleiding die vereist wordt en het salaris om voor het onderwijs te kiezen. Ook Finse leraren hebben last van ouders die niet verdragen dat er kritiek is op hun kinderen. Net als in Nederland hebben Finse leraren geen andere middelen om de orde te handhaven dan een beroep op de zelfbeheersing en de aardigheid van de kinderen. Net als hier helpt dat lang niet altijd. Denk niet dat het Nederlandse onderwijs nu zoveel afwijkt van wat er in andere Europese en westerse landen te vinden is Als schoolbestuurders in Nederland er steeds weer op wijzen dat wij het in vergelijk met andere Europese landen helemaal niet zo slecht doen, hebben ze niet in alle opzichten ongelijk. Het is overal in het westen slecht gesteld met het onderwijs. Natuurlijk zijn de resultaten hier in Nederland opvallend beroerd en veel slechter dan vijftig jaar geleden. Maar ze zijn in de praktijk weinig slechter dan de resultaten in Duitsland of Engeland. Daar wordt op dezelfde manier geklaagd als hier. De makken van de school zijn voor een deel ook de makken van de samenleving en je kunt als overheid misschien aan de school niet zo veel veranderen als je niet bereid bent misstandem aan te pakken in de samenleving en bij de ouders van de kinderen.
Ik noem een aantal maatregelen of omstandigheden waarvan ik vermoed dat ze een meer dan gemiddeld effect zouden hebben op de leerprestaties van de kinderen in Nederland. Maar goed onderzoek zou nodig zijn voor je ze in zou kunnen voeren.
Geen televisie in de huizen van leerplichtige kinderen. Daartegenover een of twee uur televisie les op school en een uur vrij internetten.
Twee uur per dag lichamelijke opvoeding.
Schooltijden van acht tot vijf met om de twee uur een half uur onderbreking.
Lerarenopleiding en honorering conform Finland.
Een van de ouders haalt de kinderen van school en/of is altijd thuis als de kinderen thuis zijn. Hij/zij stelt zich bij de kinderen op de hoogte van de gebeurtenissen op school en zorgt dat ze hun huiswerk doen.
Kinderen die regelmatig de orde verstoren kunnen uit de klas worden verwijderd. Kinderen die geweld gebruiken kunnen van school worden verwijderd en na een keer recidive is geen andere school meer verplicht ze op te nemen. Er komt een opvang voor delinquente leerlingen.
Schooldirecties steunen leraren, tenzij er bewijs is dat de betrokken leraar een beslissing heeft genomen die geen redelijk mens voor zijn rekening zou nemen.
Een aantal van deze maatregen zijn moeilijk door te voeren zonder aanpassing van de leerplichtwet. Het de deur uit doen van de televisie in de tijd dat kinderen leerplichtig zijn kan alleen met succes worden doorgevoerd, bijvoorbeeld, als kinderen anders niet op school worden toegelaten. Scholen zijn hier en nu verplicht de kinderen toe te laten. Van school sturen kan in de praktijk niet, hoogstens als tijdelijk disciplinaire maatregel. De schooltijden en de verplichte dagelijkse lichamelijke opvoeding zou apart bij wet geregeld moeten. De betere lerarenopleiding en -honorering is vooral een budgettair probleem. Maar geen van deze ideeën zal in de praktijk worden gebracht, ongeacht de beschikbare middelen, zolang niet onderwijs-sociologisch vastgesteld is dat ze werkelijk gaan helpen. En dat vaststellen gebeurt niet want de ideeën staat haaks op de geldende onderwijs-sociologische opvattingen. Daarom zal het eerst allemaal nog veel slechter moeten gaan voor het beter wordt.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s