Antwoord aan een Surinaamse.

Ik schreef ooit een stukje over Surinamers en slavenhouders. Ik vond al die verwijten aan het adres van blanke Nederlanders onterecht. Een paar dagen later kreeg ik een reactie van een mij onbekende Surinaamse die zei van Indiaanse, Javaanse, Indische en Creoolse afkomst te zijn. Zij had mijn stukje gelezen en had het gevoel dat er iets niet helemaal klopte maar ze wist niet wat. Ze vroeg of ik het haar kon vertellen. Dat vond ik charmant en ik heb haar beloofd een nieuw stukje te zullen schrijven en het daarin ook te hebben over wat er miste in het vorige en hier is het dan.
Als U in boeken leest over uw blanke voorouders die de slaven haalden uit Afrika en ze dan transporteerden van de Goudkust eerst naar Curaçao en dan later naar Suriname, dan bedoelen de schrijvers niet Uw voorouders in letterlijke zin. Dat kan ook niet, want zoals U weet is het grootste deel van de voorouders van de blanken die tegenwoordig in Nederland leven, uit het buitenland afkomstig. Ook de autochtonen zijn als het ware allochtonen.
Wat er bedoeld wordt is dat de samenleving in Nederland vanaf ongeveer het begin van de opstand tegen Spanje te maken heeft gehad met de slavenhandel. Het was een van de belangrijkste bronnen van inkomsten van de West-Indische Compagnie. De West- en de Oost-Indische Compagnie waren de eerste vennootschap op aandelen, dus de eigenaren waren voor een groot deel anoniem. De bestuurders niet. Dat waren Nederlanders, maar het waren er niet veel.
De WIC is voor ongeveer 5% van de totale slavenhandel uit Afrika verantwoordelijk geweest die liep via de Noord Atlantische route. We praten dan over ongeveer 600.000 zwarte mensen, in grote meerderheid Bantoe´s uit West Afrika.
Tot begin achttiende eeuw liep de Nederlandse handel via Curaçao, dat voor de kust van Zuid Amerika lag. De handel vond plaats volgens de regels van het Asiento de Negros, het handelscontract dat de WIC had met Spanje. Spanje was oorspronkelijk eigenaar van heel Zuid Amerika met uitzondering van Brazilië. Toen dat contract beëindigd werd verplaatste de handel zich naar Suriname en de toen nog aanwezige andere Nederlandse bezittingen in Zuid Amerika.
Nederland als samenleving is dus wel betrokken geweest bij de handel in de slaven-voorouders van de tegenwoordige bewoners van de Antillen en Suriname. Dat er in Nederland zelf geen slaven waren en dat de afkeer van die handel altijd groot geweest is hier, doet daar niet aan af. Dat de voorouders van de Curaçaoënaars en Surinamers, voor zover blank, praktisch allemaal slavenhouders of handelaren waren is zeker waar. Maar die vaders maakten op dat moment deel uit van de westerse samenleving, terwijl de kinderen van zwarte slavinnen slaven werden ongeacht wie de vader was. Die kinderen maakten dus vanaf hun geboorte deel uit van de samenleving die als de directe ‘voorouder’ van het tegenwoordige Suriname en Curaçao kan worden gezien. Zo zat het dus. Het is een kwestie van woordgebruik. Onder voorouders moet hier worden verstaan de Nederlandse, c.q. de Surinaamse samenleving in een vroegere periode.
Over de slavenhandel valt verder veel meer te zeggen dan men kan lezen in de meeste schoolboekjes of kan horen in speeches in het Oosterpark. Wat men niet vaak hoort bijvoorbeeld, is dat de WIC niet op slavenjacht ging in Afrika. Ze zaten daar in Ghana in hun fort Elmina te wachten tot de Afrikanen hun slaven aanleverden. Slaven waren de buit in de continue oorlogen die op dat continent plaats vonden. Voordat de West Europeanen zich in de slavenhandel mengden liep die via de trans-Sahara route vanuit Timboektoe, of door de Soedan en langs de Nijl. Ook wel via de Afrikaanse Oostkust. Die eerdere handel was veel kleiner in omvang. Ze bestond aan de andere kant al sinds de grijze oudheid.
Door het ontstaan van de trans-Atlantische handel bleven er vrij plotseling veel meer krijgsgevangenen in leven. Dat is ook de reden dat het transport van al die slaven uit Afrika niet tot een zichtbare dip in de bevolking daar heeft geleid. Voor die tijd waren de meeste krijgsgevangenen voor de overwinnaars waardeloos en werden ze om het leven gebracht. Men mag aannemen dat een deel van de oorlogen sindsdien gevoerd weren om slaven te maken, nu dat zo profijtelijk werd, maar hoe groot dat verschil was weten we niet.
De grote vruchtbaarheid van Bantoe vrouwen is de natuurlijke pendant van het grote aantal Bantoe´s dat altijd om het leven kwam voor ze in staat waren om voor nageslacht te zorgen. Wanneer eeuwen lang het grootse deel van de jonge mensen de reproductieleeftijd niet haalt, worden de genen voor een grote natuurlijke vruchtbaarheid dominant in de gene pool. Komt men in een regio als regel grote gezinnen tegen, dan is er altijd sprake geweest van hoge sterftecijfers bij de voorouders.
De belangrijkste doodsoorzaak in Afrika bezuiden de Sahara was niet de honger, natuurrampen of ziekten, maar het voortdurende onderling geweld. Bij het te betreuren lot van al die Afrikaanse slaven moet men dus bedenken dat het alternatief niet erg veel beter was geweest.
Dat doet niet af aan het onmenselijke karakter van de slavenhandel als zodanig. Het ernstigste verwijt treft de Afrikanen die de slaven maakten en verhandelden en de Arabieren die door de eeuwen heen de slavenhandel hebben gedomineerd. Engeland en Denemarken schaften de slavenhandel al vroeg in de negentiende eeuw af. In de VS was de afschaffing in 1862 het gevolg van een bloedige burgeroorlog tussen de Noordelijke en Zuidelijke staten. Engeland heeft met haar vloot de Atlantische slaventransporten onmogelijk gemaakt.
Men moet de Noord Europese en Angelsaksische landen de eer geven die hun toekomt. Zij zijn het geweest die aan die onmenselijke toestand een einde hebben gemaakt. De verwijten die over de slavenhandel en de slavenhouderij aan de West Europeanen worden gemaakt kunnen beter aan het adres van de Afrikanen en Arabieren worden gericht en de verdiende lof voor het abolitionisme blijft te vaak achterwege. Alles bij elkaar is de hele morele discussie trouwens zinloos want van de nu in Nederland levende mensen heeft niemand persoonlijk iets met het onderwerp van doen gehad. De discussie is historisch en dient op basis van feiten en niet van mythes gevoerd te worden.

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in beschaving, ethiek, geschiedenis. Bookmark de permalink .

Een reactie op Antwoord aan een Surinaamse.

  1. Pieter zegt:

    “autochtonen zijn als het ware allochtonen”: dat is ook een mythe. Het merendeel van de autochtonen is wel degelijk afkomstig uit de eigen streek, of land. DNA-onderzoek en genealogisch onderzoek wijst dat ook uit. In sommige periodes is er wel een flinke migratie, bijv. rond 1585 vanuit Brabant en Vlaanderen, maar deze mensen zagen zich echter niet als allochtonen, maar als volksgenoten, ook de inwoners van de Hollandse steden waar men veelal naar toe ging zagen dit zo, ondanks de verschillen en het grote aantal vluchtelingen.
    De hoeveelheid niet uit de Nederlanden afkomstige migranten was in de 17e eeuw aanzienlijk maar niet van dien aard dat je kan zeggen dat de huidige inwoners van de Noordelijke Nederlanden eigenlijk ook allochtonen zijn. Dat is niet zo.
    Als je verder teruggaat: vroege middeleeuwen, romeinse tijd, pre-romeins zie je wel een grote intocht van immigranten, die goedschiks dan wel kwaadschiks zich mengden met de oorspronkelijke bewoners. Soms door het uitroeien van de mannelijke bevolking; wat er met de vrouwen gebeurde moge duidelijk zijn.
    Bovendien: ga je 1000 jaar terug dan heb je al een miljard (hoewel niet verschillende) voorouders, daar zit altijd wel een aantal allochtonen tussen. En dan nog zul je aantreffen dat het leeuwendeel van je voorouders generaties lang in de eigen streek blijft.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s