Vijf stellingen.

1. geloof is voor immigranten een houvast in een voor hen vreemde wereld.
2. het geloof geeft ethische normen en waarden die in een geseculariseerde samenleving lijken te verdwijnen of vervlakken.
3. alleen door het geloof van de immigrant te vernederlandsen kan voor hen een brug worden geslagen naar de Nederlandse samenleving.
4. de overheid dient actief de vrijheid van godsdienst te bewaken.
5. zij dient neutraal te staan tegenover alle godsdiensten en niet van een voorkeur te laten blijken (gelijkheidsbeginsel).

Geert Wilders is tegen de islam tout court. Niet alleen tegen anti humanistische verzen uit de koran maar tegen de hele koran en niet tegen sommige onderdelen van de cultuur waar de islam voor staat maar tegen de cultuur als zodanig. Ik probeer hieronder die gedachten die Wilders wat nader uit te werken.
Hij is in elk geval duidelijk. En eerlijk gezegd, de nuances die veel anderen in de islamdiscussie aan proberen te brengen helpen ons niet veel verder. Het tackelen van het probleem van de moslim immigratie naar Nederland en Europa, zoals rechtgeaarde humanisten van het type Job Cohen dat probeerden, heeft ons geen stap verder gebracht. Etnische tegenstellingen blijven groeien, overigens zonder dat dit noodzakelijk afbreuk doet aan persoonlijke vriendschappen die er ook zijn tussen allochtonen en autochtonen. Alleen, de ervaringen op de Balkan en in andere etnisch diverse gebieden leert dat dit niet veel helpt. Culturele tegenstellingen trekken zich van persoonlijke relaties weinig aan.
De werkloosheid, het absenteïsme op de scholen en de criminaliteit onder moslim jongeren zijn hoog en nemen toe. Gemengde scholen functioneren slechter dan helemaal zwarte of witte scholen, een significant probleem waar te weinig aandacht aan gegeven wordt. Ietwat gechargeerd zou je kunnen zeggen dat de niet westerse allochtonen hier leven van de bedeling en de misdaad en dat het discriminerend wordt geacht om daar aandacht aan te geven.
Zoals Paul Scheffer schreef in Het Land van Aankomst hebben we een probleem gecreëerd dat veel lijkt op dat van de Amerikaanse getto’s. Dat veel Afro Europeanen qua geweld, criminaliteit, werkloosheid e.d. op moslims lijken maakt de zaak niet beter. Het verklaart misschien waarom de islam in Afrika zo’n opgang maakt en ook in Amerika een tijdlang een succes was onder zwarten. Maar Egyptenaren en Perzen zijn niet altijd in hun geschiedenis zo gewelddadig geweest. Ze blijken zich hier heel goed aan te kunnen passen, zolang ze maar niet in staat worden gesteld hun eigen samenleving mee te nemen.
Ons begrippenapparaat schiet te kort als we het niet over individuen hebben maar over de samenlevingen of culturen waar ze deel vanuit maken. Een helder begrip van wat een samenleving is en hoe zij werkt, hebben we niet. Wij zijn zo gefocust op individuen dat wij een samenleving eigenlijk alleen zien als een optelsom van mensen. Dat zij een leven leidt dat los staat van individuele personen, dat zij een historie heeft en een samenhang die veel bepalender is voor het leven van haar leden dan dat andersom de individuen bepalend zijn voor de samenleving, dat wil er niet erg in.
Ik heb boven dit stukje vijf stellingen gezet die ik haal uit een verhaal dat ik ooit schreef over Marcouch en Job Cohen, toen die twee nog symbool stonden voor de Amsterdamse politiek inzake de islam. Zij voelden zich verantwoordelijk voor de integratie in onze stad. Ik sprak in dat stukje mijn respect uit voor hun poging, omdat die in ieder geval rationeel was en je moet toch wat. Ik kwam er voor me zelf toen niet helemaal uit toen en pak nu die draad weer op.
Dat geloof houvast biedt in een vreemde wereld is zeker juist. Paul Scheffer gaf veel aandacht aan dat aspect in zijn boek. In Amerika was en is de godsdienst een belangrijk aspect bij de socialisering van immigranten en in andere immigratielanden als bijvoorbeeld Zuid Afrika was dat ook altijd het geval[1].
Dat werkt positief voor individuen die zich anders in een vreemde cultuur buitengesloten en verweesd kunnen voelen, maar of het ook voor het land van aankomst gunstig werkt hangt af van de aard van de godsdienst, zou je zeggen. Als die godsdienst in het merendeel van haar aspecten als negatief moet worden beoordeeld, zoals Wilders dat ziet in de islam, dan wordt het een kwestie van het afwegen van twee kwaden en vervolgens van het kiezen voor het minste kwaad.
De opvatting van humanisten die alle godsdiensten over een kam scheren hangt nauw samen met hun onbegrip voor de aard van samenlevingen. Zoals die van elkaar kunnen verschillen, ook in moreel opzicht, zo geldt dat ook voor de godsdiensten, die er een belangrijk onderdeel van uitmaken. Islamlanden hangen minder hecht samen dan westerse samenlevingen zei Fukuyama en hij had gelijk. Dat blijkt niet alleen uit opstanden, zoals die van Khomeini in Iran en zoals die in de Arabische Lente in het Midden Oosten en de Maghreb plaats vonden. Dat blijkt ook uit de armoede, het geweld en het gebrek aan vriendschap en respect voor vreemden dat men in die samenlevingen onder gewone omstandigheden aantreft. Het komt niet omdat de moslimlanden later beschaafd zouden zijn geworden dan de landen in het westen, integendeel. In Egypte en Irak bestaan de alleroudste beschavingen in de wereld. Zij stonden ook toen het al moslimlanden waren in de middeleeuwen in dat opzicht hoog aangeschreven. Maar sindsdien is het met dat geloof bergaf gegaan en tegenwoordig is er geen islamland meer te noemen dat een positieve bijdrage levert aan de wereld. Niet in het Midden Oosten, maar ook niet in Zuid Oost Azië, in Afrika of in China. Turkije komt er nog het dichtste bij, maar vraag het de Koerden, de Grieken of de Armeniërs en zij zullen dat niet bevestigen.

Het lijkt erop dat de wereld er veel beter aan toe zou zijn zonder islam, zolang we maar zeker wisten dat er niet iets nog slechters voor in de plaats zou komen. Wat dat betreft is de ervaring in de geschiedenis eenduidig: het kan altijd erger. Misschien hoort het oordeel te worden opgeschort voor de wereld buiten Europa, maar hier kan wel worden vastgesteld dat met alle respect voor individuele moslims, hun cultuur niets toevoegt maar een achteruitgang heeft betekend voor onze samenleving. De boeken van Joris Luyendijk over zijn leven in het Midden Oosten zijn verhelderend en dat geldt ook voor de ervaringen van backpackers die Egypte niet kennen van het Hiltonhotel uit Cairo of het strand van Sharm el Sheikh maar van de straat en de koffiehuizen. Er zijn evenveel aardige en onaardige moslims als aanhangers van andere godsdiensten. Daar zit het hem niet in, maar moslim samenlevingen deugen niet. Dat betekent onder meer dat altijd het verkeerde soort mensen komt bovendrijven en dat het recht van de sterkste geldt.
Wat Marcouch en Cohen geprobeerd hebben te doen is aan de moslimcultuur ruimte bieden in Amsterdam en Nederland en te vrezen is dat Wilders gelijk heeft, dat dit geen vooruitgang heeft betekend voor de mensen die er al langer woonden en ook niet voor de nieuwkomers. De Indische Nederlanders die het verschil tussen de Indonesische en de Nederlandse cultuur aan den lijve hebben ervaren hebben recht van spreken. Wilders is er een van. Maar van de andere kant heeft Job Cohen ook een punt: de moslims zitten hier nu eenmaal en we moeten uit zien te vinden wat de beste manier is om met ze te leren samenleven. Als er tenminste zo’n manier bestaat.

[1] Het katholicisme vervulde die functie voor de vele Portugeessprekende immigranten uit Angola en Mozambique, met als gevolg dat katholiek gelovige Nederlanders in dat land na verloop van tijd in de Portugese gemeenschap werden opgenomen

Advertisements

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in geloof, maatschappelijk. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s