Het zijn net mensen II.

Het zijn net mensen van Joris Luyendijk is een alleraardigst boek dat terecht veel goede recensies heeft gehad. Maar aan de beginregels van het artikel in de NRC van 24 februari 2007 kon je zien dat hij niet tevreden was met de recensie van Koert Lindijer.
Zijn reactie begon met de woorden “Toen ik hoorde dat Koert Lindijer mijn boek over beeldvorming kritisch ging bespreken, was ik blij verrast”. Zoiets schrijf je niet als je vervolgens niet wordt teleurgesteld.
En terecht, hij werd ook teleurgesteld. Lindijer deed in zijn boekbespreking alsof hij door Luyendijk persoonlijk werd aangevallen en hield vervolgens een oratio voor de kwaliteit van zijn eigen werk. Hijzelf en collega’s van wie hij een hoge pet op heeft, worden ten onrechte door Luyendijk bekritiseerd, vindt Lindijer. Dat zijn er misschien niet zo veel, maar toch, die paar die er zijn laten zich door de beperkingen van het werken onder niet-democratische omstandigheden niet van de wijs brengen. Wij zijn wel wijzer, gaat hij verder en hebben geleerd hoe je met niet-democratische verhoudingen in vreemde landen om moet gaan.
Maar Luyendijk heeft helemaal geen kritiek op andere correspondenten. Hij laat als een moderne Francis Bacon juist zien waarom je als correspondent in een vreemde omgeving noodzakelijk op het verkeerde been staat en dat je daar niet altijd wat aan doen kunt. Vooral in niet-democratische landen, waar het nieuws wordt gemanipuleerd, de correspondent niet vrij is om met iedereen te spreken en de instituten van een heel andere aard zijn dan in de landen waar je zelf vandaan komt. Terecht dat Luyendijk teleurgesteld is dat een zo ervaren correspondent als Lindijer daar geen oog voor lijkt te hebben. Hoe goed immers ook een individuele correspondent kan zijn, statistisch wordt de berichtgeving uit ontwikkelingslanden altijd op de manier beïnvloed die Luyendijk beschrijft. Wie zich dat niet realiseert gaat de boot in met zijn berichtgeving.
Luyendijk is iemand die leert van zijn ervaringen. Hij verliet het Midden Oosten met andere opvattingen dan hij er was aangekomen, zoals hij dat straks ook weer zal doen als hij uit Londen vertrekt. Zijn analyse van wat er aan de hand is in Arabische landen hadden Bush en Cheney moeten lezen voor zij aan hun Irak avontuur begonnen. Twee presidentiële termijnen en gigantisch veel geld en energie zijn verspild aan een taak die onsuccesvol is gebleken en die onmogelijk was, zoals Luyendijk ze had kunnen vertellen. Wapens van massale vernietiging waren er niet (meer) en democratisering van het Midden Oosten kan niet worden afgedwongen met bajonetten en met de Abu Ghraib. Daarom is het voor iedereen en ook voor Lindijer zo belangrijk om dat boek van Luyendijk te lezen.
Voor wie het trouwens ook belangrijk is, dat zijn de hoofdredacteuren van kranten[1]. Wat Joris schrijft is in wezen een programma voor een protocol voor Europese redacties ter behandeling van het nieuws uit het Midden Oosten en andere gebieden met culturen die ons vreemd zijn. Zoals een fotograaf filters gebruikt om ongewenst en vertekenend licht uit zijn foto’s te weren, zo zouden kranten een handboek moeten hebben waarin staat hoe ze uitspraken en gebeurtenissen in andere delen van de wereld moeten filteren,, om ze te ontdoen van misleidende elementen.
De overdrijving, de bluf, het manipuleren van het nieuws, de regeringsleiders die zelf niet blijken te weten wat er in hun land omgaat, omdat niemand hun de waarheid durft te zeggen etc.. In plaats daarvan krijgen we het nieuws opgedist alsof alles wat de correspondent hoort van de officiële persvertegenwoordiger van het regime even geloofwaardig is als een persbericht van Rutte, onze eigen minister president.
Zo naïef is Koert Lindijer niet. Dat had Joris Luyendijk ook niet willen zeggen. Maar waar blijft dat iedere correspondent uit Europa met een Europese bril kijkt naar wat er in het Midden Oosten gebeurt en dat je je daartegen op een systematische manier behoort te wapenen.
[1] De noodzaak van protocollen om de pers te beschermen tegen onnodig slordige berichtgeving werd onder meer uiteengezet door Lord Hutton in diens magistrale rapport van 28 januari 2004 over de BBC uitglijder inzake Tony Blair.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Boeken, Midden Oosten. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s