Problemen van vroeger.

Bernard Wientjes sprak twee jaar geleden[1] wijze woorden. Het terugbrengen van het begrotingstekort heeft de hoogste prioriteit maar de groei van de economie is prioriteit nummer twee. Als er een manier gevonden kan worden om die twee prioriteiten te combineren dan moeten we dat doen, ook als dat betekent dat het terugdringen van de overheidsbestedingen tot een tekort van < 3% langer gaat duren dan een jaar..

Lange termijn ombuigingen in het overheidsbeleid zijn ook daarom beter dan korte termijn bezuinigingen, omdat die laatste toch altijd neerkomen op een stop in het aantrekken van nieuwe ambtenaren en het niet toekennen van periodieken of andere schijnoplossingen die altijd later een inhaaleffect teweeg brengen.

Bezuinigingen moeten op langere termijn bestaan uit het afstoten van overheidstaken. Niet het ‘op afstand zetten’, waar Kok en Lubbers zo goed in waren, want dat zijn in wezen ook schijnoplossingen. Een ZBO heeft een eigen budget en het departement waar de taak oorspronkelijk was ondergebracht geeft minder uit. Maar de overheid blijft even duur.

Bezuinigen bestaat uit het efficiënter doen van dingen of echt ophouden met zaken waar we zonder kunnen.

Ontwikkelingshulp is er daar zeker een van, zolang we er van uit moeten gaan dat Dambisa Moyo[2] en onze landgenoot Wiet Jansen[3] gelijk hadden met hun betoog dat hulp niet helpt. Wat de laatste in elk geval gedaan heeft is overtuigend aantonen dat de Commissie Dijkstal[4] ongelijk had en dat resultaatmeting van ontwikkelingshulp noodzakelijk is, n’en déplaise een aantal deskundigen[5], die daar anders over denken.

Ontwikkelingshulp is veel veiliger in de handen van mensen die die hulp uit eigen zak geven en in de handen van kleine en overzichtelijke organisaties die het oor te luisteren leggen bij de mensen in de gebieden waar ze werkzaam zijn.

 

Maar er zijn meer onderdelen van de overheid waar we zonder kunnen. Wat te denken van de afdelingen van grote gemeenten waar de megaprojecten worden ontworpen en uitgevoerd, zoals de Noord Zuid Lijn in Amsterdam? Of we doen dat soort dingen met een deskundig overheidsbedrijf voor het hele land, of we laten het over aan het bedrijfsleven, lijkt me. Maar een speciaal voor één project opgezet overheidsbedrijf is wel erg duur in termen van leergeld.

Een deel van de overheidstekorten van de rijksoverheid betreft het gaten stoppen bij lagere overheden en Amsterdam  is daar een goed voorbeeld van. Van de andere kant, als de rijksoverheid simpel zou korten op de subsidies aan Amsterdam, zou dat alleen maar tot gevolg hebben dat de stad haar lokale belastingen en dan vooral de OZB zou gaan verhogen, iets waar de Amsterdamse bevolking ook niet meer opschiet.

Verstandig bezuinigen zou daarom onder andere mee moeten brengen dat het vaststellen van de belastinggrondslag en de tarieven van gemeentelijke belastingen uit de handen van de gemeenten wordt gehaald en er een zaak van wordt gemaakt voor de rijksoverheid. Amsterdam zou dan, als er weer eens een tekort kwam op een megaproject als de metro aanleg, gedwongen worden een deel van haar enorme onroerend goedbezit af te stoten, wat in gemeentelijke handen toch vooral dood kapitaal is.

Zo zijn er allerlei grote veranderingen in de overheidshuishouding denkbaar die op de duur besparingen op kunnen leveren maar waar even goed over nagedacht en overlegd zou moeten worden. Als het deze regering lukt om met een goed pakket te komen dan zouden ze daar in Den Haag een nieuwe lease on life verdienen. Lukt het ze niet om met iets zinnigs te komen dat is het na de volgende verkiezingen afgelopen met het kabinet Rutte II.

Ik zag een politieke reclame voor een nieuw opgerichte partij in Delft die daar aan de gemeenteraadverkiezingen mee wilde gaan doen. Die hadden  afstand genomen van alle ideologische preoccupaties en hadden in hun programma alleen voorstellen voor oplossingen voor geconstateerde bestaande problemen en misstanden. Ik denk dat dit het merendeel van de mensen meer zal aanspreken dan de negentiende eeuwse politieke partijen die zich vooral bezig houden met de problemen van toen.

 

[1] 1/3/12 in het nieuws van de NOS

[2] Zie ‘Dead aid’ Dambisa Moyo, Penguin UK

januari 2009

[3] Management of the Dutch development cooperation, ir. Wiet Janssen, Technische Universiteit Twente, 3 december 2009

[4] In haar rapport ‘Vertrouwen in een kwetsbare sector’ dat het nut van resultaatmeting in ontwikkelingssamenwerking relativeert.

[5] Zoals bijvoorbeeld Paul Hoebink uit Nijmegen, hoogleraar in het vak ontwikkelingshulp namens de humanistische organisatie Hivos en vanwege Oxfam Novib.

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Amsterdam, overheid. Bookmark de permalink .