Waarom hervorming van het bankwezen nodig is.

Banken zijn de knooppunten van het geldverkeer. Iedereen die zijn activa niet helemaal met eigen vermogen financiert is afhankelijk van banken. En zelfs die ene uitzondering heeft banken nodig als hij zijn geld tegen interest uit wil zetten en tegenwoordig ook als hij effecten wil kopen.

Niet dat je als regel afhankelijk bent van een enkele bank. Wie een redelijk eigen vermogen heeft en bewezen heeft geld te kunnen verdienen kan altijd bij meer dan een bank terecht. Dat doet hij als zijn huisbank hem niet financieren wil of op voorwaarden die hem niet schikken. Dat weet de bank en die zal hem dus het vel niet over de oren halen.

Omdat banken ook bedrijven zijn die geld moeten verdienen en daarom concurreren met andere banken ziet niet iedereen hoe ze daarnaast in onderlinge samenwerking die ene onvervangbare functie in het economische leven vervullen. Banken vormen in samenwerking de bloedsomloop van het economische leven. De kritiek van veel Amerikanen op het reddingsplan van Paulson had het oog op de bedrijfsfunctie. Veel bankiers namen onverantwoorde risico’s voor hun bedrijven om de eigen zak te spekken. De protesten waren gericht tegen de bonussen die de heren zich zelf hadden toegekend ten laste van hun aandeelhouders. Maar het plan van Paulson was gericht op het bewaren van de geldfunctie van het systeem, ongeacht de morele kanten van de zaak.

De behoefte aan geld bij bedrijven en andere huishoudingen golft op en neer. Je koopt een auto of een huis met geleend geld en staat dan een tijd  rood. Na verloop van tijd is de lening afbetaald en verkoop je de auto weer of het huis. Dan sta je weer zwart. Of je hebt als bedrijf een transactie afgerond en winst gemaakt. De vorderingen zijn geïnd en je hebt een behoorlijk positief saldo bij de bank. Dat geld wordt door de bank gebruikt om iemand anders een lening te geven. Als hij daar zelf geen cliënt voor heeft is er altijd wel een andere bank met wel een cliënt die geld nodig heeft. De banken vormen met elkaar een stelsel van communicerende vaten. Het geld stroomt door het systeem en faciliteert het ruilverkeer. En hoe harder het geld stroomt hoe minder er in totaal van nodig is.

Bij Wikipedia kun je de formule van Fisher vinden:

M=voorraad geld, P=prijsniveau, T= aantal ruiltransactie die in geld worden afgewikkeld, en V=  de snelheid van de geldcirculatie. Fisher poneerde de stelling dat die variabelen onder  de volgende formule zijn te brengen,   de Equation of exchange:

MV=PT.

T werd later vervangen door Q, het reële product, doorgaans in de vorm van bruto nationaal product.

Hieruit is af te leiden dat het nationaal product en het nationaal inkomen gelijk zijn, maar ook dat bedrijven niet zonder banken kunnen. Het totaal van alle (ruil)transacties die in geld worden afgewikkeld is gelijk aan de geldomloop en voor de geldomloop zorgen de banken.

Dat banken hun surplus aan liquiditeiten overhevelen naar andere banken kon zonder veel problemen gebeuren omdat banken in het verleden maar zelden onderuit zijn gegaan. Dat is verandert sinds de deconfiture van Lehman Brothers. De toezichthouders dachten dat zij die bank failliet konden laten gaan omdat het geen systeembank zou zijn, geen bank die onderdeel was van het wereldwijde systeem van communicerende vaten. Dat leek ook zo als je op hun website keek of de documentatie las waarmee zij zich aan de wereld presenteerden: een typische zakenbank.

In werkelijkheid waren ze een van de knooppunten in het internationale geldverkeer, wat wel duidelijk werd toen na het faillissement een Duitse bank nog vijf honderd miljoen dollar overmaakte op hun rekening. Zoiets kan alleen als het automatische gebeurt, als met andere woorden de communicerende vaten aan het werk zijn, zonder dat daar nog een kredietbeoordeling aan te pas komt.

Het is duidelijk dat de banken terug moeten naar hun oorspronkelijke core business en dat banken die dat niet willen uit het systeem moetenstappen: werk aan de winkel voor de toezichthouders.

Advertenties

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in geld en economie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s