Ingrijpen in het Midden Oosten.

In de Volkskrant van 26 juli vorig jaar stond een analytisch artikel over de burgeroorlog in Syrië van Marno Boer, militair historicus en lid van de Mediawerkgroep Syrië[1]. Een paar maanden eerder[2] schreef hij een wat meer opiniërend stuk in dezelfde krant. Boer liet zich in dat eerdere stuk zien als een  voorstander van steun aan het verzet in de vorm van wapenleveranties. Niet de lichte wapens die ze zelf wel op de markt kunnen kopen maar wapens die de opstandelingen in staat zullen stellen het tegen het Syrische leger op te nemen.

De opstandelingen kopen hun wapens onder andere met geld dat het westen voor hulp aan kinderen in de vluchtelingenkampen  beschikbaar stelt. Meer rechtstreekse militaire steun krijgen ze vooral van Wahabietische medestanders uit de Soennitische wereld, zoals Saoedie Arabië. In zijn artikel van April vorig jaar  pleitte Boer voor rechtstreekse logistieke steun, militaire training en wapenleveranties aan de opstand. Hij meende dat we zo invloed in het land konden behouden in de periode na Assad. Willen we onze nek niet uitsteken, omdat we denken dat Assad het nog winnen kan, dan zou het beter zijn om de sancties af te schaffen, vindt Boer. Die treffen alleen de burgerbevolking en niet het regime.

Het sanctiebeleid in Irak zou volgens hem een half miljoen doden bij de burgerbevolking hebben gekost in de periode 1991 tot 2003 en iets dergelijks zou in Syrië nu ook kunnen gebeuren.

Ik heb naar aanleiding van de beide artikelen van Boer twee opmerkingen. De eerste is dat hij goed schrijft. Dat is een verademing naast al die Arabisten die de krant aan het woord laat. De meesten nemen stelling voor of tegen Assad en in de  ‘voorlichting’ lopen feiten en wenselijkheden vrolijk door elkaar heen. Kritiek op tegenstanders is meestal belangrijker dan de nieuwsvoorziening. Boer houdt in elk geval feiten en opinies uit elkaar en wat hij schrijft is te volgen.

Verder vind ik het vreemd dat een boycot, die eigenlijk alleen serieus door de westerse landen minus Frankrijk werd gehandhaafd, in Irak 500 duizend burgerdoden zou hebben veroorzaakt. Boer vermeldt de bronnen niet voor zijn stelling. Ik heb die 500.000 ook nergens feitelijk bevestigd gevonden.

Hoe dan ook, neem aan dat het aantal burgerdoden als gevolg van de boycot groot is geweest. Het opmerkelijke daaraan is dat Saddam Hoessein al die tijd bleef beschikken over ruime olie-inkomsten en dat een groot deel van de wereld niet serieus in de boycot participeerde. Dan moeten er dus een of meer schakels in de handelsketen zijn geweest die exclusief door het westen werden beheerst en waardoor men een boycot effectief kon maken ook al deed een flink deel van de wereld er niet aan mee.

Je zou daarbij aan een aantal zaken kunnen denken. Het massa transport van voedsel en de geneesmiddelenleveranties komen uit landen die deel uitmaken van de US coalitie of zich  niet kunnen permitteren de wensen van de US te negeren. Het Westen beheerst een groot deel van de wereldtransportvloot, ook al vaart die onder Panhonlibcovlaggen. Het internationale bankverkeer vormt een netwerk waarin westerse schakels essentieel zijn. Misschien zijn er nog meer redenen denkbaar voor een werkzaamheid van zo’n boycot. Het hangt er, denk ik, vooral van af wie hem organiseert en hoe er op wordt toegezien.

Ik vind wel dat Boer gelijk heeft dat de civiele gevolgen van boycotacties moeten worden afgewogen tegen de militaire doelen die men er mee denkt te bereiken. Het is in elk geval onverantwoord om te boycotten uitsluitend omdat men ‘toch wat wil doen’ als men niet over effectievere middelen beschikt of die niet wenst in te zetten. Dat neemt allemaal niet weg dat het belangrijk is dat de media een studie maken van de manier waarop een boycot werkt voor ze voetstoots berichten daarover van elkaar overnemen.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor het plan van beperkte militaire acties tegen Syrië, die alleen plaats zouden vinden om aan te geven dat het gebruik van chemische wapens ontoelaatbaar wordt geacht. Zoiets zou alleen zin hebben als  vervolgens die wapens nooit meer gebruikt zouden worden, of alleen in reactie op het gebruik van abc wapens door een ander.

Het achterliggende probleem wordt er niet mee opgelost: als de wapens er zijn, in handen van slecht georganiseerde mogendheden zoals Syrië of het Irak van Saddam Hoessein,  dan zullen ze ooit gebruikt worden, al was het alleen maar omdat iemand groot belang heeft bij de reacties die nu overwogen worden. We weten niet en zullen waarschijnlijk ook nooit weten wie de raket heeft afgeschoten met de Sarin lading. Het kunnen de rebellen zijn geweest, waarvan een deel bestaat uit gedeserteerde militairen uit het Syrische leger. Het kan ook iemand zijn die nog steeds deel uit maakt van dat leger, maar wiens sympathieën bij de opstand liggen. Het kan ook op bevel van Maher zijn gebeurd, de broer van Bashar, van wie vast staat dat hij psychisch labiel is. Hoe dan ook militair ingrijpen in zo’n labiele situatie als nu in Syrië bestaat is een enorm risico.

Ik begrijp niet dat Amerika en Rusland dit probleem dat in zijn consequenties veel belangrijker is dan de hele Syrische opstand niet met elkaar uitpraten voor er acties overwogen worden.

Dat met de gifgasaanval een grens overschreden wordt, is waar. Maar hoe daarop gereageerd zou moeten worden daar moet tussen Amerika en Rusland overeenstemming over bestaan, anders leidt het vroeg of laat tot een mega conflict.


[1] De werkgroep met de wat neutrale naam is in feite op de hand van het Syrische regime. Dat maakt het lidmaatschap van Boer in dit verband moeilijk te duiden.

[2] Op 3/4/12

Over akasdorp

gepensioneerd advocaat
Dit bericht werd geplaatst in Amerika, Midden Oosten, oorlog. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.